Maria Gerżabkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Gerżabkowa
Ilustracja
Imię przy narodzeniu Maria Łusakowska
Data i miejsce śmierci 1928
Nowy Sącz
Zawód, zajęcie aktywistka feministyczna, działaczka społeczna, publicystka, nauczycielka
Narodowość polska
Rodzice Józef Łusakowski
Małżeństwo inż. Gerżabek

Maria Gerżabkowa (zm. 1928 w Nowym Sączu) – polska aktywistka feministyczna, publicystka, założycielka i działaczka licznych organizacji społecznych, nauczycielka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jej matka była wychowawczynią dzieci Józefa Ignacego Kraszewskiego. Ojciec, Józef Łusakowski, był żołnierzem Legionu Wysockiego i został odznaczony orderem Virtuti Militari. Ukończyła seminarium nauczycielskie w Krakowie, a następnie kontynuowała edukację w Warszawie. W 1893 roku poślubiła inż. Gerżabka i zamieszkała z nim w Małopolsce.

Stworzyła i kierowała oddziałem lwowskiego Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich w Stanisławowie, gdzie przez jakiś czas mieszkała. W 1912 roku była członkinią polskiej delegacji do Wiednia na Zjazd Kobiet Krajów Austriackich. Razem z Kazimierą Bujwidową, Marią Dulębianką i Malinowską złożyła petycję o prawa polityczne dla kobiet. W 1913 roku była delegatką ze Stanisławowa na kongres Federacji Związków Równouprawnienia Kobiet w Budapeszcie. Wygłosiła tam wystąpienie w języku francuskim na posiedzeniu Męskiej Ligi Zwolenników Równouprawnienia Kobiet. Publikowała w 11 czasopismach, w tym po francusku w „Jus suffragii”.

Podczas I wojny światowej przystąpiła do Ligi Kobiet Polskich kierowanej przez Zofię Moraczewską oraz do Polskiego Czerwonego Krzyża. Założyła 23 organizacje społeczne, w tym dwie szkoły dla analfabetów, szwalnie, ludowe szkoły zimowe, koła uniwersytetów ludowych, czytelnie ludowe, dwa Kluby polityczne, kluby i kółka samokształcenia, Biuro porad zawodowych dla kobiet, Biuro Cz. Krzyża, oddział Ligi Kobiet w Stanisławowie, Biuro dla zaginionych jeńców, a także Sekcję Kobiecą Obrony Państwa w Nowym Sączu[1].

Po ciężkiej chorobie zmarła w 1928 roku w Nowym Sączu.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Idee demokratyczne a kobiety
  • Lot sokoli (przetłumaczona na czeski i chorwacki)
  • Z tajemnic życia domowego
  • Czego żąda nowoczesna kobieta? (w rękopisie)
  • Krzywda kobieca (w rękopisie)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cecylia Walewska. O równe prawa. Marja Gerżabkowa. „Kobieta Współczesna”, 19.05.1929. Warszawa (pol.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]