Nawałnik burzowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nawałnik burzowy
Hydrobates pelagicus[1]
(Linnaeus, 1758)
Nawałnik burzowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina nawałniki
Rodzaj Hydrobates
Gatunek nawałnik burzowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Nawałnik burzowy (Hydrobates pelagicus) – gatunek niewielkiego ptaka oceanicznego z rodziny nawałników (Hydrobatidae). Zamieszkuje wschodnią część północnego Atlantyku i zachodnią część Morza Śródziemnego. Zimą dolatuje do zachodnich i południowych wybrzeży Afryki, ale większość ptaków trzyma się przez cały rok okolic lęgowisk. Na teren Polski trafiają sporadycznie osobniki przygnane złą pogodą. Spotyka się je wtedy nawet w głębi lądu.

Podobne do siebie nawałnik burzowy i oceannik żółtopłetwy
Cechy gatunku 
Brak dymorfizmu płciowego. Niemal całe ciało ciemnobrązowe, na skrzydłach białe kresy. Ogon prostokątny, równo zgięty, z białą nasadą. Nogi i cienki dziób ciemne. Palce spięte błoną. To najmniejszy ptak, morski występujący na europejskich wybrzeżach - wielkości jaskółki. Ptak ten lata szybko bijąc skrzydłami blisko tafli wodnej co z daleka wygląda jakby biegał po wodzie. Na pełnym morzu towarzyszy napotkanym statkom licząc na łatwy pokarm. W locie nie wydaje głosu, w pobliżu lęgowisk słychać za to warkliwe i zgrzytliwe "arr-r-r-r" kończące się specyficznym "hikaf". Od podobnego nawałnika Leacha (Oceanodroma leucorhoa), nie mającego w zwyczaju latania wokół statków, różni go też większy rozmiar, biały kuper, wcięty ogon i szerszy, dłuższy, jaśniejszy pas na skrzydłach.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 14–18 cm[3]
rozpiętość skrzydeł 36–39 cm[3]
masa ciała ok. 23–29 g[4]
Biotop 
Otwarte wody morskie, w sezonie lęgowym gnieździ się na wyspach wolnych od drapieżnych ssaków[3].
Gniazdo 
Gnieździ się w małych koloniach. Na lęgowiska wraca pod koniec kwietnia. Na skalistych wybrzeżach gniazdo umieszcza w szczelinach, pod kamieniami, w dziuplach i zagłębieniach gruntu. Jeśli to możliwe, wygrzebuje nory, choć potrafi wykorzystać też nory królicze.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, zniesienia pojawiają się od maja do września, składa jedno białe jajo, na tępym końcu z czerwonobrunatnymi plamkami.
Wysiadywanie i wychowywanie młodych 
Jajo wysiadywane jest przez okres 38 do 41 dni przez obydwoje rodziców. Warto jednak wspomnieć, że nawałnikom zdarza się opuścić gniazdo na 24-48 godzin bez szkody dla potomstwa. Przez pierwszy tydzień po wykluciu pisklęcia jedno z rodziców nie opuszcza w ogóle gniazda, ale po następnych dwóch tygodniach młode jest pozostawiane samo. W tym czasie rodzice latają małymi stadkami nad morzem. Młode karmione są wyłącznie nocą, najczęściej godzinę po zachodzie słońca, po czym na godzinę przed świtem wyruszają znowu w morze aż nauczą się latać (co jest u nawałników wyjątkowe). Po przekroczeniu 50 dni od wyklucia młode karmione są już tylko dwa razy dziennie. Pisklęta opuszczają gniazdo po 54-68 dniach. Po 4–5[3] latach są zdolne do rozrodu, długość życia wynosi do 20 lat[3].
Pożywienie 
Plankton zbierany z powierzchni wody - drobne jamochłony, mięczaki, skorupiaki, tłuste resztki innych zwierząt morskich unoszące się na falach. Zdarza się, że burza zagna nawałnika w głąb lądu i jeśli nie uda mu się szybko wrócić nad wodę - ginie z głodu.
Ochrona 
W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[5].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Hydrobates pelagicus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Hydrobates pelagicus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e European storm-petrel fact file. ARKive. [dostęp 10 maja 2016].
  4. European Storm-petrel (Hydrobates pelagicus) (ang.). Handbook of the Birds of the World. [dostęp 2016-06-20].
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1348).

Bibliografia[edytuj]