Obione szypułkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obione szypułkowa
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

szarłatowate

Rodzaj

łoboda

Gatunek

obione szypułkowa

Nazwa systematyczna
Atriplex pedunculata (L.)
Cent. Pl. I 33 1755.

Obione szypułkowa (Atriplex pedunculata L.) – gatunek rośliny w różnych systemach klasyfikacyjnych z rodziny komosowatych lub szarłatowatych.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

W zależności od pozycji systematycznej rodzaju obione Halimione gatunek jest włączany do niego jako Halimione pedunculata (L.) Aellen[3][4] lub do rodzaju łoboda Atriplex sect. Halimus jako Atriplex pedunculata L.[5][6] Halimione tworzy grupę siostrzaną względem Atriplex sensu stricto. Za połączeniem rodzajów świadczy rozmycie między ich przedstawicielami cech pierwotnie wskazywanych jako charakterystyczne dla Halimione – podługowate, całobrzegie i szare liście oraz silnie powiększające się po kwitnieniu przysadki. Za odrębnością rodzajów, obok potwierdzonym w analizach molekularnych DNA tworzeniem sąsiadujących linii rozwojowych, świadczą odnalezione nowe synapomorfie specyficzne dla trzech gatunków Halimione – przyrastanie owocni do przysadek oraz nietypowa budowa łupiny nasiennej – błoniastej, składającej się z dwóch warstw komórek izodiametrycznych[7].

  • Synonimy[6]:
    • Ceratocarpus maritimus Pall. ex M.Bieb.
    • Ceratocarpus salinus Pall.
    • Diotis atriplicina Spreng.
    • Halimione pedunculata (L.) Aellen
    • Obione pedunculata (L.) Moq.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje na północnych wybrzeżach Europy Środkowej oraz od wybrzeży Morza Czarnego do Ałtaju. W Polsce gatunek występował na Westerplatte i koło Kołobrzegu[8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina zielna osiągająca 30 cm wysokości, pokryta białawymi, gęstymi, łuskowatymi włosami.
Liście
Na ogonku, tępe, podłużnie jajowate, całobrzegie.
Kwiaty
Podkwiatki zrośnięte, odwrotnie trójkątne. Szypułki kwiatów żeńskich wydłużają się po dojrzeniu owoców[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna, bezwzględny halofit. Gatunek charakterystyczny zespołu Puccinellietum maritimae[9].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Kategorie zagrożenia:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).
  3. Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 38, ISBN 978-83-62975-45-7.
  4. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-03-15].
  6. a b The Plant List Atriplex pedunculata. [dostęp 2011-03-30].
  7. Gudrun Kadereit, Evgeny V. Mavrodiev, Elizabeth H. Zacharias, Alexander P. Sukhorukov. Molecular phylogeny of Atripliceae (Chenopodioideae, Chenopodiaceae): Implications for systematics, biogeography, flower and fruit evolution, and the origin of C4 photosynthesis. „American Journal of Botany”. 97, 10, s. 1664-1687, 2010. DOI: 10.3732/ajb.1000169. 
  8. H. Piotrowska 2001. Obione szypułkowa. s. 89-90. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ISBN 83-85444-85-8.
  9. W. Matuszkiewicz Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
  10. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  11. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  12. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.