Lista znaków Gardinera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lista znaków hieroglificznych Alana Gardinera lub Lista znaków Gardinera – to lista skatalogowanych i opisanych hieroglifów egipskich, najczęściej używanych w staroegipskim piśmie hieroglificznym, z naciskiem na okres Średniego Państwa I (przez Średnie Państwo należy rozumieć idiom obejmujący opowieści i twórczość literacką z Dynastii IX-XII (2240 - 1740 r. p.n.e.)), w dobrze znanych zapisach publicznych i prywatnych na zabytkach pomnikowych, aż do Dynastii XVIII (1573 - 1314 r. p.n.e.). Znacznie później, gdy pisarze Etiopskich i Saiskich Dynastii (715 - 515 r. p.n.e.) celowo adaptowali archaiczny styl pisania, nastąpił odwrót od świetności z okresu Średniego Państwa.

Istnieją dowody, że okres nazywany renesansem nastąpił po pewnych rozłamach i podziałach u schyłku Starego Państwa, a cechował się rozkwitem aktywności literackiej (nastąpiła moda na kwiecisty i metaforyczny styl) oraz pojawieniem się ogromnej ilości opowieści i półdydaktycznych rozpraw naukowych poświęconych sławnym osobom, które następnie kopiowano i przepisywano w szkołach. Z tych powodów okres Średniego Państwa może być nazywany okresem klasycznym literatury staroegipskiej[1].

Lista Gardinera zwiera około 800 znaków hieroglificznych. Sporządził ją sir Alan Gardiner, brytyjski egiptolog i filolog. Lista została opublikowana w jego książce pt. Gramatyka egipska. Istota wprowadzenia do studiów nad hieroglifami (Egyptian Grammar. Being an Introduction to the Study of Hieroglyphs). Pierwsze wydanie ukazało się w 1927 r. Kolejne edycje, poprawione i uzupełnione ukazały się w roku 1950 i 1957.

Lista okazała się być wszechstronna i szczegółowa. Do dzisiaj praca Gardinera w środowiskach egiptologów uważana jest za najdokładniejszą w kwestii systemu słownego i stała się punktem odniesienia.

Lista Gardinera opisuje najbardziej powszechne egipskie hieroglify. Podzielone one są na kategorie oraz zawierają dwie formy dla wielu hieroglifów: postać pionową i postać poziomą. Gardiner zawarł także odmiany rozmiarowe poszczególnych hieroglifów. Pomocny w czytaniu o hieroglifach jest podział tekstu na osobne bloki.

Próby skatalogowania hieroglifów były już wcześniej podejmowane przez wielu lingwistów i egiptologów pod koniec XIX i na początku XX w., jednak były to listy sporządzane zbyt ogólnikowo i słabo wyjaśniające znaczenia niektórych wieloznacznych znaków lub nie posiadały wariantów jednego znaku. Dla przykładu, Wallis Budge opisał na 50 stronach około 1000 hieroglifów ale bez odmian rozmiarowych.

Lista Gardinera nie jest skorowidzem odniesienia znaków – znaczące zastosowania znaków mogą być pominięte. Na przykład hieroglif G16 (nbty): ideogram oznaczający Dwie Panie, tj. bogini Uadżet jako kobra i Nechbet jako biały sęp, które są boginiami opiekunami i patronami oddzielnych egipskich królestw (Górnego i Dolnego Egiptu) zjednoczonych w Starożytny Egipt. Od momentu, kiedy nastąpiło zjednoczenie kraju, obie boginie zostały uosobione w jednym symbolu ureusza (pierwotnie symbol bogini Uadżet), a później jako zjednoczone boginie stały się opiekunkami i patronkami całego Egiptu oraz faraonów. Ideogram dwóch bogiń jest wykazany w kategorii G - Ptaki jako G16, a przeoczony na liście C - Antropomorficzne bóstwa i I - Płazy, gady itp.

Kategorie Gardinera to skróty i uosobienie cech charakterystycznych. Stanowią podzbiory znaków hieroglificznych używanych w papirusach, szczególnie w Księdze Umarłych.

Kategorie hieroglifów[edytuj | edytuj kod]

A - Człowiek (mężczyzna) i jego stany[edytuj | edytuj kod]

61 znaków

A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 A14 A15
mSa xr
A1
A2
A3
A4
A5
A6
A7
A8
A9
A10
A11
A12
A13
A14
A15
A16 A17 A18 A19 A20 A21 A22 A23 A24 A25 A26 A27 A28 A29 A30
Xrd sr
A16
A17
A18
A19
A20
A21
A22
A23
A24
A25
A26
A27
A28
A29
A30
A31 A32 A33 A34 A35 A36 A37 A38 A39 A40 A41 A42 A43 A44 A45
mniw qiz
A31
A32
A33
A34
A35
A36
A37
A38
A39
A40
A41
A42
A43
A44
A45
A46 A47 A48 A49 A50 A51 A52 A53 A54 A55 A56 A57 A58 A59 A60
iry Sps Spsi
A46
A47
A48
A49
A50
A51
A52
A53
A54
A55
A56
A59
A113 A316 A335 A347
A113
A316
A335
A347
dodatkowe warianty
A12D A14A A17A A21A A25A
A12D
A14A
A17A
A21A
A25A

B - Kobieta i jej stany[edytuj | edytuj kod]

12 znaków

B1 B2 B3 B4 B5 B6 B7 B8 B9 B10 B11 B12 B13 B14 B15
msi
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
B9
B10
B11
B12
dodatkowe warianty
B23B
B23B

C - Antropomorficzne bóstwa[edytuj | edytuj kod]

16 znaków

C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 C10 C11 C12 C13 C14 C15
DHwty Xnmw inpw stX mnw mAat HH
C1
C2
C3
C4
C5
C6
C7
C8
C9
C10
C11
C12
C16 C17 C18 C19 C20 C21 C22 C23 C24 C25 C26 C27 C28 C29 C30
C17
C18
C19
C20

D - Części ciała człowieka[edytuj | edytuj kod]

63 znaków

D1 D2 D3 D4 D5 D6 D7 D8 D9 D10 D11 D12 D13 D14 D15
tp Hr Sny ir rmi wDAt
D1
D2
D3
D4
D5
D6
D7
D8
D9
D10
D11
D12
D13
D14
D15
D16 D17 D18 D19 D20 D21 D22 D23 D24 D25 D26 D27 D28 D29 D30
r
fnD rA spt spty mnD kA
D16
D17
D18
D19
D20
D21
D22
D23
D24
D25
D26
D27
D28
D29
D30
D31 D32 D33 D34 D35 D36 D37 D38 D39 D40 D41 D42 D43 D44 D45
aHA a Dsr
D31
D32
D33
D34
D35
D36
D37
D38
D39
D40
D41
D42
D43
D44
D45
D46 D47 D48 D49 D50 D51 D52 D53 D54 D55 D56 D57 D58 D59 D60
rd
gH
sbq
d Dba mt gHs b ab wab
D46
D47
D48
D49
D50
D51
D52
D53
D54
D55
D56
D57
D58
D59
D60
D61 D62 D63 D64 D65 D66 D67 D68 D69 D70 D71 D72 D73 D74 D75
sAH
D61
D62
D63
dodatkowe warianty
D27A D34A D46A
D27A
D34A
D46A

E - Ssaki[edytuj | edytuj kod]

34 znaki

E1 E2 E3 E4 E5 E6 E7 E8 E9 E10 E11 E12 E13 E14 E15
zzmt
E1
E2
E3
E4
E5
E6
E7
E8
E9
E10
E11
E12
E13
E14
E15
E16 E17 E18 E19 E20 E21 E22 E23 E24 E25 E26 E27 E28 E29 E30
l
zAb mAi rw Aby
E16
E17
E18
E19
E20
E21
E22
E23
E24
E25
E26
E27
E28
E29
E30
E31 E32 E33 E34 E35 E36 E37 E38 E39 E40 E41 E42 E43 E44 E45
wn
E31
E32
E33
E34
dodatkowe warianty
E8A
E8A

F - Części ciała ssaków[edytuj | edytuj kod]

52 znaki

F1 F2 F3 F4 F5 F6 F7 F8 F9 F10 F11 F12 F13 F14 F15
HAt SsA wsr wp
F1
F2
F3
F4
F5
F6
F7
F8
F9
F10
F11
F12
F13
F14
F15
F16 F17 F18 F19 F20 F21 F22 F23 F24 F25 F26 F27 F28 F29 F30
idr
sDm
bH DrD pH
db Hw ns msDr kfA xpS wHm Xn sti Sd
F16
F17
F18
F19
F20
F21
F22
F23
F24
F25
F26
F27
F28
F29
F30
F31 F32 F33 F34 F35 F36 F37 F38 F39 F40 F41 F42 F43 F44 F45
iwa
ms X sd ib nfr zmA imAx Aw spr isw
F31
F32
F33
F34
F35
F36
F37
F38
F39
F40
F41
F42
F43
F44
F45
F46 F47 F48 F49 F50 F51 F52 F53 F54 F55 F56 F57 F58 F59 F60
pXr
qAb
F46
F47
F48
F49
F50
F51
F52
dodatkowe warianty
F37B F51A F51B
F37B
F51A
F51B

G - Ptaki[edytuj | edytuj kod]

54 znaki

G1 G2 G3 G4 G5 G6 G7 G8 G9 G10 G11 G12 G13 G14 G15
A AA tyw mwt
G1
G2
G3
G4
G5
G6
G7
G8
G9
G10
G11
G12
G13
G14
G15
G16 G17 G18 G19 G20 G21 G22 G23 G24 G25 G26 G27 G28 G29 G30
nbty m mm nH Db rxyt Ax dSr gm bA
G16
G17
G18
G19
G20
G21
G22
G23
G24
G25
G26
G27
G28
G29
G30
G31 G32 G33 G34 G35 G36 G37 G38 G39 G40 G41 G42 G43 G44 G45
baHi aq wr nDs gb zA pA xn wSA w ww
G31
G32
G33
G34
G35
G36
G37
G38
G39
G40
G41
G42
G43
G44
G45
G46 G47 G48 G49 G50 G51 G52 G53 G54 G55 G56 G57 G58 G59 G60
mAw TA snD
G46
G47
G48
G49
G50
G51
G52
G53
G54
dodatkowe warianty
G7A G7AA G26A
G7A
G7AA
G26A

H - Części ciała ptaków[edytuj | edytuj kod]

8 znaków

H1 H2 H3 H4 H5 H6 H7 H8 H9 H10 H11 H12 H13 H14 H15
pq
wSm pAq nr Sw
H1
H2
H3
H4
H5
H6
H7
H8
dodatkowe warianty
H6A H8W
H6A
H8W

I - Płazy, gady itp.[edytuj | edytuj kod]

15 znaków

I1 I2 I3 I4 I5 I6 I7 I8 I9 I10 I11 I12 I13 I14 I15
sSA Styw mzH sbk sAq km Hfn f D DD
I1
I2
I3
I4
I5
I6
I7
I8
I9
I10
I11
I12
I13
I14
I15
dodatkowe warianty
I1S I5A
I1S
I5A

K - Ryby i części ciała ryb[edytuj | edytuj kod]

7 znaków

K1 K2 K3 K4 K5 K6 K7 K8 K9 K10 K11 K12 K13 K14 K15
in ad XA bz nSmt
K1
K2
K3
K4
K5
K6
K7

L - Bezkręgowce i mniejsze zwierzęta[edytuj | edytuj kod]

7 znaków

L1 L2 L3 L4 L5 L6 L7 L8 L9 L10 L11 L12 L13 L14 L15
xpr bit srqt
L1
L2
L3
L4
L5
L6
L7

M - Drzewa i rośliny[edytuj | edytuj kod]

44 znaki

M1 M2 M3 M4 M5 M6 M7 M8 M9 M10 M11 M12 M13 M14 M15
iAm Hn xt rnp tr SA zSn wdn xA wAD
M1
M2
M3
M4
M5
M6
M7
M8
M9
M10
M11
M12
M13
M14
M15
M16 M17 M18 M19 M20 M21 M22 M23 M24 M25 M26 M27 M28 M29 M30
HA i ii sxt sm sw rsw Sma nDm bnr
M16
M17
M18
M19
M20
M21
M22
M23
M24
M25
M26
M27
M28
M29
M30
M31 M32 M33 M34 M35 M36 M37 M38 M39 M40 M41 M42 M43 M44 M45
bdt Dr iz
M31
M32
M33
M34
M35
M36
M37
M38
M39
M40
M41
M42
M43
M44
dodatkowe warianty
M22A   M43A
nn
M22A
M43A

N - Niebo, ziemia i woda[edytuj | edytuj kod]

42 znaki

N1 N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10 N11 N12 N13 N14 N15
ra
idt zw Abd sbA
pt iAdt hrw Hnmmt pzD iaH dwA dwAt
N1
N2
N3
N4
N5
N6
N7
N8
N9
N10
N11
N12
N13
N14
N15
N16 N17 N18 N19 N20 N21 N22 N23 N24 N25 N26 N27 N28 N29 N30
tA iw wDb spAt xAst Dw Axt xa q iAt
N16
N17
N18
N19
N20
N21
N22
N23
N24
N25
N26
N27
N28
N29
N30
N31 N32 N33 N34 N35 N36 N37 N38 N39 N40 N41 N42 N43 N44 N45
n S Sm id
N31
N32
N33
N34
N35
N36
N37
N38
N39
N40
N41
N42
dodatkowe warianty
N33A N33B N33C   N35A N35B N35C
mw
N33A
N33B
N33C
N35A
N35B
N35C

O - Budynki, części budynków, itp.[edytuj | edytuj kod]

52 znaki

O1 O2 O3 O4 O5 O6 O7 O8 O9 O10 O11 O12 O13 O14 O15
pr h Hwt aH wsxt
O1
O2
O3
O4
O5
O6
O7
O8
O9
O10
O11
O12
O13
O14
O15
O16 O17 O18 O19 O20 O21 O22 O23 O24 O25 O26 O27 O28 O29 O30
kAr zH txn iwn aA zxnt
O16
O17
O18
O19
O20
O21
O22
O23
O24
O25
O26
O27
O28
O29
O30
O31 O32 O33 O34 O35 O36 O37 O38 O39 O40 O41 O42 O43 O44 O45
z zb ibn Szp ipt
O31
O32
O33
O34
O35
O36
O37
O38
O39
O40
O41
O42
O43
O44
O45
O46 O47 O48 O49 O50 O51 O52 O53 O54 O55 O56 O57 O58 O59 O60
nxn niwt zp Snwt
O46
O47
O48
O49
O50
O51
dodatkowe warianty
O29V O38A
qnbt
O29V
O38A

P - Statki i części statków[edytuj | edytuj kod]

13 znaków

P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
nfw
wHa TAw aHa xrw
P1
P2
P3
P4
P5
P6
P7
P8
P9
P10
P11
P13
dodatkowe warianty
P1A P8H P44A
P1A
P8H
P44A

Q - Meble domowe i pogrzebowe[edytuj | edytuj kod]

7 znaków

Q1 Q2 Q3 Q4 Q5 Q6 Q7 Q8 Q9 Q10 Q11 Q12 Q13 Q14 Q15
st wz p qrsw
Q1
Q2
Q3
Q4
Q5
Q6
Q7

R - Meble świątynne i tajemnicze symbole[edytuj | edytuj kod]

25 znaków

R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 R10 R11 R12 R13 R14 R15
xAt kp dd
xAwt Htp kAp snTr nTr bd Dd imnt iAb
R1
R2
R3
R4
R5
R6
R7
R8
R9
R10
R11
R12
R13
R14
R15
R16 R17 R18 R19 R20 R21 R22 R23 R24 R25 R26 R27 R28 R29 R30
wx xm
R16
R17
R18
R19
R20
R21
R22
R23
R24
R25
dodatkowe warianty
R8A
nTrw
R8A

S - Korony, stroje i laski[edytuj | edytuj kod]

45 znaków

S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S8 S9 S10 S11 S12 S13 S14 S15
N tHn
HDt dSrt sxmty xprS Atf Swty mDH wsx nbw THn
S1
S2
S3
S4
S5
S6
S7
S8
S9
S10
S11
S12
S13
S14
S15
S16 S17 S18 S19 S20 S21 S22 S23 S24 S25 S26 S27 S28 S29 S30
mnit sDAw xtm sT dmD Tz Sndyt mnxt s sf
S16
S17
S18
S19
S20
S21
S22
S23
S24
S25
S26
S27
S28
S29
S30
S31 S32 S33 S34 S35 S36 S37 S38 S39 S40 S41 S42 S43 S44 S45
abA
xrp
siA Tb anx Swt xw HqA awt wAs Dam sxm md Ams nxxw
S31
S32
S33
S34
S35
S36
S37
S38
S39
S40
S41
S42
S43
S44
S45
S106
S106
dodatkowe warianty
S14A S17A
S14A
S17A

T - Wojna, polowanie, rzeź[edytuj | edytuj kod]

35 znaków

T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 T9 T10 T11 T12 T13 T14 T15
Ai
sXr Ar
zin rwd
HD HDD pd zwn rwD rs qmA
T1
T2
T3
T4
T5
T6
T7
T8
T9
T10
T11
T12
T13
T14
T15
T16 T17 T18 T19 T20 T21 T22 T23 T24 T25 T26 T27 T28 T29 T30
wrrt Sms qs wa sn iH DbA Xr nmt
T16
T17
T18
T19
T20
T21
T22
T23
T24
T25
T26
T27
T28
T29
T30
T31 T32 T33 T34 T35 T36 T37 T38 T39 T40 T41 T42 T43 T44 T45
sSm nm
T31
T32
T33
T34
T35
dodatkowe warianty
T7A T8A T8B T9A
T7A
T8A
T8B
T9A

U - Rolnictwo, rzemiosło i zawody[edytuj | edytuj kod]

41 znaków

U1 U2 U3 U4 U5 U6 U7 U8 U9 U10 U11 U12 U13 U14 U15
hb
mA mr it HqAt Sna tm
U1
U2
U3
U4
U5
U6
U7
U8
U9
U10
U11
U12
U13
U14
U15
U16 U17 U18 U19 U20 U21 U22 U23 U24 U25 U26 U27 U28 U29 U30
biA grg stp mnx Ab Hmt wbA DA
U16
U17
U18
U19
U20
U21
U22
U23
U24
U25
U26
U27
U28
U29
U30
U31 U32 U33 U34 U35 U36 U37 U38 U39 U40 U41 U42 U43 U44 U45
rtH zmn ti xsf Hm mxAt
U31
U32
U33
U34
U35
U36
U37
U38
U39
U40
U41

V - Liny, włókna, kosze, torby, itp.[edytuj | edytuj kod]

39 znaków

V1 V2 V3 V4 V5 V6 V7 V8 V9 V10 V11 V12 V13 V14 V15
100 sTA sTAw wA snT sS Sn arq T iTi
V1
V2
V3
V4
V5
V6
V7
V8
V9
V10
V11
V12
V13
V14
V15
V16 V17 V18 V19 V20 V21 V22 V23 V24 V25 V26 V27 V28 V29 V30
mDt
XAr 10 sk
TmA mD mH wD aD H wAH nb
V16
V17
V18
V19
V20
V21
V22
V23
V24
V25
V26
V27
V28
V29
V30
V31 V32 V33 V34 V35 V36 V37 V38 V39 V40 V41 V42 V43 V44 V45
k msn sSr idr
V31
V32
V33
V34
V35
V36
V37
V38
V39
dodatkowe warianty
V10A V11A V31A
 <   > 
V10A
V11A
V31A

W - Naczynia kamienne i gliniane[edytuj | edytuj kod]

25 znaków

W1 W2 W3 W4 W5 W6 W7 W8 W9 W10 W11 W12 W13 W14 W15
g
bAs Hb Xnm iab nzt Hz
W1
W2
W3
W4
W5
W6
W7
W8
W9
W10
W11
W12
W13
W14
W15
W16 W17 W18 W19 W20 W21 W22 W23 W24 W25 W26 W27 W28 W29 W30
xnt mi Hnqt nw ini
W16
W17
W18
W19
W20
W21
W22
W23
W24
W25
dodatkowe warianty
W10A
W10A

X - Bochenki i ciasta[edytuj | edytuj kod]

8 znaków

X1 X2 X3 X4 X5 X6 X7 X8 X9 X10 X11 X12 X13 X14 X15
di
t rdi
X1
X2
X3
X4
X5
X6
X7
X8

Y - Pisanie, gry, muzyka[edytuj | edytuj kod]

8 znaków

Y1 Y2 Y3 Y4 Y5 Y6 Y7 Y8 Y9 Y10 Y11 Y12 Y13 Y14 Y15
mnhd
mDAt zS mn ibA zSSt
Y1
Y2
Y3
Y4
Y5
Y6
Y7
Y8
dodatkowe warianty
Y1V
Y1V

Z - Kreski, znaki pochodzące z hieratyki, figury geometryczne[edytuj | edytuj kod]

16 znaków

Z1 Z2 Z3 Z4 Z5 Z6 Z7 Z8 Z9 Z10 Z11 Z12 Z13 Z14 Z15
y W imi
Z1
Z2
Z3
Z4
Z5
Z6
Z7
Z8
Z9
Z10
Z11
Z91 Z92 Z93 Z94 Z95
Z91
Z92
Z93
Z94
Z95
dodatkowe warianty
Z2ss Z3A Z3as Z4B Z98A
Z2ss
Z3A
Z3as
Z4B
Z98A

Aa - Niesklasyfikowane (nieokreślone)[edytuj | edytuj kod]

34 znaki

Aa1 Aa2 Aa3 Aa4 Aa5 Aa6 Aa7 Aa8 Aa9 Aa10 Aa11 Aa12 Aa13 Aa14 Aa15
im
x Hp qn mAa gs M
Aa1
Aa2
Aa3
Aa4
Aa5
Aa6
Aa7
Aa8
Aa9
Aa10
Aa11
Aa12
Aa13
Aa14
Aa15
Aa16 Aa17 Aa18 Aa19 Aa20 Aa21 Aa22 Aa23 Aa24 Aa25 Aa26 Aa27 Aa28 Aa29 Aa30
sA apr wDa nD qd Xkr
Aa16
Aa17
Aa18
Aa19
Aa20
Aa21
Aa22
Aa23
Aa24
Aa25
Aa26
Aa27
Aa28
Aa29
Aa30
Aa31 Aa32 Aa33 Aa34 Aa35 Aa36 Aa37 Aa38 Aa39 Aa40 Aa41 Aa42 Aa43 Aa44 Aa45
Aa31
Aa32
Aa40
Aa41
dodatkowe warianty
Aa30A
Aa30A

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Introduction [w:] Gardiner Alan H. (Sir), Egyptian Grammar. Being an introduction to the study of hieroglyphs, wyd. Third edition, Oxford: University Press, 1979, s. 1 - 2, ISBN 0-900416-35-1 (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gardiner Alan H. (Sir), Egyptian Grammar. The Griffith Institute 1973. ​ISBN 0-900416-35-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]