Korkowiec amurski
Wygląd
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
korkowiec amurski |
| Nazwa systematyczna | |
| Phellodendron amurense Rupr. Bull. Cl. Phys.-Math. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg 15:353. 1857[3] | |
Korkowiec amurski (Phellodendron amurense Rupr.) – gatunek drzewa z rodziny rutowatych, pochodzący z wschodniej Rosji, północnych Chin, Korei, Mandżurii i Japonii[4]. Jest uprawiany w wielu krajach Azji, Ameryki Północnej i Europy, również w Polsce.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]

- Pokrój
- Drzewo do 20 m wysokości[5].
- Pędy
- Pąki małe, ukryte w nasadach ogonków liściowych. Nie posiadają łusek. Kora jasnoszara, głęboko spękana. Młode gałązki są żółtawoszare[5].
- Liście
- Ulistnienie nakrzyżległe. Liście do 35 cm długości, pierzaste, z 5–13 listków. Blaszki z przejrzystymi gruczołami na brzegu, żółknące jesienią, po roztarciu nieprzyjemnie pachnące[5].
- Kwiaty
- Roślina dwupienna. Kwiaty żółtozielone, rozdzielnopłciowe, niepozorne, zebrane w wiechy[5].
- Owoc
- Czarny pestkowiec, zasychający po dojrzeniu i długo utrzymujący się na drzewie, czasami do wiosny. Ma średnicę ok. 1 cm, kulisty lub gruszkowaty kształt i zawiera 5 nasion[5].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Na obszarze swojego występowania rośnie w dolinach rzek oraz w lasach liściastych i mieszanych. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby i wytrzymuje zacienienie. Jest bardzo wytrzymały na mróz, może być uprawiany w strefach 3-9[6]. Zakwita w czerwcu. Wcześnie zaczyna owocować, bo już w wieku 5 lat. Owocuje intensywnie zwykle co dwa lata. Rośnie szybko, żyje do 300 lat[5].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Drzewo uprawiane jest jako ozdobne[7].
- Roślina miododajna[5], dostarczająca nektaru jak i pyłku[8].
- Gruba kora służy do wyrobu pływaków do sieci[5]. W przeszłości wykorzystywana była do wytwarzania korka i płyt izolacyjnych, aczkolwiek stanowiła surowiec gorszej jakości niż pochodzący od dębu korkowego[9].
- W tradycyjnej medycynie chińskiej roślina od dawna wykorzystywana jako lecznicza o szerokim spektrum zastosowań m.in.: jako środek przeciwzapalny, rozkurczowy, przeciwbiegunkowy; Ze względu na działanie tonizujące stosowany na problemy żołądkowe; poza tym w leczeniu niestrawności, zapalenia wątroby, czerwonki, stanów zapalnych narządów rodnych i przewodu pokarmowego, zapalenia opon mózgowych, gruźlicy i zapalenia płuc[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-02] (ang.).
- ↑ The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ a b c d e f g h Otwarta Encyklopedia Leśna. [dostęp 2008-01-13].
- ↑ Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 704, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Włodzimierz Seneta, Jakub Dolatowski: Dendrologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 341. ISBN 83-01-12099-1.
- ↑ Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 381. ISBN 83-01-13434-8.
- ↑ Balážová Ľ i inni, Antiproliferative Effect of Phellodendron amurense Rupr. Based on Angiogenesis, „Life”, 12 (5), 2022, s. 767, DOI: 10.3390/life12050767 [dostęp 2026-01-10].
Identyfikatory zewnętrzne:
- BioLib: 207675
- EoL: 486311
- EUNIS: 181655
- Flora of China: 200012468
- Flora of North America: 200012468
- GBIF: 3190154
- iNaturalist: 166636
- IPNI: 774774-1
- ITIS: 504297
- NCBI: 68554
- Plant Finder: 286760
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2541602
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:774774-1
- identyfikator Tropicos: 28101191
- USDA PLANTS: PHAM2
- IRMNG: 11434456
- CoL: 4FZL9