Mastodon (sieć społecznościowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy sieci społecznościowej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Mastodon
Logo Mastodon
Logo programu
Ilustracja
Interfejs portalu
Autor Eugen Rochko i inni
Pierwsze wydanie 2016-10-055 października 2016[1]
Aktualna wersja stabilna v3.2.0 – 26 lipca 2020; ponad 4 miesiące temu
Język programowania Ruby, JavaScript
System operacyjny Linux
Rodzaj sieć społecznościowa
Licencja GNU Affero General Public License
Strona internetowa

Mastodonwolna i otwartoźródłowa sieć społecznościowa. Pozwala ona każdemu na uruchomienie własnych węzłów będących częściami sieci, których użytkownicy są częścią federacji, na którą składa się wiele serwerów. Przez użytkowników Mastodona są one nazywane „instancjami”[2]. Te serwery, tworząc sfederowaną sieć społecznościową, pozwalają użytkownikom różnych serwerów wzajemnie komunikować się z pozostałymi. Mastodon jest częścią większej sieci, zwanej Fediwersum, pozwalając użytkownikom na interakcje z użytkownikami innych platform korzystających z tego samego protokołu, jak PeerTube czy Friendica.

Mastodon posiada funkcjonalność mikrobloga zbliżoną do Twittera, lecz w przeciwieństwie do typowej platformy software as a service, nie jest centralnie hostowana. Każdy użytkownik jest zarejestrowany na określonym, niezależnie zarządzanym serwerze. Użytkownicy tworzą krótkie wpisy (zwane „tootami”), których ustawienia prywatności mogą dotyczyć tylko wybranego wpisu. Dostępne opcje prywatności mogą być inne w zależności od strony, ale zwykle są to wpisy publiczne, wiadomości bezpośrednie, tylko dla obserwujących, lub niewidoczne na publicznej osi czasu. Maskotką projektu jest trąbowiec, który przypomina wyglądem mamuta, często pokazywany z tabletem lub smartfonem.

Każdy serwer ma swój regulamin, kodeks postępowania i politykę moderacyjną. Cecha ta odróżnia platformę od scentralizowanych sieci społecznościowych – pozwala bowiem użytkownikom na wybór serwera, z którego polityką zgadzają się, bez utraty dostępu do sieci Mastodona.

Możliwości[edytuj | edytuj kod]

Maskotka projektu ze smartfonem.

Serwery Mastodona są oparte o oprogramowanie mogące komunikować się z wykorzystaniem standardu ActivityPub, który został zaimplementowany w wersji 1.6[3]. Użytkownik Mastodona może więc wejść w interakcje z użytkownikami innych serwerów w Fediwersum obsługujących ActivityPub.

Od werrsji 2.9.0, Mastodon domyślnie oferuje użytkownikom tryb jednej kolumny. W zaawansowanym trybie, interfejs jest wzorowany na TweetDeck, aplikacji Twittera do zastosowań profesjonalnych. Użytkownicy mogą wysyłać wpisy (zwane „tootami”) o maksymalnej długości 500 znaków, choć liczne serwery zwiększyły ten limit. Dla porównania, Twitter pozwala na jedynie 280 znaków. Wpisy są zwane „tootami”, nie „tweetami” jak w przypadku Twittera.

Użytkownicy rejestrują się na wybranym serwerze (instancji). Są one połączone ze sobą, każda z nich może posiadać inne zasady. Istnieją inne instancje ogólnotematyczne, lub poruszające dany temat, np. memy internetowe, gra komputerowa Minecraft czy dany ustrój polityczny.

Usługa posiada liczne ustawienia dotyczące prywatności. Każda wiadomość ma opcje prywatności. Wpis może być np. widoczny dla wszystkich, niewidoczny na osiach czasu, lub trafić tylko do oznaczonych osób. Użytkownicy mogą oznaczyć swoje konta jako całkowicie prywatne. Wpisy mogą zawierać „ostrzeżenie o zawartości”, dzięki czemu wyświetlenie ich dalszego fragmentu wymaga rozwinięcia. Zdjęcia lub całe profile mogą być oznaczone jako nieodpowiednie w miejscu pracy (NSFW).

Mastodon dzieli wiadomości pomiędzy lokalne a federalne osi czasu. Lokalne wyświetlają wpisy z obrębu instancji, a federalne – z całego Fediwersum.

Na początku 2017 roku, Mastodon został wyróżniony przez dziennikarzy względem Twittera, ze względu na zapobieganie publikacji treści niepożądanych na danej instancji. Pozwala na to moderowanie treści przez ich właścicieli. Dla przykładu, flagowa instancja Mastodon.social nie pozwala na treści niedozwolone we Francji i Niemczech, takie jak nazistowskie symbole i negacjonizm. Według właściciela serwisu, podział na małe społeczności lepiej zapobiega nieodpowiednim zachowaniom. Tak jak na Twitterze, użytkownicy mogą zgłaszać nieodpowiednie treści administracji instancji.

Wykorzystane technologie[edytuj | edytuj kod]

Mastodon jest otwartoźródłową aplikacją sieciową o funkcjach mikroblogu z back-endem napisanym w Ruby on Rails i front-endem napisanym w JavaScript (React.js i Redux). Usługa jest kompatybilna z instancjami platform kompatybilnych z ActivityPub. W wersji 3.0, Mastodon porzucił obsługę protokołu OStatus[4].

Istnieją aplikacje korzystające z API Mastodona dostępne na platformy takie jak Windows, macOS, Linux, Android, iOS i Sailfish.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Show HN: A new decentralized microblogging platform | Hacker News, news.ycombinator.com [dostęp 2017-07-21].
  2. Megan Farokhmanesh, A beginner’s guide to Mastodon, the hot new open-source Twitter clone, The Verge, 7 kwietnia 2017 [dostęp 2020-08-09] (ang.).
  3. ActivityPub - IndieWeb, indieweb.org [dostęp 2020-08-09].
  4. Sean Tilley, The end is near: Mastodon plans to drop OStatus support, We Distribute, 9 lipca 2019 [dostęp 2020-08-09] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]