Macierz pozakomórkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Macierz pozakomórkowa[1], ECM (od ang. extracellular matrix), macierz zewnątrzkomórkowa, macierz międzykomórkowa, istota międzykomórkowa[1][2], substancja międzykomórkowa[2][3], substancja pozakomórkowa[1] (łac. substantia intercellularis[4]) – mieszanina wytwarzana przez komórki i wypełniająca przestrzeń między nimi, będąca częścią składową tkanek i je zespalającą. Specyficznym rodzajem macierzy pozakomórkowej jest osocze krwi[4].

Składa się ona z[2]:

Bywa wyróżniany też płyn tkankowy, jako roztwór jonów, pierwiastków i związków drobnocząsteczkowych[4].

Macierz pozakomórkowa jest skomplikowaną strukturą sieciową, której elementy budulcowe stanowią cząsteczki wydzielane przez komórki do przestrzeni międzykomórkowej (najczęściej są nimi polisacharydy oraz związane z nimi białka). W zależności od rodzaju cząsteczek składowych może mieć ona odmienną budowę, na przykład zwarte warstwy makrocząsteczek tworzą blaszkę podstawną.

Zasadniczo cząsteczki tworzące tę strukturę można podzielić na trzy główne klasy: kolageny, proteoglikany oraz białka wiążące integryny. Właściwości macierzy pozakomórkowej są zdeterminowane przez tworzące ją związki chemiczne oraz ich wzajemne proporcje ilościowe. Substancja międzykomórkowa stanowi istotny składnik wielu tkanek, zwłaszcza łącznych. Istnieją opinie, że pełni ona istotną rolę w ustalaniu wzorca różnicowania się organizmu, gdyż niektóre proteoglikany są kluczowe dla transportu morfogenów.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g h i Zdzisław Otałęga (red.): Encyklopedia biologiczna tom X Sj-Ti. Kraków: OPRES, 2000, s. 190. ISBN 83-85909-53-2.
  2. a b c d e Tadeusz Cichocki, Jan A. Litwin, Jadwiga Mirecka: Kompendium histologii. Kraków: wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 102. ISBN 978-83-233-2752-3.
  3. Alvin Nason i Robert L. Dehaan: Świat biologii. Warszawa: wydawnictwo Rolnicze i leśne, 1987, s. 183. ISBN 83-09-00211-4.
  4. a b c d Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 23, 120, 144, 201. ISBN 978-83-200-4103-3.
  5. Tadeusz Cichocki, Jan A. Litwin, Jadwiga Mirecka: Kompendium histologii. Kraków: wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 108. ISBN 978-83-233-2752-3.