Karpętna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karpętna
Karpentná
Część miasta Trzyńca
ilustracja
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Moravian-Silesian Region.svg morawsko-śląski
Powiat Frydek-Mistek
Miasto Trzyniec
W granicach Trzyńca 1980
Powierzchnia 5,13 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

705
• gęstość 137,4 os./km²
Kod pocztowy 739 04
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa konturowa kraju morawsko-śląskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „KarpętnaKarpentná”
Położenie na mapie Czech
Mapa konturowa Czech, blisko prawej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „KarpętnaKarpentná”
Ziemia49°38′13″N 18°41′25″E/49,636944 18,690278
Portal Czechy

Karpętna[1] (też: Karpentna[2], cz. Karpentná i, niem. Karpentna) – część miasta Trzyńca w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek w Czechach. Jest to także gmina katastralna o powierzchni 513,3 ha[3]. Populacja w 2008 wynosiła 705 osób[4], w 2010 odnotowano 184 adresów[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1552 roku, z dokumentu księcia Wacława III Adama, który podarował wówczas Piotrowi Czelo lasy i góry za wsią Wędrynia, za rzeką Olzą na górze, od potoku Liderzów aż po Karpętną i Koziniec[6].

Swą powierzchnią, 5,15 km2, należała Karpętna do mniejszych wsi Śląska Cieszyńskiego. W roku 1804 wieś liczyła  476 mieszkańców. Według austriackiego spisu ludności z 1910 roku Karpętna miała 521 mieszkańców, z czego wszyscy byli polskojęzyczni, było 10 (1,9%) katolików oraz 511 (98,1%) ewangelików[7]. Ewangelicy należeli do zboru bystrzyckiego, katolicy do parafii wędryńskiej. Ponieważ rolnictwo i praca w lesie nie mogła wyżywić wszystkich mieszkańców coraz więcej osób pracowało w pobliskiej hucie trynieckiej. Przed rokiem 1870 Karpętna nie miała własnej szkoły, dzieci uczęszczały do szkoły ewangelickiej w Bystrzycy. Polską szkołę  otwarto tu w 1872 roku w prywatnym domku i od razu uczęszczało do niej 80 uczniów, w r. 1911 już 120 uczniów.

W r. 1928 otwarto  czeską  szkołę, w której liczba dzieci z roku na rok wzrastała. W latach okupacji hitlerowskiej istniała tylko niemiecka szkoła, budynek szkoły polskiej zamieniono na urząd gminy i sklep. Po 2.wojnie św. znów rozpoczęto naukę w szkole polskiej i czeskiej. Ubytek dzieci był przyczyną zamknięcia w roku 1978 obu szkół. Dzieci przeszły do szkół w Trzyńcu, Bystrzycy i Wędryni. Do najaktywniejszych organizacji społecznych należy MK PZKO istniejące tu od r. 1947. W roku 1980 wieś stała się częścią Trzyńca.

Popularna ludowa piosenka w gwarze cieszyńskiej Na Karpyntnej zdechnył kóń odnosi się do miejscowości[8].

Osoby pochodzące z Karpętnej[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zmiany wprowadzone na 78. posiedzeniu Komisji (27 marca 2013 roku)
  2. Uchwała KSNG nr 5/2012 Publikacja w formacie PDF
  3. Informace o katastrálním území Karpentná (cz.). [dostęp 2010-09-26].
  4. Počet obyvatel k 1.1.2008. Správní oddělení města Třince, 2008.
  5. Adresy v České republice (cz.). 2010-09-26. [dostęp 2010-09-26].
  6. Śląsk Cieszyński w początkach czasów nowożytnych (1528-1653). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2011, s. 164. ISBN 978-83-926929-5-9.
  7. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  8. Wierzgoń 2007, 107.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Wierzgoń: Śpiewamy wszyscy. Český Těšín - Cieszyn: Wydawnictwo Beskidy, Bronisław Ondraszek, 2007. ISBN 978-80-254-1043-1.
  • Macura J., Z dziejów szkolnictwa polskiego na Zaolziu, TNP w RCz, Czeski Cieszyn 1998, s. 216
  • Leksykon Polaków w Republice Czeskiej i Republice Słowackiej. T. 1 / red. Karol Daniel Kadłubiec – Opole, 2013, s. 121-122

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]