Nadwodnik trójpręcikowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nadwodnik trójpręcikowy
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

malpigiowce

Rodzina

nadwodnikowate

Rodzaj

nadwodnik

Gatunek

nadwodnik trójpręcikowy

Nazwa systematyczna
Elatine triandra Schkuhr
Botanisches Handbuch 1 1791
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Nadwodnik trójpręcikowy (Elatine triandra Schkuhr) – gatunek rośliny z rodziny nadwodnikowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie, północnej Azji, północnej Ameryce Północnej i południowo-zachodniej Afryce. W Polsce znany z około 50 stanowisk, z czego połowa wyginęła. Najwięcej stanowisk znajduje się w Kotlinie Oświęcimskiej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Długa do 8 cm, wiotka, płożąca się lub podnosząca, w węzłach zakorzeniająca się, silnie rozgałęziona.
Liście
Naprzeciwległe, eliptyczne lub równowąskie, długości do 10 mm i szerokości 1–2 mm, z bardzo krótkim ogonkiem lub prawie siedzące, z drobnymi przylistkami.
Kwiaty
Drobniutkie, siedzące pojedynczo w kątach liści. Kielich dwu-, rzadziej trójdzielny. Płatki korony trzy, białe lub jasnoróżowe, dłuższe od działek. Pręciki trzy, słupek górny z trzema szyjkami.
Owoce
Siedząca, kulistawa torebka, otwierająca się trzema klapami. Nasiona liczne, do 2 mm długości.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Kwitnie od czerwca do września. Rozprzestrzenia się za pośrednictwem ptaków (ornitochoria). Rośnie głównie na dnie wysychających stawów, a także na ich obrzeżach, w kałużach, rowach i w wilgotnych zagłębieniach na drogach leśnych. Gatunek charakterystyczny zespołu Eleocharetum ovatae[4].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina od 2014 roku jest objęta w Polsce ochroną częściową[5]. W latach 2004–2014 gatunek podlegał ochronie ścisłej[6]. Umieszczony jest w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin (2001) w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria VU). W wydaniu z 2014 roku otrzymał kategorię EN (zagrożony)[7]. Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście[8]. Źródłem zagrożeń jest niszczenie i zanikanie jego siedlisk z powodu zanieczyszczenia wód i intensywnej gospodarki hodowlanej w stawach[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-12-18] (ang.).
  3. Elatine triandra, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. poz. 1409).
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. nr 168, poz. 1764).
  7. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  9. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. II. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006, s. 48, seria: Flora Polski. ISBN 83-7073-444-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. 2. Warszawa: Multico, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.