Nexø

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nexø
Ilustracja
Ulica miasta
Herb
Herb
Państwo  Dania
Region Region Stołeczny
Gmina Bornholm
Prawa miejskie 1346[1]
Powierzchnia 104 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

3 762[2]
Położenie na mapie Bornholmu
Mapa lokalizacyjna Bornholmu
Nexø
Nexø
Ziemia55°04′N 15°09′E/55,066667 15,150000
Strona internetowa
Portal Portal Dania

Nexø (czasem Neksø) – drugie pod względem liczby mieszkańców miasto na Bornholmie, liczy 3 762 mieszkańców[2] (2011). Największy port rybacki wyspy. Do 1 stycznia 2003 roku siedziba gminy (Kommune Nexø).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nexø powstało jako wioska rybacka w parafii Bodilsker z kaplicą należącą do kościoła św. Bodila. W 1346 roku Nexø otrzymało prawa miejskie. W 1510 roku miasto zostało spalone przez wojska Lubeki. W 1563 roku większość mieszkańców zmarła w wyniku epidemii dżumy. W 1645 roku miasto zostało splądrowane i rozgrabione przez 500 szwedzkich żołnierzy. W 1756 roku miasto dotknął poważny pożar. Około 1800 roku miasto stało się centrum administracyjnym wyspy Bornholm. W 1872 roku port został zniszczony przez sztorm[3]. Od 1877 roku z Nexo utrzymywano stałe połączenie promowe z Kopenhagą[4]. W 1879 roku została zakończona nowy basen portowy, a w 1892 r. otwarty został pierwszy suchy dok w Danii, co było związane z rozwijającym się przemysłem stoczniowym. W 1864 roku powstała odlewnia żelaza. Pod koniec II wojny światowej, 7 i 8 maja 1945 r. Nexø został zbombardowane przez radzieckie lotnictwo, gdy Gerhard von Kamptz, dowódca sił niemieckich okupujących Bornholm, odmówił poddania się. Doprowadziło to do zniszczeń w centrum miasta i w porcie oraz śmierci 10 osób. Pomimo że Dania została wyzwolona w dniu 4 maja 1945 roku, Armia Czerwona okupowała Bornholm od 9 maja 1945 r. do 5 kwietnia 1946 roku.

W latach 1900-1968 Nexø z Rønne było połączone koleją wąskotorową.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1346 - otrzymanie praw miejskich[1]
  • 1510 - zniszczenie miasta przez wojska lubeckie
  • 1645 - lądowanie Szwedów i splądrowanie Nexø
  • 1756 - pożar niszczący większość miasta
  • 1879 - ukończenie budowy portu
  • 1901 - połączenie kolejowe z Rønne (Bornholmskie Koleje Żelazne)
  • 7 - 8 maja 1945 - zbombardowanie miasta przez radzieckie lotnictwo; zniszczenie 700 na 900 domów[1]; minimalne straty w ludności, ponieważ Rosjanie wcześniej ostrzegli mieszkańców; po tym fakcie dostarczenie przez Szwedów 75 drewnianych domów, które stoją w mieście do dziś

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Nexø Gamle Røgeri - tradycyjna wędzarnia
  • kościół pw. św. Mikołaja z XV i XVI wieku
  • De Bornholmske Jernbaner Museum - muzeum Bornholmskich Kolei Żelaznych
  • Nexø Museum - wśród eksponatów m.in. wiosłowa łódź ratownicza z 1907 roku
  • Bornholms Sommerfuglepark & Tropeland - cieplarnia z roślinami tropikalnymi oraz motylarnia

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka Nexø od zawsze opierała się na rybołówstwie i jest ono największym portem rybackim na wyspie. Prócz tego na północ od miasta znajduje się kopalnia piaskowca, eksploatowana od XVIII wieku. W Nexø mieści się również gorzelnia (Bornholmske Spiritfabrik ApS) oraz wytwórnia musztardy (Bornholmersennep ApS), których wyroby rozpoznawalne są nie tylko na wyspie, ale w całej Danii oraz poza jej granicami.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Z portu w Nexø kursują statki pasażerskie do Kołobrzegu, Darłowa oraz Ustki, obsługiwane przez Kołobrzeską Żeglugę Pasażerską oraz Żeglugę Gdańską. Powołano również spółkę NeKo Seaways, która ma uruchomić na tej trasie połączenie z możliwością przewozu samochodów. Zakupiony na ten cel prom Odin Baltica oczekuje na remont[1].

W mieście zaczyna się również droga krajowa 38 do Rønne przez Aakirkeby.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b c d Marcin Jakubowski: Bornholm. Szczecin: PCIT Tramp, 2009, s. 86-89. ISBN 978-83-922004-0-6.
  2. a b statistikbanken.dk/BEF44
  3. [https://kma.brk.dk/ Bornholm. Atlas over byer, bygninger og milj�er], kma.brk.dk [dostęp 2017-04-03].
  4. Nexø | Gyldendal - Den Store Danske, denstoredanske.dk [dostęp 2017-04-03] (duń.).