Lead

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy akapitu w tekście. Zobacz też: miejscowości o nazwie „Lead”.

Lead lub lid[a] (wym. [li:d]; ang. wprowadzający) – pierwszy graficznie wyodrębniony akapit tekstu[5], przede wszystkim artykułu prasowego[6], następujący bezpośrednio po tytule lub podtytule[7]. Jego celem jest wprowadzenie czytelnika w zagadnienie, dlatego zazwyczaj podaje w formie skróconej najistotniejsze informacje, a często także i konkluzje, dając czytelnikowi poczucie zrozumienia tematu tekstu[5][8][4].

Zazwyczaj podsumowuje najważniejszy wątek tekstu dla tych czytelników, którzy nie chcą wnikać w szczegóły[4]; może też odpowiadać na podstawowe pytania: kiedy, kto, co, z jakim skutkiem[9], ewentualnie na wszystkie pytania tzw. 5W+H[b][10][7]. Wraz z tytułem i otwarciem stanowią najważniejsze elementy tekstu pisanego[11]. Podręczniki stylu sugerują, by lead był krótki i zawierał zazwyczaj nie więcej niż dwa lub trzy zdania (około 25 słów)[12].

Do polszczyzny termin trafił z języka angielskiego dzięki badaniom medioznawczym[13].

Zawartość[edytuj]

Niektóre podręczniki stylu dziennikarskiego sugerują, by w leadzie zawrzeć 80% najważniejszych informacji, jakie znajdują się w całym tekście[5]. Jednocześnie jednak sugerują, by był dość enigmatyczny, by przyciągnął uwagę czytelnika i skłonił go do przeczytania całego artykułu[11]. Z tego względu treść leadu bywa powtarzana w innych miejscach czasopisma, na przykład jako streszczenie tekstu w spisie treści lub w zapowiedzi[9].

Pod względem treściowym niektórzy autorzy wyodrębniają rozmaite formy leadu, na przykład lead pojedynczy (stanowiący pomost między tytułem tekstu a jego treścią)[14], informacyjny (podsumowujący tekst)[5], anegdotyczny (zawierający zwięzłą anegdotę wprowadzającą w temat) czy pytający (zawierający pytanie, na które autor ma zamiar odpowiedzieć w tekście)[15][16]. Osobną kategorią jest, występujący często w prasie brukowej, tzw. lead z trzaskiem albo dramatyczny, czyli wprowadzenie w tonie sensacyjnym, często budujące nadmierne oczekiwania wobec tekstu za pomocą wyolbrzymień[17][8]. Z kolei pod względem formalnym lead można zaliczyć do obudowy intertekstualnej tekstu prasowego, obok takich elementów jak tytuł, informacje o rozmówcach, nazwiska dziennikarza czy biogramu rozmówcy[3].

Forma graficzna[edytuj]

Wyodrębnienie graficzne leadu najczęściej przyjmuje formę wytłuszczenia lub kursywy[5], choć w niektórych czasopismach stosuje się zamiast nich odstęp lub inne wyróżniki graficzne[1]. Ze względu na jego wyróżnienie graficzne w leadzie dopuszczalne jest opuszczenie części znaków interpunkcyjnych[18].

Zobacz też[edytuj]

 Zobacz definicję słownikową terminu „lid” w Wikisłowniku

Uwagi[edytuj]

  1. Nazwy lead oraz lid są w polskojęzycznych publikacjach niemal równie rozpowszechnione. Niektórzy polscy autorzy używają na określenie pierwszego akapitu terminu główka tekstu[1], akapit początkowy[2], wstępny[1][3], omawiający[4], lub nagłówek; niektórzy znajdują dla niego także paralelę w postaci łacińskich terminów perex oraz ingressus. W piśmiennictwie anglojęzycznym spotyka się czasem także formę lede.
  2. 5W+H to angielskojęzyczny akronim oznaczający najważniejsze pytania dziennikarstwa: what?, who?, when?, where?, why? i how?, czyli odpowiednio: co, kto, kiedy, gdzie, dlaczego i jak[7].

Źródła[edytuj]

Przypisy[edytuj]

Bibliografia[edytuj]