Krosno mechaniczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Krosno mechanicznekrosno tkackie, które powstało w wyniku rozbudowy krosna ręcznego, przez zastosowanie napędu mechanicznego oraz połączenie i zsynchronizowanie wszystkich mechanizmów. Pierwsze z nich posiadały zbiorowy napęd transmisyjny. Później krosno mechaniczne zostało wyposażone w indywidualny napęd z zastosowaniem silnika elektrycznego.

Synchronizacja mechanizmów krosna[edytuj | edytuj kod]

Wykres kołowy pracy krosna

Podstawą pracy mechanicznego krosna tkackiego jest synchronizacja mechanizmów: bidłowego, przesmykowego i przerzutowego. Zamieszczony wykres pokazuje poszczególne fazy pracy tych trzech mechanizmów:

  1. kolor biały - podstawowe fazy ruchu bidła. Rozróżnia się tu dwa położenia
    • PMPB - przednie martwe położenie bidła - 00, przesmyk zamknięty, dobicie wątku do krawędzi tkaniny
    • TMPB - tylne martwe położenie bidła - 1800, przesmyk w pełni otwarty (postój nicielnic), przelot czółenka.
  2. kolor żółty - fazy ruchu czółenka
    • początek ruchu czółenka 700
    • przelot czółenka 700 do 2850
    • postój czółenka 2850 do 3600 i 00 do 700
  3. kolor niebieski - fazy ruchu nicielnic
    • przesmyk zamknięty - 00 (3600)
    • otwieranie przesmyku - 00 do 1200
    • postój nicielnic (przesmyk całkowicie otwarty) 1200 do 2400
    • zamykanie przesmyku - 2400 do 3600

Podane kąty mierzone są na wale głównym (wykorbionym) krosna. Podane wartości zmieniają się w niewielkich granicach w zależności od obrotów wału głównego, szerokości tkaniny, rodzaju splotu i rodzaju przędzy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze krosno mechaniczne zbudował w 1786 roku angielski pastor Edmund Cartwright. Posiadało ono konstrukcję drewnianą. Wyposażone było w krzywkowy mechanizm nicielnicowy i krzywkowy mechanizm przerzutowy (wprowadzający wątek). Stałoodcinkowe mechanizmy, zasilający i odbiorczy, miały wspólny napęd, co zachowało się do dziś w większości konstrukcji. Pierwszy model posiadał dodatkowo urządzenie do klejenia osnowy. Osnowa pobierana była z ramy, na której umieszczone były nawoje z przędzą osnowową. Dziś podobne ramy są elementem zespołu snowadła i nazywają się ramami natykowymi. Odpowiednie napięcie osnowy wytwarzane było przez zespół wałków, które jednocześnie nanosiły klejonkę na nitki osnowy.

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

Dalsza ewolucja krosna mechanicznego polegała na ulepszaniu konstrukcji mechanizmów krosna i zwiększaniu wydajności tkania. Mimo zbudowania, w roku 1890, przez amerykańskiego mechanika, Jamesa H. Northropa, znacznie wydajniejszego krosna automatycznego, krosna mechaniczne stosowane były w polskim przemyśle jeszcze w latach pięćdziesiątych XX wieku. Zaczęły wychodzić z użycia dopiero kiedy upowszechniły się znacznie udoskonalone i wydajniejsze krosna automatyczne. Wadą krosien czółenkowych jest bardzo duże natężenie hałasu podczas ich pracy, przekraczające często 100 dB. Krosna automatyczne wypierane są obecnie przez jeszcze wydajniejsze i wytwarzające znacznie mniej hałasu krosna bezczółenkowe.