Państwowy Instytut Wydawniczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Państwowy Instytut Wydawniczy
Skrót PIW
Status prawny spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Adres ul. Foksal 17
00-372 Warszawa
Data założenia 25 czerwca 1946[1]
Publikacji rocznie 65 (2014)
263 (1973)
Dyrektor Wioleta Prządak
ISBN 978-83-06
Strona internetowa wydawnictwa
Siedziba PIW-u przy ul. Foksal 17 w Warszawie (2015)

Państwowy Instytut Wydawniczy (PIW) – polskie wydawnictwo założone w 1946 w Warszawie, w latach 2012–2015 w stanie likwidacji; w latach 2005–2015 dyrektorem (od 2012 likwidatorem) wydawnictwa był Rafał Skąpski.

Do 1989 Państwowy Instytut Wydawniczy był jednym z trzech najważniejszych polskich wydawców literatury pięknej, obok Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” i Wydawnictwa Literackiego[2]. Z okazji jubileuszu 60-lecia PIW ukazała się monografia Foksal 17 (2006) Leszka Żulińskiego poświęcona historii wydawnictwa i jego dorobkowi wydawniczemu[3].

W 2010 minister Skarbu Państwa Aleksander Grad ogłosił zamiar likwidacji Państwowego Instytutu Wydawniczego, w 2012 minister Skarbu Państwa Mikołaj Budzanowski wydał zarządzenie o likwidacji Państwowego Instytutu Wydawniczego[4]; w jej wyniku PIW utracił prawa autorskie do monografii Bogowie, groby i uczeni (1949) C.W. Cerama, pierwszego tytułu serii „Rodowody Cywilizacji”, Płeć mózgu (1989) Anne Moir i Davida Jessela, sztandarowego tytułu serii „Biblioteka Myśli Współczesnej”, i wielu innych.[4].

W 2014 zawiązał się społeczny Komitet Ratowania Państwowego Instytutu Wydawniczego[2][4]. W 2015 minister Andrzej Czerwiński uchylił decyzję o likwidacji Państwowego Instytutu Wydawniczego.

1 grudnia 2015 roku PIW został przekształcony w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością [5].

Specjalizuje się w literaturze pięknej, historii i filozofii społecznej. PIW wydaje znane i cenione od lat serie wydawnicze jak Rodowody Cywilizacji, Biblioteka Myśli Współczesnej (zwana popularnie plus, minus, nieskończoność), Biografie Sławnych Ludzi, czy Współczesna Proza Światowa.

Nakładem PIW-u ukazały się eseje Polska Jagiellonów (1963) i Rzeczpospolita Obojga Narodów (1967–1972) Pawła Jasienicy.

PIW jest również wydawcą publikacji encyklopedycznych. Do najbardziej znanych należą m.in. Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut (od 1963), Literatura polska (1993) Jana Tomkowskiego, Słownik mitów i tradycji kultury (1985) Władysława Kopalińskiego, Skrzydlate słowa (1990, 1998)[6] Henryka Markiewicza i Andrzeja Romanowskiego, Mądrej głowie dość dwie słowie (1958, 1960) Juliana Krzyżanowskiego, Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich (1969–1972) pod red. Juliana Krzyżanowskiego, Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku (1975) Pawła Hertza i Władysława Kopalińskiego.

PIW jest właścicielem polskich praw autorskich do powieści Hermana Hessego i Milana Kundery.

Komitet Ratowania Państwowego Instytutu Wydawniczego[edytuj]

W 2014 z inicjatywy prof. Janusza Deglera i Przemysława Pawlaka zawiązał się społeczny Komitet Ratowania Państwowego Instytutu Wydawniczego. W 2015 komitet zwrócił się do ministra skarbu państwa Włodzimierza Karpińskiego z apelem o wykreślenie Państwowego Instytutu Wydawniczego z wykazu przedsiębiorstw państwowych postawionych w stan likwidacji[2]; apel poparło szereg osób, m.in. Janusz Anderman, Władysław Bartoszewski, Zbigniew Benedyktowicz, prof. Andrzej Blikle, Tomasz Bocheński, prof. Maria Bokszczanin, prof. Włodzimierz Bolecki, Stan Borys, prof. Jerzy Bralczyk, Maria Braunstein, Ernest Bryll, prof. Stefan Chwin, Jacek Cygan, Barbara Czarniawska, Maria Czubaszek, prezes Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych Wojciech Dudzik, Leszek Elektorowicz, prezes Stowarzyszenia Autorów ZAiKS Janusz Fogler, Kira Gałczyńska, Jacek Głomb, Jan Gondowicz, Józef Hen, Krzysztof Andrzej Jeżewski, Julia Hartwig, Maria Iwaszkiewicz, Tadeusz Iwiński, Michał Jagiełło, Wiesław Juszczak, Ignacy Karpowicz, prof. Danuta Knysz-Tomaszewska, Krystyna Kofta, prof. Grzegorz Kołodko, prof. Maja Komorowska, prof. Monika Kostera, Andrzej Stanisław Kowalczyk, Dorota Kozińska, Stanisław Krasnowolski, Antoni Libera, Ewa Lipska, prezes Związku Artystów Scen Polskich Olgierd Łukaszewicz, prof. Zbigniew Majchrowski, Andrzej Makowiecki, sekretarz generalny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Andrzej Maślankiewicz, Piotr Matywiecki, prof. Andrzej Mencwel, Grzegorz Miecugow, prof. Jan Miodek, prof. Piotr Mitzner, Roman Nowoszewski, Krzysztof Mroziewicz, Joanna Olczak-Ronikier, Jan Ordyński, Wiktor Osiatyński, Barbara Osterloff, Włodzimierz Paszyński, Leonard Pietraszak, Henk Proeme, Jerzy Radziwiłowicz, Hanna Samson, prof. Henryk Samsonowicz, Lech Sokół, Piotr Sommer, prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Sergiusz Sterna-Wachowiak, Joanna Szczepkowska, Lech Śliwonik, Janusz Termer, prof. Wojciech Tomasik, Barbara Toruńczyk, prof. Łukasz Turski, Agata Tuszyńska, Barbara Wachowicz, prezes Związku Literatów Polskich Marek Wawrzkiewicz, Maciej Witkiewicz, Maciej Wojtyszko, prof. Jan Woleński, prof. Wojciech Zabłocki, Adam Zagajewski, Ewa Ziegler-Brodnicka[2][4].

Serie wydawnicze PIW[edytuj]

Biografia Jerzego Waszyngtona w serii „Biografie Sławnych Ludzi

Dyrektorzy PIW [7][edytuj]

  • Aleksander Bachrach – od 10.10.1945 do 31.05.1949 (3 lata i 8 miesięcy);
  • Karol Kuryluk – od 1.06.1949 do 31.10.1951 (2 lata i 5 miesięcy);
  • Stanisław Witold Balicki – od 1.11.1951 do 31.12. 1953 (2 lata i 2 miesiące)
  • Józef Różański – od 15.07.1954 do 24.11.1954 (4 miesiące);
  • Adam Ostrowski – od 1.12.1954 do 31.01.1967 (12 lat i 2 miesiące);
  • Stanisław Bębenek – od 1.02.1967 do 30.05.1971 (4 lata i 4 miesiące);
  • Andrzej Wasilewski – od 1.06.1971 do 2.07.1986 (15 lat i 1 miesiąc);
  • Michał Kabata – od 1.08.1986 do 31.05.1991 (4 lata i 10 miesięcy);
  • Andrzej Gruszecki – od 1.06.1991 do 31.03.1995 (3 lata i 10 miesięcy);
  • Wojciech M. Żyłko – od 1.04.1995 do 28.03.1997 (2 lata);
  • Tadeusz Nowakowski – od 28.03.1997 do 3.06.2001 (4 lata i 2 miesiące);
  • Radosław J. Utnik – od 4.06.2001 do 3.02.2005 (3 lata i 8 miesięcy);
  • Rafał Skąpski – od 1.02.2005, od 16.02.2012 do 03.07.2015 Likwidator PIW-u.
  • Maciej Szudek- od 03.07.2015 do 15.10.2015 Likwidator PIW-u.


Przypisy

  1. Dekret z dnia 25 czerwca 1946 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego „Państwowy Instytut Wydawniczy” (Dz. U. z 1946 r. Nr 32, poz. 201).
  2. a b c d Dariusz Koźlenko. Elegia PIWowska. „Rzeczpospolita”. 101 (10130), s. 12–14, 2 maja 2015. Warszawa: Gremi Business Communication sp. z o.o. ISSN 0208-9130. 
  3. Leszek Żuliński: Foksal 17. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2006. ISBN 83-06-03039-7.
  4. a b c d Milena Rachid Chehab. Koniec z zasłużonym wydawnictwem?. „Gazeta Wyborcza”. 82 (8415), s. 13, 9 kwietnia 2015. Warszawa: Agora SA. ISSN 0860-908X. 
  5. http://www.piw.pl/o-nas/
  6. Henryk Markiewicz, Andrzej Romanowski: Skrzydlate słowa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990. ISBN 83-06-01141-4.
  7. http://www.piw.pl/o-nas/

Zobacz też[edytuj]