Mrocznicowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mrocznicowate
Erebidae
Leach, 1815
Argyrostrotis flavistriaria z Calpinae
Argyrostrotis flavistriaria z Calpinae
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd motyle
Podrząd Glossata
Infrarząd motyle różnoskrzydłe
Nadrodzina Noctuoidea
Rodzina mrocznicowate

Mrocznicowate[1] (Erebidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata i nadrodziny Noctuoidea.

Motyle zróżnicowane morfologicznie. Przedstawicieli rodziny można rozróżnić po charakterystyce skrzydeł dorosłych osobników. Żyłka łokciowa skrzydła przedniego rozgałęzia się na dwie, trzy lub cztery żyłki (przeważnie)[2]. Osiągają od 8 do 300 mm (u Thysania agrippina) rozpiętości skrzydeł. Mają głowę o czułkach od szczeciniastych, przez piłkowane i grzebykowate po pierzaste, czasem o zredukowanej ssawce, a tułów i odwłok o dość tęgiej budowie, zwykle owłosione[1]. Wśród imagines znaleźć można gatunki żywiące się sokami wysysanymi z owoców czy łzami (lachyrofagia). Dorosłe z rodzaju Calyptra potrafią nacinać skórę i ssać krew (hematofagia)[3].

Takson kosmopolityczny. W Polsce reprezentowany przez 111 gatunków[1].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Rodzina różnie definiowana w przeszłości. Szereg molekularnych analiz filogenetycznych dotyczących Noctuoidea pozwolił rozpoznać w mrocznicowatych grupę siostrzaną Nolidae i zaliczyć doń liczne taksony klasyfikowane wcześniej jako osobne rodziny (brudnicowate, niedźwiedziówkowate[1]) lub podrodziny sówek (np. wstęgówki czy Rivulinae[4])[3]. Według współczesnej definicji należy tu około 25 tysięcy opisanych gatunków[1]. Reza Zahiri wyróżnia na podstawie wspomnianych analiz 18 podrodzin mrocznicowatych o silnie do umiarkowanie wspartym monofiletyzmie[3]:

Podrodzina wstęgówek (Catocalinae) okazała się polifiletyczna. Trzon tej grupy zaklasyfikowany został do podrodziny Erebinae[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). PWN, 2012, s. 372, 367.
  2. R. Zahiri, J.D. Holloway, I.J. Kitching, J.D. Lafontaine i inni. Molecular phylogenetics of Erebidae (Lepidoptera, Noctuoidea). „Systematic entomology”. 37, 2012. 
  3. a b c d Reza Zahiri. Molecular Systematics of Noctuoidea (Insecta, Lepidoptera). „Sarja – Ser. AII”. 268, 2012. 
  4. Klucze do oznaczania owadów Polski, cz. XXVII, zeszyt 53e. Sówki – Noctuidae. Podrodziny: Acontiinae, Sarrothripinae, Euteliinae, Plusiinae, Catocalinae, Rivulinae, Hypeninae i Herminiinae. J. Buszko. Warszawa, Wrocław: 1983.