Koralonóżek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koralonóżek
Acrobatornis fonsecai[1]
Pacheco, Whitney & Gonzaga, 1996
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina garncarzowate
Podrodzina ogończyki
Rodzaj Acrobatornis
Pacheco, Whitney & Gonzaga, 1996
Gatunek koralonóżek
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Koralonóżek[3], koszykarz szary[4] (Acrobatornis fonsecai) – gatunek małego ptaka z rodziny garncarzowatych. Opisany po raz pierwszy w roku 1996. Występuje endemicznie w Brazylii. Narażony na wyginięcie. Jedyny przedstawiciel rodzaju Acrobatornis.

Taksonomia i dkrycie[edytuj | edytuj kod]

Dnia 17 listopada 1994 roku w południowej Bahii (Brazylia) w trakcie obserwacji wielogatunkowego stada zwrócono uwagę na parę koralonóżków. Dalsza obserwacja wyglądu i zachowania wykazała, że nie jest to żaden znany gatunek. Od 2 do 10 października 1995 roku w trakcie ekspedycji odnaleziono 52 miejsca gniazdowe tego gatunku.

Budowa krtani tylnej (syrinx) jest charakterystyczna dla garncarzowatych. Holotyp stanowi dorosły samiec zebrany 25 stycznia 1995 na wysokości 550 m n.p.m. Przekazany został do Museum of Zoology of the University of São Paulo. Próbki krwi wysłano do Louisiana State University Museum of Zoology.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

W przeciwieństwie do wielu innych garncarzowatych, w upierzeniu całkowicie brak barwy rudej. Upierzenie osobników dorosłych w większości szare, posiadają one czarne skrzydła, ogon i czapeczkę. Ogon stopniowany, sterówki sztywne. Dwie środkowe sterówki spiczaste. Długość zewnętrznych sterówek wynosi około 60% długości sterówek wewnętrznych. Dziób krótki, nieznacznie zagięty.

Nogi i stopy różowe. Tęczówki jasnoszare. Górna szczęka ciemna, dolna różowawa. Pazury różowobrązowe.

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

Wymiary zostały podane w milimetrach.

Skrzydło Ogon Skok Dziób Masa ciała (g)
Holotyp (samiec) 65,1 56 11,2 17,3 15
Paratyp (samica) uszkodzone 52,3 11,6 17,2
Osobnik młodociany 61,1 56,1 11,3 17,3 14

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Całkowity zasięg występowania szacowany jest na 2300 km2. Obejmuje południowo-wschodnią część stanu Bahia oraz północno-wschodni Minas Gerais (Brazylia). Środowisko życia stanowią lasy kakaowców i innych roślin typu cabruca. Spotykany do wysokości 550 m n.p.m[5].

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy przypada na wrzesień i październik. Gniazdo odnaleziono po raz pierwszy 4 października 1995 roku. Uwagę badaczy zwróciło nawołujące pisklę. Gniazdo mieściło się na koralodrzewie (Erythrina). Budulec stanowiły patyki; na jednym drzewie mieściło się kilka gniazd. Sugeruje to, że występowania tego gatunku jest powiązane z występowaniem koralodrzewiów. Z obserwacji wynika, że oba ptaki z pary zajmują się karmieniem piskląt w odstępach około 10 minut. Podrośnięte młode, zdolne do opuszczenia gniazda, były widywane w liczbie dwóch lub trzech, najprawdopodobniej zniesienie liczy więc 2-3 jaja.

Wśród osobników zebranych na początku października jeden samiec był w trakcie pierzenia lotek. Osobniki zebrane w styczniu wykazywały oznaki pierzenia na głowie i ogólnie na ciele.

Żeruje na ziemi lub nisko nad nią w wielogatunkowych stadach. Obserwowany był z takimi gatunkami jak tyranik popielaty (Myiopagis caniceps), bekardzik rdzawy (Pachyramphus castaneus) i bekardzik czarnołbisty (P. marginatus), pełzacznik białobrewy (Xenops rutilans), cyklara gujańska (Cyclarhis gujanensis), wireonek czerwonooki (Vireo olivaceus), lasówka oliwkowogrzbieta (Setophaga pitiayumi), cukrzykk (Coereba flaveola), lanio ognistoczuby (Tachyphonus cristatus), tangarka zielonoskrzydła (Thraupis sayaca) i tangarka palmowa (T. palmarum), organka fioletowa (Euphonia violacea) i organka kasztanowata (E. pectoralis), tangarka seledynowa (Tangara seledon), tangarka czerwonoszyja (T. cyanocephala) oraz cukrownik niebieski (Dacnis cayana). Obserwowane koralonóżki latały na odległość do 300 m. Jednokrotnie zauważono osobnika używającego ogona do podpierania się. Porusza się zwinnie i potrafi zawisać głową w dół. W większości złapane bezkręgowce były bardzo małe, toteż niemożliwe było ustalenie przynależności w warunkach terenowych. Z większych zdobyczy zaobserwowano uskrzydlone termity, ćmę oraz gąsienice, które służyły za pożywienie dla młodych. Zawartość trzech zbadanych żołądków w 58% stanowiły chrząszcze.

Przypisy

  1. Acrobatornis fonsecai, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012, Acrobatornis fonsecai [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2014.3 [dostęp 2015-03-22] (ang.).
  3. Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Podrodzina: Synallaxinae de Selys-Longchamps, 1839 - ogończyki (wersja: 2015-07-08). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-10-31].
  4. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 196, 1999. ISSN 0550-0842. 
  5. Pink-legged Graveteiro Acrobatornis fonsecai. BirdLife International. [dostęp 22 września 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]