Kodeks Kompluteński I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kodeks Kompluteński I (łac. Codex Complutensis I) – rękopis Wulgaty, którego przepisywanie ukończono w 927 roku. Zawiera całą Biblię Starego i Nowego Testamentu[1]. Reprezentuje hiszpańską tradycję tekstualną.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Zawiera apokryficzny List do Laodycejczyków następujący po Liście do Hebrajczyków, ale brak Listu do Kolossan[1]. Zawiera apokryficzną księgę ST – 4 Ezdrasza[2].

Tekst Nowego Testamentu reprezentuje hiszpański typ Wulgaty, jakkolwiek w Dziejach i w Listach posiada pewną liczbę obcych wariantów. W niektórych partiach Starego Testamentu przekazuje tekst starołacińskich przekładów (Księga Rut, Księga Estery[3], Księga Tobiasza[4], Księga Judyty oraz 1 i 2 Machabejską)[5].

Kodeks Kompluteński I zawiera tekst Pericope adulterae (J 7,53 - 8,11) oraz Comma Johanneum (frag. 1J 5,7-8).

Historia rękopisu[edytuj | edytuj kod]

Rękopis wykorzystany został przez kardynała Ximenesa (1437–1517) w wydanej przezeń Poliglocie kompluteńskiej[1]. Rękopis badany był przez Bergera i Westcotta. Podczas wojny domowej w Hiszpanii (1936–1939) kodeks został niemal całkowicie zniszczony. Ocalały jedynie szczątki, które przechowywane są dziś w Madrycie (Facultad de Filosofía y Letras, Bibl. Centr. 31)[1]. Wykonaną wcześniej fotokopię całego rękopisu posiada benedyktyński klasztor św. Hieronima w Rzymie, dzięki czemu tekst rękopisu jest wciąż dostępny[1]. Została ona wykonana na polecenie Piusa X na początku XX wieku w celu przygotowania Nowej Wulgaty.

Ocalałe fragmenty rękopisu są przechowywane w bibliotece Faculdad de Filosofia y Letras w Madrycie (Bibl. Univ. Cent. 31)[1].

Przypisy

  1. a b c d e f Bruce M. Metzger, The Early Versions of the New Testament, Oxford University Press, 1977, s. 298.
  2. S. Berger, Notices et extraits de la Bibl. Nat., s. 147-152 (1895).
  3. Lewis Bayles Paton, A critical and exegetical commentary on the book of Esther, s. 40.
  4. Joseph A. Fitzmyer, The Dead Sea scrolls and Christian origins, s. 163.
  5. J.K. Elliott: Aufstieg und Niedergang der römischen Welt. Walter de Gruyter, 1992, s. 242.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • M. Revilla, La Biblia Polyglota de Alcalá (Madrid, 1917).