Obowiązki obywatelskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Obowiązki obywatelskiekonstytucyjnie ustalone zakazy lub nakazy kierowane do obywateli danego państwa.

W krajach demokratycznych przepisy dotyczące obowiązków wobec państwa nie są liczne. W konstytucjach tych krajów obowiązki obywatelskie wymieniane są najczęściej po prawach obywatelskich. Odwrotnie jest w konstytucjach krajów o ustroju autorytarnym i totalitarnym. Często w konstytucjach tych państw obowiązki obywatelskie są wymieniane przed prawami obywatelskimi[1].

Obowiązki obywatelskie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W polskiej konstytucji obowiązki obywatelskie zapisane są w rozdziale II (Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela). Do najważniejszych z nich należą:

  • wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne (art. 82)
  • przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej (art. 83)
  • ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84)
  • obrona Ojczyzny (art. 85 ust. 1)
  • dbałość o stan środowiska i ponoszenie odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie (art. 86)[2].

Obowiązki obywatelskie w Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w art. 20 ust. 2 stwierdza, że obywatele Unii Europejskiej podlegają obowiązkom. Obowiązki nie zostały jednak sprecyzowane w treści Traktatu (co nie oznacza, że nie będą dodane w czasach późniejszych). Obywatele Unii podlegają zatem obowiązkom wynikającym z prawa w ich kraju.

Relacje między prawami a obowiązkami obywatelskimi[edytuj | edytuj kod]

  • jedność praw i obowiązków – prawa przysługują jednostce wtedy, gdy wypełnia ona wobec społeczeństwa swoje obowiązki. Takie założenia były przyjęte w polskich konstytucjach z okresu międzywojennego i w konstytucji PRL-u.
  • rozdział praw i obowiązków – prawa przysługujące obywatelowi są niezależne od obowiązków. Ich źródłem jest, bowiem godność osobista, którą ma każdy człowiek i której nikt nie może człowieka pozbawić. Rozdział praw i obowiązków można dostrzec w obecnie obowiązującej konstytucji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtmüller: Słownik Encyklopedyczny. Edukacja obywatelska. Wydawnictwa Europa, 1999. ISBN 83-85336-31-1.
  2. Tekst Konstytucji na stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (pol.). [dostęp 2015-05-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, ze zm.)