Mniszka białorzytna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mniszka białorzytna
Lonchura striata[1]
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina astryldowate
Podrodzina mniszki
Rodzaj Lonchura
Gatunek mniszka białorzytna
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Mniszka białorzytna (Lonchura striata) – gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych, podrodziny mniszek. Występuje w południowo-wschodniej Azji. Nie jest zagrożony wyginięciem. Udomowione mniszki białorzytne znane są jako mewki japońskie.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Linneusz w 1766 na podstawie holotypu ze Sri Lanki (błędnie wskazał lokalizację jako Reunion). Nowemu gatunkowi nadał nazwę Loxia striata[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza mniszkę białorzytną w rodzaju Lonchura. Wyróżnia 6 podgatunków[4]. Ptaki z Tajwanu bywały wydzielane do podgatunku L. s. phaethontoptila, jednak zdają się nie różnić zbytnio od przedstawicieli L. s. swinhoei. Proponowany podgatunek L. s. explita uznawany jest za tożsamy z L. s. subsquamicollis[3].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

Mniszki białorzytne introdukowano do Japonii[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 11–12 cm, masa ciała 9,5–13 g[3]. Górna szczęka ciemnoszara, żuchwa srebrzysta. Pióra u nasady dzioba i gardło są niemal czarne. Pozostałe części ciała porastają głównie pióra czekoladowobrązowe, jedynie pierś i brzuch są pokryte brudnobiało-czekoladowym łuskowatym wzorem. Sterówki czarnobrązowe[5].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia mniszek białorzytnych są między innymi suche obszary trawiaste lub porośnięte krzewami, skraje lasów, zarośnięte przecinki, zakrzewienia i plantacje[3] Odnotowywane były od poziomu morza do 2000 m n.p.m.[6] Żywią się nasionami, głównie ryżu i innych traw, w tym Eragrostis i bambusów[3]. Pospolicie występują na nizinnych obszarach z uprawami ryżu, gdzie gniazdują również w bliskości siedlisk ludzkich[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Sezon lęgowy jest długi, w Indiach i Tajlandii trwa niemal cały rok (głównie od lutego do września), podobnie na Półwyspie Malajskim, gdzie okres lęgowy trwa głównie od czerwca do sierpnia[3]. W niewoli zniesienie liczy 1–8 jaj; w jednym z badań średnie zniesienie wyniosło 5,3 jaja[7]. Oboje rodzice sprawują opiekę nad potomstwem[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje mniszkę białorzytną za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017)[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lonchura striata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Lonchura striata. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f g h i j k l m Payne, R: White-rumped Munia (Lonchura striata). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 4 marca 2017].
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Waxbills, parrotfinches, munias, whydahs, Olive Warbler, accentors & pipits. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 4 marca 2017].
  5. The Society (Bengalese) Finch. Finch Information Center. [dostęp 4 marca 2017].
  6. a b c Michael L. Avery. Diet and breeding seasonality among a population of sharp-tailed munias, Lonchura striata, in Malaysia. „The Auk”. 97, 1980. 
  7. Ronald M. Coleman, Robin D. Whittall. Variation in egg weight in the Bengalese finch (Lonchura striata var. domestica). „Canadian Journal of Zoology”. 68, s. 272–275, 1990. 
  8. White-rumped Munia Lonchura striata. BirdLife International. [dostęp 4 marca 2017].