Metaweryzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Logo Metaweryzmu

Metaweryzm – kierunek w sztuce współczesnej, którego twórcą jest Piotr Szmitke. Metawerystyczna doktryna, sformułowana na przełomie lat 80. i 90., okazała się proroczą, zapowiadając zagrożenia związane z wirtualizacją świata. Jej twórca produkuje symulacje świata realnego, gdyż tylko ramy fikcji pozwalają nam doświadczać prawdy. Kiedy w połowie lat 80. przymus jednorodnego sposobu obrazowania świata był ostro przestrzeganą zasadą, Szmitke wymyślił taką drogę jej obejścia, by wielowątkowość jego pracy wyznaczała konsekwentną metodę[potrzebny przypis]. Tym sposobem Szmitke przeskoczył całą dekadę, wpisując się w polimorficzny nurt sztuki końca lat 90. W 1999 r. metaweryzm trafił do programu przedmiotu estetyka dla studentów IV roku filozofii Uniwersytetu Śląskiego.

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie metaweryzmu stanowi zaprzeczenie homogenicznego sposobu przedstawiania świata. Program twórcy metaweryzmu zakłada tworzenie wirtualnych osobowości artystów, formowanie ich hipotetycznych bytów, biografii i indywidualnych stylów pracy, wynikłych z określonego kontekstu społeczno-kulturowego[potrzebny przypis]. W doktrynie metawerystycznej kluczowa rolę odgrywa perspektywa optymentalna, według której prawdziwa wiedza o przedmiocie pochodzi jedynie z ontologii jego postrzegania[potrzebny przypis]. Sam przedmiot bowiem nie istnieje, w przeciwieństwie do „wyławiającego” go z niebytu umysłu obserwatora. Metawerystyczna doktryna czerpie z mechaniki kwantowej w ujęciu Heisenberga[potrzebny przypis]. Zakłada, iż reprezentacja przedmiotu nie jest możliwa bez jednoczesnej prezentacji jego obserwatora, nadinterpretatora którego obraz stopniowo wypiera dzieło sztuki tradycyjnie rozpatrywane jako obiekt[potrzebny przypis].

Manifest[edytuj | edytuj kod]

Metaweryzm dąży wspólnym wysiłkiem wielu postaw twórczych do stworzenia państwa równoległego, opartego o jedyną sprawiedliwość świata w miarę dokonania twórczego.

Trzy zasady metaweryzmu[edytuj | edytuj kod]

  1. Sztuka inspiruje rzeczywistość będąc jednocześnie najwyższą jej formą.
  2. Rzeczywistość kopiuje sztukę a nie na odwrót.
  3. Państwo Metawerystyczne jest dziełem sztuki, a więc wszystko co obejmuje jego zasięg funkcjonuje zgodnie z zasadami twórczości i sztuki. Uwalnia się ono tym sposobem spod ucisku praw, pogróżek oraz szantaży polityki i finansjery świata.

Metawerysta prócz przestrzegania zawartej w Manifeście Konstytucji zobowiązany jest przestrzegać zasad i obyczajów społeczności, w jakiej żyje. Metaweryzm nie uznaje żadnych podziałów ani różnic między ludźmi z wyjątkiem różnic intelektualnych.

Osiem małych punktów dużej konstytucji[edytuj | edytuj kod]

  1. Kochaj twórcę jak siebie samego, oddawaj się twórcy bez zbędnego oporu, szanuj Go, bo zostałeś przez Niego wymyślony.
  2. Szanuj najwyższą konstytucjonalnie wartość Metawery – MYŚL TWÓRCZĄ. Jej godło – symbol przedłużonej nieskończoności, Jej hymn-Confutatis z Requiem Wolfganga Amadeusa Mozarta.
  3. Opowiadaj się:
  • za ostrym humorem, przeciw tępej, nadętej godności
  • za ogrodnikami, przeciw generałom
  • za władzą rozumu, przeciw rozumowi władzy
  • za arystokratyzmem ducha, przeciw zaduchowi chamstwa
  • za wyższością kreacji nad prokreacją
  • za idealnym państwem, przeciw państwowemu ideałowi.
  1. Dostarczaj szczęścia twemu bliźniemu wszelkimi godnymi ciebie środkami.
  2. Nie licz się z indolencją otoczenia, nie podlizuj się pospólstwu (z wyjątkiem przypadku, gdy estetyka pospólstwa nas do tego inspiruje).

Nie ulegaj pokusom funkcjonalizmu ani komercjalizmu - tego, co w sztuce najplugawsze, a więc taniości kompromisu i asekuranctwa.

  1. Wykazuj postawę humanitarną w ogóle, a także wobec wartości oklepanych, kiczu, dzieł półgłówków i prymitywów, sztuki ludowej oraz rzemiosła dekoracyjnego.
  2. Kochaj twój lud jeśli ten nie zmusza cię byś go cenił.
  3. Stań się wiernym Metaweryzmowi, szczególnie po śmierci.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • P. Szmitke, Antylogia metaweryzmu, Wyd. Muzeum Śląskiego w Katowicach, Katowice 1994.
  • P. Szmitke, Zydram z Murcek – zapomniany prekursor, „NaGłos”, nr 15-16/1994, s. 204-213.
  • Katowicki underground artystyczny po 1953 roku, [katalog wystawy], pod red. J. Zagrodzkiego, w oprac. S. Rukszy, Galeria BWA, Katowice 2004.
  • Metaweryzm. Kategorie nieistnienia w sztuce, [katalog wystawy], praca zb. pod red. A. Zimnowody, Fundacja Paryż, Sosnowieckie Centrum Sztuki - Zamek Sielecki, Paryż 2011.
  • M. Niestrój, Metaweryzm – świadectwo czy proroctwo..., „Format”, nr 65/2013, s. 84-86.
  • M. Stępnik, Monarchia nieskończonej kreacji, czyli metaweryzm Piotra Szmitkego, „Tekstualia. Palimpsesty literackie, artystyczne, naukowe”, nr 2(42)/2015, s. 117-128.   
  • M. Stępnik, Owocne nieistnienie. Piotr Szmitke i paryskie simulacrum, (w:) Tejże, Outsiderzy, mistyfikatorzy, eskapiści w sztuce XX wieku, Wyd. UMCS, Lublin 2016, s. 229-244.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]