Państwowy Instytut Wydawniczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Państwowy Instytut Wydawniczy
Skrót PIW
Status prawny przedsiębiorstwo państwowe (w likwidacji)
Adres ul. Foksal 17
00-372 Warszawa
Data założenia 25 czerwca 1946[1]
Publikacji rocznie 65 (2014)
263 (1973)
Dyrektor Maciej Szudek (likwidator)
ISBN 978-83-06
Strona internetowa wydawnictwa

Państwowy Instytut Wydawniczy (PIW) – polskie wydawnictwo założone w 1946 w Warszawie, od 2012 w stanie likwidacji; w latach 2005–2015 dyrektorem (od 2012 likwidatorem) wydawnictwa był Rafał Skąpski.

Do 1989 Państwowy Instytut Wydawniczy był jednym z trzech najważniejszych polskich wydawców literatury pięknej, obok Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” i Wydawnictwa Literackiego[2]. Z okazji jubileuszu 60-lecia PIW (2006) ukazała się monografia Foksal 17 Leszka Żulińskiego poświęcona historii wydawnictwa i jego dorobkowi wydawniczemu[3]. W 2008 PIW został wyróżniony odznaką Zasłużony dla Warszawy.

W 2010 minister Skarbu Państwa Aleksander Grad ogłosił zamiar likwidacji Państwowego Instytutu Wydawniczego, w 2012 minister Skarbu Państwa Mikołaj Budzanowski wydał zarządzenie o likwidacji Państwowego Instytutu Wydawniczego[4]; w jej wyniku PIW utracił prawa autorskie do monografii Bogowie, groby i uczeni C.W. Cerama, pierwszego tytułu serii „Rodowody Cywilizacji”, Płeć mózgu Anne Moir i Davida Jessela, sztandarowego tytułu serii „Biblioteka Myśli Współczesnej” i in.[4].

W 2014 zawiązał się społeczny Komitet Ratowania Państwowego Instytutu Wydawniczego[2][4].

Specjalizuje się w literaturze pięknej, historii i filozofii społecznej. PIW wydaje znane i cenione od lat serie wydawnicze jak Rodowody Cywilizacji, Biblioteka Myśli Współczesnej (zwana popularnie plus, minus, nieskończoność), Biografie Sławnych Ludzi, czy Współczesna Proza Światowa.

Nakładem PIW-u ukazały się eseje Polska Jagiellonów (1963) i Rzeczpospolita Obojga Narodów (1967–1972) Pawła Jasienicy.

PIW jest również wydawcą publikacji encyklopedycznych. Do najbardziej znanych należą m.in. Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut (od 1963), Literatura polska (1993) Jana Tomkowskiego, Słownik mitów i tradycji kultury (1985) Władysława Kopalińskiego, Skrzydlate słowa (1990, 1998)[5] Henryka Markiewicza i Andrzeja Romanowskiego, Mądrej głowie dość dwie słowie (1958, 1960) Juliana Krzyżanowskiego, Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich (1969–1972) pod red. Juliana Krzyżanowskiego, Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku (1975) Pawła Hertza i Władysława Kopalińskiego.

PIW jest właścicielem polskich praw autorskich do powieści Hermana Hessego i Milana Kundery.

Komitet Ratowania Państwowego Instytutu Wydawniczego[edytuj | edytuj kod]

W 2014 z inicjatywy prof. Janusza Deglera zawiązał się społeczny Komitet Ratowania Państwowego Instytutu Wydawniczego. W 2015 komitet zwrócił się do ministra skarbu państwa Włodzimierza Karpińskiego z apelem o wykreślenie Państwowego Instytutu Wydawniczego z wykazu przedsiębiorstw państwowych postawionych w stan likwidacji[2]; apel poparło szereg osób, m.in. Janusz Anderman, Władysław Bartoszewski, Zbigniew Benedyktowicz, prof. Andrzej Blikle, Tomasz Bocheński, prof. Maria Bokszczanin, prof. Włodzimierz Bolecki, Stan Borys, prof. Jerzy Bralczyk, Maria Braunstein, Ernest Bryll, prof. Stefan Chwin, Jacek Cygan, Barbara Czarniawska, Maria Czubaszek, prezes Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych Wojciech Dudzik, Leszek Elektorowicz, prezes Stowarzyszenia Autorów ZAiKS Janusz Fogler, Kira Gałczyńska, Jacek Głomb, Jan Gondowicz, Józef Hen, Krzysztof Andrzej Jeżewski, Julia Hartwig, Maria Iwaszkiewicz, Tadeusz Iwiński, Michał Jagiełło, Wiesław Juszczak, Ignacy Karpowicz, prof. Danuta Knysz-Tomaszewska, Krystyna Kofta, prof. Grzegorz Kołodko, prof. Maja Komorowska, prof. Monika Kostera, Andrzej Stanisław Kowalczyk, Dorota Kozińska, Stanisław Krasnowolski, Antoni Libera, Ewa Lipska, prezes Związku Artystów Scen Polskich Olgierd Łukaszewicz, prof. Zbigniew Majchrowski, Andrzej Makowiecki, sekretarz generalny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Andrzej Maślankiewicz, Piotr Matywiecki, prof. Andrzej Mencwel, Grzegorz Miecugow, prof. Jan Miodek, prof. Piotr Mitzner, Roman Nowoszewski, Krzysztof Mroziewicz, Joanna Olczak-Ronikier, Jan Ordyński, Wiktor Osiatyński, Barbara Osterloff, Włodzimierz Paszyński, Leonard Pietraszak, Henk Proeme, Jerzy Radziwiłowicz, Hanna Samson, prof. Henryk Samsonowicz, Lech Sokół, Piotr Sommer, prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Sergiusz Sterna-Wachowiak, Joanna Szczepkowska, Lech Śliwonik, Janusz Termer, prof. Wojciech Tomasik, Barbara Toruńczyk, prof. Łukasz Turski, Agata Tuszyńska, Barbara Wachowicz, prezes Związku Literatów Polskich Marek Wawrzkiewicz, Maciej Witkiewicz, Maciej Wojtyszko, prof. Jan Woleński, prof. Wojciech Zabłocki, Adam Zagajewski, Ewa Ziegler-Brodnicka[2][4].

Serie wydawnicze PIW[edytuj | edytuj kod]

Biografia Jerzego Waszyngtona w serii „Biografie Sławnych Ludzi

Publikacje beletrystyczne (w większości)

Literatura piękna i popularnonaukowa

Przypisy

  1. Dekret z dnia 25 czerwca 1946 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego „Państwowy Instytut Wydawniczy” (Dz. U. z 1946 r. Nr 32, poz. 201).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Dariusz Koźlenko. Elegia PIWowska. „Rzeczpospolita”. 101 (10130), s. 12–14, 2 maja 2015. Warszawa: Gremi Business Communication sp. z o.o. ISSN 0208-9130. 
  3. Leszek Żuliński: Foksal 17. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2006. ISBN 83-06-03039-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Milena Rachid Chehab. Koniec z zasłużonym wydawnictwem?. „Gazeta Wyborcza”. 82 (8415), s. 13, 9 kwietnia 2015. Warszawa: Agora SA. ISSN 0860-908X. 
  5. Henryk Markiewicz, Andrzej Romanowski: Skrzydlate słowa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990. ISBN 83-06-01141-4.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]