Myślenie religijne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Myślenie religijne charakteryzuje się tym, że zawiera przekonanie o istnieniu bytów lub zdarzeń supranaturalnych (niepodlegających prawom naturalnym); zawiera w sobie zgodę na regulowanie ludzkich działań symbolicznymi kategoriami odwołującymi się do rzeczywistości nadprzyrodzonej (np. woli bóstwa); podstawą tworzenia wiedzy o świecie są przeżycia religijne; przyjmuje się twierdzenia o możliwości kontaktu ze światem nadprzyrodzonym.

Perspektywa socjologiczno - historyczna[edytuj | edytuj kod]

Myślenie religijne to dualistyczny sposób postrzegania rzeczywistości, który powstaje w wyniku „pierwszego odczarowania świata” czyli zaniku myślenia magicznego, oznacza się podziałem jednolitej „magicznej” rzeczywistości na:

  • Zjawiska święte: istoty nadprzyrodzone oraz wszelkie ludzkie działania z nimi związane (kult, rytuały religijne, wierzenia)
  • Zjawiska świeckie: ludzkie działania służące podtrzymania egzystencji (polityka, gospodarka, relacje społeczne)[1].

Perspektywa fenomenologiczna[edytuj | edytuj kod]

Myślenie religijne jest dostrzeganiem w świecie zjawisk wykraczających poza doznanie zmysłowe (transcendentnych) tj. bóstw, duchów czy też niespersonalizowanych „energii”. Zjawiska te objawiają się w elementach „zwyczajnej” doświadczalnej zmysłowo rzeczywistości jako tzw. hierofanie[2].

Perspektywa kulturoznawcza[edytuj | edytuj kod]

Myślenie religijne (w czystej postaci) kształtuje formę kultury opartą na micie (religijnej wizji świata) jako uniwersalnym wzorcu regulującym wszelkie ludzkie działania i wyjaśniającym wszystkie aspekty świata. Kultura człowieka religijnego jest:

  • konserwatywna - niedopuszczalne jest kwestionowanie słuszności religijnej wizji świata
  • totalna - wszystkie sfery życia (medycyna, polityka, dieta) są regulowane religijną doktryną
  • rytualistyczna - wierzenia nie są kwestią prywatną, lecz muszą być komunikowane społecznie uczestnictwem w kulcie[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Weber Max „Szkice z socjologii religii”, Warszawa 1995, s. 153 - 208
  2. Wiktor Werner, „Eliadego poszukiwania historii i znaczenia religii”. Historyka, T. XXIX, 1999, s. 108 – 113
  3. Wiktor Werner, „Historyczność i mit. Między rozróżnieniem a samookreśleniem” [w:] Bartosz Korzeniewski [red.] „Narracje o Polsce”, Poznań 2008, s. 85 – 96

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzak-Gierszewska Teresa „Religia a magia”, Poznań 1995
  • Leeuw van der Gerardus „Fenomenologia religii”, tłum. Jerzy Prokopiuk, Warszawa 1997
  • Otto Rudolf „Świętość”, tłum. Bogdan Kupis, Wrocław 1993
  • Topolski Jerzy „Świat bez historii” Warszawa 1972
  • Weber Max „Szkice z socjologii religii”, tłum. Jerzy Prokopiuk, Henryk Wandowski Warszawa 1995
  • Werner Wiktor, „Eliadego poszukiwania historii i znaczenia religii”. Historyka, T. XXIX, 1999, s. 108 – 113
  • Werner Wiktor, „Historyczność i mit. Między rozróżnieniem a samookreśleniem” [w:] Bartosz Korzeniewski [red.] „Narracje o Polsce”, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2008, s. 85 – 96
  • Werner Wiktor, „Kult początków. Historyczne zmagania z czasem, religią i genezą. Szkice z historii historiografii polskiej i obcej.” Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2004