Kasjopeja (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kasjopeja
Ilustracja
Cassiope tetragona
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj kasjopeja
Nazwa systematyczna
Cassiope D. Don
Edinburgh New Philos. J. 17: 157. Jul 1834[2]
Typ nomenklatoryczny
C. tetragona (Linnaeus) D. Don[2]
Cassiope mertensiana
Cassiope selaginoides

Kasjopeja (Cassiope D.Don.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych. Obejmuje 17[3][4]–18[5] gatunków. Występują one w Arktyce (w Europie, Azji i Ameryce Północnej)[6], poza tym w górach Japonii, w zachodniej części Ameryki Północnej (od Alaski po Kalifornię[6]) oraz w Himalajach[4]. Rosną w tundrze, na piaszczystych wrzosowiskach, w miejscach wilgotnych i mszystych oraz na skałach węglanowych. Nazwa rodzaju pochodzi od Kasjopei – mitycznej matki Andromedy i nadana została ze względu na pokrewieństwo tych roślin w obrębie rodziny wrzosowatych z rodzajem modrzewnica o naukowej nazwie Andromeda[6]. Niektóre gatunki z rodzaju kasjopeja uprawiane są w alpinariach[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Karłowe, zimozielone krzewinki o wysokości do 30 cm[6]. Pędy płożące i podnoszące się, czasem prosto wzniesione, nagie lub owłosione[5].
Liście
Skrętoległe lub naprzeciwległe, siedzące, gęsto ułożone[6], często w czterech rzędach[4]. Blaszka liściowa drobna[4], gruczołowata, owłosiona lub naga, czółnowata – z brzegami wzniesionymi ku górze[5].
Kwiaty
Pojedyncze, zwykle 5-krotne, wyrastają na cienkich szypułkach z kątów liści[4], wzniesionych ale zwieszonych na końcach podczas kwitnienia (podczas owocowania prostują się)[5]. Działek kielicha pięć. Korona dzwonkowata lub kubeczkowata utworzona jest w wyniku zrośnięcia pięciu płatków; ma kolor biały, czasem z odcieniem kremowym lub różowym[4][6]. Wolne końce płatów zwykle odgięte[4]. Pręcików jest 10[6]. Ich nitki są proste i spłaszczone, pylniki jajowate, na końcach z dwoma odgiętymi pazurkami[4]. Pyłek wysypuje się przez duże pory[7]. Zalążnia górna, owłosiona[6] lub naga[4], powstaje z pięciu owocolistków. Zawiera liczne zalążki[4]. Zwieńczona jest pojedynczą szyjką słupka[6]. Znamię główkowate[5].
Owoce
Pięcio- lub czterokomorowa, kulista torebka[7] zawierająca liczne, drobne nasiona[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do monotypowej podrodziny Cassiopoideae w rodzinie wrzosowatych Ericaceae[8].

Wykaz gatunków[3][7]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Uprawa tych roślin możliwa jest na obszarach o lecie chłodnym i wilgotnym. Uprawia się niektóre gatunki (C. fastigiata, C. lycopodioides, i C. mertensiana) oraz odmiany uprawne pochodzenia mieszańcowego 'Edynburgh' (C. fastigiata × C. lycopodioides) i 'Muirhead' (C. lycopodioides × C. wardii)[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-01-22].
  2. a b Cassiope. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2017-01-23].
  3. a b Cassiope. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-01-23].
  4. a b c d e f g h i j Fang Ruizheng, Peter F. Stevens: Cassiope D. Don. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-01-23].
  5. a b c d e Gary D. Wallace: Cassiope D. Don. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-01-23].
  6. a b c d e f g h i j k Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 189. ISBN 0-333-74890-5.
  7. a b c Mieczysław Czekalski: Wrzosy, wrzośce i inne rośliny wrzosowate. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2008, s. 179. ISBN 978-83-09-01032-6.
  8. Genus: Cassiope D. Don. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-01-23].
  9. Geoff Burnie i in.: Botanica. Warszawa: Konemann, 2005, s. 196–197. ISBN 3-8331-1916-0.