Kamienie migdałkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kamień migdałkowy za prawym łukiem podniebienno-gardłowym
Duże okazy kamieni migdałkowych

Kamienie migdałkowe (ang. tonsil stones, tonsilar concretions, tonsilloliths) – czopy retencyjne tworzące się w zachyłkach (kryptach) migdałków podniebiennych[1].

Etiologia i skład[edytuj | edytuj kod]

Uważa się, że kamienie migdałkowe tworzą się w wyniku:[2]

  • odkładania się resztek pożywienia,
  • gromadzenia się martwych białych krwinek,
  • działania bakterii beztlenowych jamy ustnej,
  • nadmiernej aktywności gruczołów wydzielniczych,

Składają się one z[3]:

  • nagromadzonych resztek pokarmu,
  • komórek złuszczonego nabłonka,
  • martwych białych krwinek,
  • kryształów cholestyny,
  • CaCO3, Ca3(PO4)2[4],
  • drobnoustrojów,

Wygląd i objawy[edytuj | edytuj kod]

Kamienie migdałkowe mogą przybierać różne rozmiary – od kilkumilimetrowych, które najczęściej nie są niebezpieczne dla zdrowia, po kilkucentymetrowe (od rozmiarów poniżej 1 mm do 41x21x19 mm) a ich masa wynosi od 0,56[5] do 42 gramów[6]. Większe kamienie mogą wywoływać reakcję zapalną[4]: powiększenie i bolesność migdałków, wrażenie obecności ciała obcego. Ich barwa może się wahać od kremowej, poprzez żółtawą, do lekko zielonej. Konsystencja jest zwarta, jednak są one miękkie i łatwo można je rozetrzeć.

Niezależnie od rozmiarów mają bardzo nieprzyjemny, wręcz odrażający zapach i mogą być przyczyną cuchnącego oddechu – halitozy. Spowodowane jest to zawartością lotnych związków siarki (metanotiolu i siarkowodoru) będących wynikiem działania bakterii beztlenowych[7], a także putrescyny (cuchnącej dwuaminy).

Ich pierwsze pojawienie się jest najczęściej zapowiedzią stałego odtwarzania (niezwykle rzadko tworzą się incydentalnie). Odbudowują się w czasie 1-20 dni. Wraz z ich wzrostem może narastać uczucie obecności ciała obcego w gardle. Gdy kamień osiągnie odpowiedni rozmiar, można go łatwo usunąć przez odkaszlnięcie. Alternatywną metodą usunięcia jest wyciskanie migdałków lub płukanie irygatorem.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Nie istnieje leczenie zapobiegające nawrotom tworzenia się kamieni, jednak regularne utrzymywanie higieny jamy ustnej może doraźnie zapobiec ich tworzeniu lub znacząco wydłużyć czas potrzebny na ich uformowanie. Pomaga płukanie jamy ustnej naparem z szałwi, octem winnym, wodnym roztworem nadtlenku wodoru lub płynami do płukania jamy ustnej o działaniu bakteriobójczym.

Stosunkowo skuteczne jest kilkudniowe dokładne płukanie krypt co 12 godzin za pomocą płynów bakteriobójczych z wykorzystaniem irygatora. Czopy są wtedy wypłukiwanie a miejsce ich zalegania odkażone co zdecydowanie zmniejsza częstotliwość nawrotów.

Innym sposobem na zapobieganie tworzenia się kamieni migdałkowych jest użycie lasera medycznego do usunięcia brzegów krypty naokoło tworzącego się kamienia = ablacja laserowa (kryptoliza laserowa).

Jedynym skutecznym sposobem na stałe pozbycie się nawracających kamieni migdałkowych jest zabieg wycięcia migdałków.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Kamienie migdałkowe występują u około 10% populacji, często w efekcie zapalenia migdałków[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Definition of Tonsillolith, MedicineNet [dostęp 2018-01-28] (ang.).
  2. Treating Tonsil Stones, DrGreene.com [dostęp 2018-01-28] (ang.).
  3. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Hanna Zielińska-Bliźniewska, Infekcje gardła u dorosłych, „Czasopismo Aptekarskie”, 13 (11), 2006, s. 35-40, ISSN 1233-2755 [zarchiwizowane z adresu 2009-02-06] (pol.).
  4. a b M. Mesolella i inni, Tonsillolith. Case report and review of the literature, „Acta Otorhinolaryngologica Italica”, 24 (5), 2004, s. 302–307, ISSN 0392-100X, PMID15871614 (ang.).
  5. J. W. Dale, G. Wing, Clinical and technical examination of a tonsillolith: a case report, „Australian Dental Journal”, 19 (2), 1974, s. 84–87, ISSN 0045-0421, PMID4527704 [dostęp 2018-01-28].
  6. L. H. Hiranandani, A giant tonsillolith, „The Journal of Laryngology and Otology”, 81 (7), 1967, s. 819–822, ISSN 0022-2151, PMID6029174 [dostęp 2018-01-28].
  7. All About Tonsil Stones, TonsilStones.com [dostęp 2018-01-28] (ang.).
  8. Mahmood F Mafee, Galdino E Valvassori, Minerva Becker, Imaging of the head and neck, wyd. 2, Stuttgart: Thieme, 2005, s. 716, ISBN 1588900096, OCLC 56517345.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.