Lotność (gaz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lotność, aktywność ciśnieniowa, fugatywnośćtermodynamicznie efektywne ciśnienie (lub ciśnienie cząstkowe) gazu. Gaz rzeczywisty wykazuje ciśnienie inne niż wynikające z praw gazu doskonałego (dla którego lotność jest równa ciśnieniu). Stosunek lotności i ciśnienia to współczynnik lotności (współczynnik aktywności ciśnieniowej), który może być zarówno większy, jak i mniejszy od jedności:

gdzie:

f – lotność (aktywność ciśnieniowa),
– współczynnik lotności; dla gazu doskonałego ,
p – ciśnienie.

Lotność jest definiowana poprzez potencjał chemiczny μ:

gdzie:

μ° – standardowy potencjał chemiczny,
p° – ciśnienie standardowe,
R – uniwersalna stała gazowa,
T – temperatura.

Doświadczalne wyznaczenie lotności f odpowiadającej ciśnieniu px polega na obliczeniu współczynnika lotności z poniższej zależności całkowej, na podstawie danych eksperymentalnych – po pomnożeniu przez ciśnienie px otrzymamy lotność f:

gdzie – uprzednio zmierzony współczynnik ściśliwości gazu.

Jak łatwo zauważyć, dla gazu doskonałego (Z = 1) dostaniemy zawsze , skąd oraz .

Jeżeli znana jest postać algebraiczna zależności Z(p), na przykład współczynniki wirialnego równania stanu gazu B′, C′, D′..., wówczas po scałkowaniu otrzymamy prostą zależność algebraiczną:

Analizując wartość współczynnika lotności, można określić charakter odchyleń od doskonałości dla danego gazu:

  • – przeważają siły międzycząsteczkowego przyciągania,
  • – gaz zachowuje się podobnie do gazu doskonałego,
  • – przeważa międzycząsteczkowe odpychanie.

Aby móc prawidłowo analizować równowagi chemiczne przy wysokich ciśnieniach oraz gęstościach (warunki interesujące w zastosowaniach technologicznych), należałoby w miejsce ciśnień składników gazowych używać ich lotności.