Kormoran niebieskooki
| Leucocarbo atriceps[1] | |||
| (P.P. King, 1828) | |||
 Kormorany niebieskookie sfotografowane w Kanale Beagle (skrajnie południowa Argentyna) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
kormoran niebieskooki | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 występuje przez cały rok tylko poza sezonem lęgowym | |||
Kormoran niebieskooki[3] (Leucocarbo atriceps) – gatunek dużego ptaka z rodziny kormoranów (Phalacrocoracidae). Gniazduje w koloniach, poza sezonem lęgowym często tworzy duże stada.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała do 72 cm. Masa ciała: samce 1920–2720 g, samice 1720–2300 g[4].
Charakterystyczny czubek na głowie. Wierzch ciała ciemny, niebieskoczarny, kontrastujący z zupełnie białym spodem – od podbródka do pokryw podogonowych; ciemna jedynie goleń. Zasięg bieli na głowie jest zmienny. W szacie godowej barkówki biało zakończone i biała plama na środku pleców; plamy tej brak u podgatunku falklandzkiego.
Zasięg, środowisko
[edytuj | edytuj kod]Ameryka Południowa, południowe oceany i wyspy, Półwysep Antarktyczny. Populacje z obszarów wysuniętych najdalej na północ gniazdują na południowym krańcu Ameryki Południowej. Podczas zimy może pozostawać na terenach lęgowych, ale również rozprasza się po morzu.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Systematyka tego gatunku jest kwestią sporną. Część systematyków zaliczała kormorana niebieskookiego do rodzaju Phalacrocorax lub Notocarbo[5], współcześnie jest on zaliczany do Leucocarbo[3][4][6][7]. Autorzy Kompletnej listy ptaków świata, AviList oraz Clements Checklist of Birds of the World wyróżniają 8 podgatunków Leucocarbo atriceps[3][4][6][7]:
- L. a. atriceps (P.P. King, 1828) – kormoran niebieskooki – południowa część Ameryki Południowej – Chile (na południe od wyspy Mocha) i południowa Argentyna (na południe od Chubut)
- L. a. albiventer (Lesson, 1831) – kormoran królewski – Falklandy
- L. a. bransfieldensis (Murphy, 1936) – kormoran antarktyczny – Półwysep Antarktyczny, Szetlandy Południowe i Elephant Island
- L. a. georgianus (Lönnberg, 1906) – kormoran południowy – Georgia Południowa, Orkady Południowe, Sandwich Południowy i Shag Rocks
- L. a. nivalis (Falla, 1937) – kormoran białoskrzydły – wyspa Heard na południowo-wschodnim Oceanie Indyjskim
- L. a. melanogenis (Blyth, 1860) – kormoran żałobny – Wyspy Crozeta i Wyspy Księcia Edwarda na południowym Oceanie Indyjskim
- L. a. purpurascens (J.F. Brandt, 1837) – kormoran wspaniały – wyspy Macquarie i Bishop and Clerk Islets (na południe od Nowej Zelandii)
- L. a. verrucosus (Cabanis, 1875) – kormoran kergueleński – Wyspy Kerguelena.
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) do L. atriceps zalicza tylko podgatunki atriceps i albiventer, pozostałe podnosi do rangi osobnych gatunków[8]; identyczne ujęcie systematyczne przyjmowali autorzy Handbook of the Birds of the World (1. tom, 1992)[5]. Na liście ptaków świata opracowywanej przy współpracy autorów Handbook of the Birds of the World z BirdLife International L. atriceps liczy 7 podgatunków, za osobny gatunek uznawany jest jedynie kormoran kergueleński (systematykę według tej listy stosuje Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody – IUCN)[9].
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN kormoran niebieskooki został zaliczony do kategorii LC (Least Concern – gatunek najmniejszej troski). Globalny trend liczebności populacji nie jest znany[2]. IUCN klasyfikuje kormorana kergueleńskiego jako osobny gatunek i także zalicza go do kategorii LC[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Leucocarbo atriceps, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Leucocarbo atriceps, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phalacrocoracidae Reichenbach, 1849-50 - kormorany - Cormorants (wersja: 2024-10-03). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-14].
- 1 2 3 G.M. Kirwan i inni, Imperial Cormorant (Leucocarbo atriceps), version 1.2, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald, T.S. Schulenberg & M.G. Smith), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.impcor6.01.2 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- 1 2 J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. T. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 350. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).
- 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- 1 2 Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-08-14].
- ↑ BirdLife International, Leucocarbo verrucosus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).