Long COVID

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Long COVID (również ang. postacute COVID-19, syndrom POST COVID lub długotrwałe skutki COVID-19)[1] – stan charakteryzujący się długotrwałymi następstwami (pojawiającymi się lub utrzymującymi się po typowym okresie rekonwalescencji) COVID-19. Termin pochodzi z ang. long – „długi”.

W grudniu 2020 r. brytyjski National Institute for Health and Care Excellence (NICE) zdefiniował long COVID (nazywany również ang. postacute COVID-19', czyli „COVID-19 po ustąpieniu fazy ostrej”) w dwóch kategoriach czasowych: ang. ongoing symptomatic COVID-19, czyli „trwający objawowy COVID-19”, z dolegliwościami w zakresie 4 do 12 tygodni od momentu wystąpienia ostrych objawów i „syndrom po-COVID-owy” (ang. post-COVID-19 syndrome) z dolegliwościami utrzymującymi się po upływie 12 tygodni[2][3].

Dolegliwości były badane przez WHO od wiosny 2021 roku i ich oficjalna definicja została sformułowana w październiku tegoż roku. WHO używa terminu ang. post-COVID condition, tj. „stan po-COVID-owy”, który „występuje [...] zazwyczaj po trzech miesiącach od zakażenia wirusem SARS-CoV-2 powodującego COVID-19 z dolegliwościami (do 4 tygodni), i które utrzymują się nie krócej niż przez dwa miesiące (po 4 tygodniach) oraz nie są możliwe do wyjaśnienia w inny sposób. Dolegliwościami są zazwyczaj zmęczenie, duszność, zaburzenie percepcji, i inne utrudniające codzienne funkcjonowanie. Dolegliwości te mogą wystąpić po początkowym wyzdrowieniu z ostrego epizodu COVID-19 albo być kontynuacją choroby. Mogą zmieniać się w czasie, a także odnawiać się.”[4][5]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W 2021 r. naukowcy z brytyjskiego Uniwersytetu Oksfordzkiego ogłosili wyniki badań ponad 270 tys. „ozdrowieńców” COVID-19. Syndrom dotknął ponad jedną trzecią z nich[6]. Co najmniej jeden z objawów long COVID został zdiagnozowany u 37% i występował częściej u tych, którzy przechodzili chorobę ciężej, wymagając hospitalizacji[5][7].

Dziewięć zdiagnozowanych podstawowych dolegliwości long COVID to[6][8]:

Z badań naukowców z Uniwersytetu Harvarda obejmujących 50 tys. chorych wynika, że long COVID częściej pojawia się u ludzi poniżej 65. roku życia[5][7].

W 2022 r. naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego ustalili, że osoby, które łagodnie przeszły COVID-19 i nie skarżyły się na dolegliwości w życiu codziennym typowe dla long COVID, mogą także doświadczać pewnych długoterminowych skutków zakażenia, polegających na pogorszonej pamięci i zdolności koncentracji przez okres do 6-9 miesięcy[9][10].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Long COVID może wpływać na prawie każdy układ organizmu i prowadzić do różnorodnych następstw[11][12][13][14], w tym do zaburzeń układu oddechowego, układu nerwowego, zaburzeń psychicznych, zaburzeń metabolicznych, zaburzeń układu krążenia, zaburzeń przewodu pokarmowego, ogólnego złego samopoczucia, zmęczenia, bóli mięśniowo-kostnymi i niedokrwistości. Inne powszechnie wstępujące objawy to: zmęczenie, bóle głowy, duszność, anosmia (utrata węchu), zniekształcony zapach, osłabienie mięśni, obniżona temperatura ciała i zaburzenia funkcji poznawczych (potocznie ang. brain fog, czyli „zamglenie umysłu”).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Chronic COVID syndrome: Need for an appropriate medical terminology for long-COVID and COVID long-haulers.
  2. NICE: COVID-19 rapid guideline: managing the long-term effects of COVID-19 (ang.). NICE guideline [NG188], 2020-12-18. [dostęp 2022-03-09].
  3. Priya Venkatesan, NICE guideline on long COVID, „The Lancet. Respiratory Medicine”, 9 (2), 2021, s. 129, DOI10.1016/S2213-2600(21)00031-X, PMID33453162, PMCIDPMC7832375 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  4. A clinical case definition of post COVID-19 condition by a Delphi consensus, 6 October 2021, www.who.int [dostęp 2022-03-06] (ang.).
  5. a b c Long-COVID: WHO podaje oficjalną definicję, pulsmedycyny.pl [dostęp 2021-10-12].
  6. a b Jedna trzecia ozdrowieńców będzie cierpieć z powodu long COVID. Dr Chudzik potwierdza: Skala problemu jest ogromna, WP abcZdrowie [dostęp 2021-10-12].
  7. a b WHO definiuje, jak objawia się tzw. long-COVID, Nauka w Polsce [dostęp 2021-10-12].
  8. Oxford Health BRC: Over a third of COVID-19 patients diagnosed with at least one Long-COVID symptom (ang.). NIHR Oxford Health Biomedical Research Centre, 2021-09-29. [dostęp 2022-05-13].
  9. Oxford’s Department of Experimental Psychology and Nuffield Department of Clinical Neurosciences: Attention and memory deficits persist for months after recovery from mild Covid (ang.). University of Oxford, News & Events, 2022-01-19. [dostęp 2022-03-24].
  10. Natalia Kovacs: 2 długotrwałe skutki łagodnego COVID-19. Wykryto je podczas badania. Radio ZET, 2022-01-19. [dostęp 2022-02-24].
  11. COVID-19 (coronavirus): Long-term effects, Mayo Clinic [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  12. Dana Yelin i inni, Long-term consequences of COVID-19: research needs, „The Lancet. Infectious Diseases”, 20 (10), 2020, s. 1115–1117, DOI10.1016/S1473-3099(20)30701-5, PMID32888409, PMCIDPMC7462626 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  13. Ziyad Al-Aly, Yan Xie, Benjamin Bowe, High-dimensional characterization of post-acute sequelae of COVID-19, „Nature”, 594 (7862), 2021, s. 259–264, DOI10.1038/s41586-021-03553-9, PMID33887749 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  14. Długotrwałe skutki COVID-19. Ciągną się miesiącami, medonet.pl [dostęp 2022-03-24].