Niezapominajka alpejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Niezapominajka alpejska
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rodzina ogórecznikowate
Rodzaj niezapominajka
Gatunek Niezapominajka alpejska
Nazwa systematyczna
Myosotis alpestris F.W. Schmidt
Fl. Boem. Cent. 3: 26 26 1794[3]
Myosotis alpestris T69.jpg
Myosotis alpestris T39.jpg

Niezapominajka alpejska[4] (Myosotis alpestris) – gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych. Zwyczajowe nazwy: niezabudka, żabie oczka[5]. Występuje w górskich obszarach Europy i Turcji[6]. W Polsce występuje głównie w Tatrach, gdzie jest dość częsta. Ciemnoniebieski kolor kwiatów, zwłaszcza jeżeli roślinki tworzą większe skupienie, z daleka rzuca się w oczy na tle zielonej trawy czy skał. Poza Tatrami jest bardzo rzadka, znane jest tylko jedno stanowisko w Karkonoszach[7]. Jest też uprawiana jako roślina ozdobna[8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodygi
Wyrastają w kępkach, osiągając wysokość do 25 cm. W gorszych warunkach środowiskowych są dużo niższe. Okrągłe na przekroju poprzecznym łodygi, ulistnione są naprzemianlegle, nie rozgałęziają się i całe są delikatnie owłosione[5][9].
Liście
Dolne liście na łodydze mają ogonek liściowy (wytworzony ze zwężonej blaszki liściowej), górne i środkowe liście są siedzące. Liście mają lancetowaty, wydłużony kształt, są całobrzegie i owłosione[9].
Kwiaty
Kwiaty, o średnicy 6–11 mm, zebrane są w kwiatostansierpik, wyrastający na szczycie łodygi. Kwiatostan jest dość ciasny. Wyrastające na grubych szypułkach, ciemnobłękitne lub ciemnoszafirowe kwiaty, mają zrosłopłatkową koronę z 5 okrągłymi ząbkami. Czasami, rzadko, trafiają się kwiaty białe. Wewnątrz korony, w jej gardzieli znajduje się 5 białych osklepek. Rurka kwiatowa jest krótka, pręciki wyrastają poniżej gardzieli. Pojedynczy słupek ma szyjkę i okrągławe znamię. kielich jest zrosłodziałkowy z wyciętymi 5 ząbkami i cały owłosiony[9][5].
Owoc
Złożone po 4 szt, kulistojajowate, czarne i błyszczące rozłupki o długości około 2 mm[7].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

  • Bylina. Kwiaty kwitną w miesiącach czerwiec – lipiec i zapylane są przez owady[5].
  • Siedlisko: jest rośliną górską. Rośnie na wysokościach od 1200 do 2450 m n.p.m., głównie w piętrze kosówki i piętrze hal. Spotkać ją można przeważnie w nasłonecznionych miejscach, na półkach skalnych, szczelinach skał, na stromych zboczach. Rośnie zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym[5]
 Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Czasami uprawiana jako roślina ozdobna, może być uprawiana w strefach 4-10. Zwykle uprawiana jest jako roślina dwuletnia. Nadaje się szczególnie na rabaty, na obwódki, do pojemników. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Lubi miejsca słoneczne[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-22] (ang.).
  3. The Plant List. [dostęp 2017-01-20].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. a b c d e Zofia Radwańska-Paryska: Rośliny tatrzańskie. Warszawa: WSiP, 1988. ISBN 83-09-00256-4.
  6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  7. a b Zbigniew Mirek: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Halina Piękoś-Mirkowa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  8. a b Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  9. a b c Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.