Koszatniczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Koszatniczka
Octodon[1]
(Bennett, 1832)
Przedstawiciel rodzaju – koszatniczka (O. degus)
Przedstawiciel rodzaju – koszatniczka (O. degus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd jeżozwierzowce
Infrarząd jeżozwierzokształtne
Nadrodzina Octodontoidea
Rodzina koszatniczkowate
Rodzaj koszatniczka
Synonimy

Koszatniczka[3] (daw. koszatniczek[4]) (Octodon) – rodzaj gryzoni z rodziny koszatniczkowatych (Octodontidae)[5], zamieszkujący tereny Ameryki Południowej. Najliczniejszym przedstawicielem rodzaju jest koszatniczka pospolita (Octodon degus). Koszatniczki tego gatunku są popularnym gatunkiem hodowanym hobbystycznie[6].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzaju octodon (ośmio-, czy raczej ósemkowo zębny) wynika z ukształtowania trzonowców[7], a nie ilości zębów[8][9]. We wcześniejszej polskiej literaturze zoologicznej nazwa „koszatniczka” była stosowana dla oznaczenia gatunku Octodon degus[10][11]. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi temu przypisano nazwę koszatniczka pospolita, rezerwując nazwę „koszatniczka” dla rodzaju Octodon[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Octodon bywa dzielony (Anna Sporon w 1990 roku i Sharon Vanderlip[12] w 2001) na kilka gatunków: najczęściej spotykaną koszatniczkę (pospolitą), nadbrzeżną i leśną. W literaturze podawana jest jeszcze zamieszkująca chilijskie wyspy przybrzeżne koszatniczka pacyficzna[2]. Kwestia, czy są to odrębne gatunki, jest dyskusyjna.

Koszatniczka pospolita jest wykorzystywana jako zwierzę laboratoryjne. Została także udomowiona i jest popularnym zwierzęciem hobbystycznym[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Octodon, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Octodon. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2 października 2010]
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich: zawierający ludowe oraz naukowe nazwy i synonimy polskie, używane dla zwierząt i roślin od XV-go wieku aż do chwili obecnej, źródłowo zebrane i zestawione z synonimami naukowemi łacińskiemi w podwójnym porządku alfabetycznym i pomnożone porównawczym materyałem, zaczerpniętym z innych języków słowiańskich, Tom 2. Warszawa: Nakładem Autora; Skład Główny w Warszawie w księgarni E. Wendego i S-ki, 1894.
  5. Mamalian species – Charles A. Woods, David K. Boraker, 1975 (PDF)
  6. a b Barbara Gneiser. Abdominale Sonographie beim Degu ( Octodon degus , Molina 1782). „Inaugural-Dissertation”, 2006. Ludwig-Maximilians-Universität München (niem.). 
  7. Ruprecht, Kościów, Kłys (ibid)
  8. Andrzej Lech Ruprecht, Robert Kościów, Grzegprz Kłys. Koszatniczka Octodon degus (Molina , 1782) , Octodontidae (Rodentia) nowym gatunkie m w faunie ssaków Polski. „Chrońmy przyrodę ojczystą”. LXI (61), s. 69–76, 2005. Instytut Ochrony Przyrody PAN (pol.). 
  9. Andrzej L. Ruprecht, Robert Kościów, Grzegorz Kłys: Koszatniczka "Octodon degus" (Molina, 1782), Octodontidae (Rodentia). 2005.
  10. Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973. ISBN 83-214-0637-8.
  11. Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne – Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  12. Sharon Lynn Vanderlip: DEGU. A Complete Pet Owner Manual; Barron's Educational Series, Londyn 2001

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pine R.H., Miller S.D. & Schamberger M.L. 1979. Contributions to the mammalogy of Chile. Mammalia 43: 339-376.
  • Walker E.P. 1975. Mammals of the world. vol. II: I-VIII+645-1500. The Johns Hopkins University Press, Baltimore and London.