Przejdź do zawartości

Kalamus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kalamus
Ilustracja
Kalamus rotangowy
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

arekowce

Rodzina

arekowate

Rodzaj

kalamus

Nazwa systematyczna
Calamus L.
Sp. Pl. 325. 1 Mai 1753

Kalamus, rotang[3], trzcinopalma[4] (Calamus) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych. W zależności od ujęcia systematycznego należy do niego od ok. 380[5] do ok. 450[6]–520[7] gatunków. Palmy te występują głównie w tropikalnej Azji i na Archipelagu Malajskim, poza tym w Australii i na wyspach Pacyfiku, jeden gatunek rośnie w tropikalnej Afryce Środkowej i Zachodniej[7][6][8]. Rosną głównie w lasach monsunowych[3]. W większości są to liany[3][7], w tym osiągające nawet do 200 m długości[3], przy średnicy od kilku mm do 15 cm[6]. Nieliczne gatunki są bezłodygowe[6]. Liście pierzaste do 1–2 m długości, często z osią zaopatrzoną w zadziorowate kolce, poza tym wyrastające także w obrębie kwiatostanów[3].

Długie łodygi wielu gatunków wykorzystywane są jako surowiec plecionkarski zwany rotang lub rattan. Niektóre dostarczają jadalnych owoców[7]. Jadalne są też młode pędy[4].

Systematyka

[edytuj | edytuj kod]
Calamus hookeri
Calamus gibbsianus
Calamus muelleri
Pokrój Calamus pseudotenuis
Kwiatostany Calamus pseudotenuis
Pęd z owocami Calamus rotang
Synonimy[9]

Cornera Furtado, Palmjuncus Kuntze, Rotang Adans., Rotanga Boehm., Schizospatha Furtado, Zalaccella Becc.

Pozycja systematyczna

Rodzaj należy do rodziny arekowatych (Arecaceae) z rzędu arekowców (Arecales). W obrębie rodziny jest zaliczany do podrodziny Calamoideae, plemienia Calameae i podplemienia Calaminae[9]. W niektórych ujęciach jest jednym z kilku rodzajów w obrębie podplemienia[9], w innych obejmuje wszystkie taksony w jego obrębie (wówczas listę jego synonimów uzupełniają: Ceratolobus, Retispatha, Pogonotium, Daemonorops)[6][7].

Wykaz gatunków[5]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-15] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Maria Witkowska: Palmy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982, s. 28-29. ISBN 83-09-00595-4.
  4. 1 2 Jolanta i Karol Węglarscy, Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 3342, ISBN 83-60247-27-7.
  5. 1 2 Calamus. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2021-02-17].
  6. 1 2 3 4 5 Calamus L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-02-17].
  7. 1 2 3 4 5 David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 146, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  8. Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  9. 1 2 3 Genus Calamus L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2021-02-17].