Klitias

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Waza François: scena określona inskrypcjami
Jedno z typowych przedstawień (Gorgona) na Wazie François

Klitias (Κλειτίας Kleitias; VI w. p.n.e.) – starożytny ateński malarz ceramicznych naczyń czarnofigurowych działający ok. 580-550 p.n.e.

Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli stylu (techniki) czarnofigurowego, współpracujący z garncarzem Ergotimosem, z którym wspólnie wykonał podpisaną przez siebie (Kleitias egrapsen)tzw. Wazę François[1]. Przypuszczalnie był uczniem Sofilosa, wraz z którym stanowi dwie wielkie indywidualności artystyczne okresu wczesnego w malarstwie czarnofigurowym[2]. Podobnie jak dla niego, dla Klitiasa charakterystyczne jest staranne podpisywanie wyobrażanych postaci (cecha przejęta z malarstwa korynckiego), nie pozostawiające wątpliwości co do przedstawianych scen.

Wzorem nurtu epickich kompozycji Sofilosa, artysta rozwijał swą twórczość w tonie ambitnego, monumentalnego malarstwa historycznego. Stosował wciąż archaiczną konwencję wyobrażania postaci w płaszczyznach najszerszych (tj. głowa, ręce i nogi ujęte z profilu, a tors – z przodu (en face). Dość swobodna kompozycja oraz mistrzowskie opanowanie rysunku, wyrażające się w gestach postaci i dokładności opracowania szczegółów ubiorów, stanowi artystyczną zapowiedź okresu klasycznego waz attyckich[3].

Na podstawie charakteru inskrypcji bądź stylistyki przedstawień historycy sztuki przypisują mu pięć waz, dwa kubki i kilka ich fragmentów.

Przypisy

  1. Maria-Ludwika Bernhard: Greckie malarstwo wazowe, dz. cyt. w bibliografii, s. 23.
  2. Maria Nowicka: Z dziejów malarstwa greckiego i rzymskiego. Warszawa: PIW, 1988, s. 33.
  3. Maria Ludwika Bernhard: Greckie malarstwo wazowe, dz. cyt., s. 58; por. J.A. Ostrowski, dz. cyt.

Bibliografia[edytuj]

  • Janusz A. Ostrowski: Słownik artystów starożytności. Architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne. Katowice: Książnica, 1994, s. 121
  • Maria Ludwika Bernhard: Greckie malarstwo wazowe. Wrocław: Ossolineum, 1966, seria Historia kultury materialnej starożytnej Grecji nr 2
  • Witold Dobrowolski: Wazy greckie – I. Ceramika attycka okresu archaicznego. Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie, 1977, s. 26
  • John D. Beazley: Attic Black-Figure Vase-Painters. Oxford: Oxf. University Press, 1956, s. 76-78