Nikołaj Jakowlew
![]() | |
Pełne imię i nazwisko |
Nikołaj Dmitrijewicz Jakowlew |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
19?/31 grudnia 1898 |
Data i miejsce śmierci |
9 maja 1972 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1916–1972 |
Siły zbrojne | |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Nikołaj Dmitrijewicz Jakowlew (ros. Николай Дмитриевич Яковлев; ur. 19?/31 grudnia 1898 w m. Stara Russa, zm. 9 maja 1972 w Moskwie) – radziecki marszałek artylerii.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Do Armii Czerwonej wstąpił w 1918. Uczestniczył w I wojnie światowej i wojnie domowej w Rosji. Po ukończeniu w 1920 kursów artyleryjskich, dowodził baterią, następnie dywizjonem artylerii, a po ukończeniu w 1924 dokształcających akademickich kursów dowódczych – pułkiem artylerii. Był szefem artylerii rejonu umocnionego.
Brał udział w zajęciu zachodniej Ukrainy w 1939 i w wojnie radziecko-fińskiej na Przesmyku Karelskim 1939–1940.
W latach 1937–1941 był dowódcą artylerii różnych okręgów wojskowych. W 1941–1946 stał na czele Głównego Zarządu Artylerii (GAU) i był członkiem Wojskowej Rady Artylerii Armii Czerwonej. Od 1944 był marszałkiem artylerii.
31 grudnia 1951 Rada Ministrów ZSRR przyjęła uchwałę „O wadach 57-mm artyleryjskich dział przeciwlotniczych C-60”, w efekcie której Jakowlew został zwolniony ze stanowiska, a w lutym 1952 aresztowany pod zarzutem sabotażu i pozbawiony tytułu marszałka.
Po wojnie zajmował wysokie stanowiska dowódcze w pionie wykorzystania artylerii. Po śmierci Stalina decyzję o uwolnieniu Jakowlewa i przywróceniu mu stopnia podjął Ławrientij Beria. Od 1953 był I zastępcą, a w latach 1955–1960 głównodowodzącym Wojskami Obrony Powietrznej. Był wiceministrem Sił Zbrojnych ZSRR.
Od 1960 wchodził w skład Grupy Inspektorów Generalnych Ministerstwa Obrony ZSRR. Zmarł w 1972 roku w Moskwie i został pochowany na tamtejszym Cmentarzu Nowodziewiczym.
Awanse
[edytuj | edytuj kod]- gen. por. artylerii 04 czerwca 1940;
- gen. płk artylerii 22 lutego 1941;
- marszałek artylerii 21 lutego 1944.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Lenina – sześciokrotnie
- Order Czerwonego Sztandaru – dwukrotnie
- Order Suworowa I stopnia – dwukrotnie
- Order Kutuzowa I stopnia
- Order Czerwonego Sztandaru Pracy
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Czerwoni (wojna domowa w Rosji)
- Ludzie urodzeni w Starej Russie
- Marszałkowie artylerii Sił Zbrojnych ZSRR
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru
- Odznaczeni Orderem Kutuzowa
- Odznaczeni Orderem Lenina
- Odznaczeni Orderem Suworowa
- Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie
- Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie)
- Radzieccy żołnierze II wojny światowej
- Urodzeni w 1898
- Zmarli w 1972