Okręg miński (ZCZW)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
miński
Okręg
Państwo  Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (II RP)
Siedziba Mińsk
Zarządzający Władysław Raczkiewicz
Powierzchnia 35 947 km²
Populacja (1919)
• liczba ludności

1 091 138
• gęstość 30,4 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba powiatów 6
Liczba powiatów miejskich 1
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Portal Portal Polska

Okręg miński – okręg administracyjny utworzony 15 września 1919 pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich (ZCZW)[1].

W skład okręgu mińskiego weszły powiaty: bobrujski, borysowski, ihumeński, miński, słucki.

9 lutego 1920 utworzono powiat lepelski z terenów powiatów lepelskiego i połockiego z tymczasową siedzibą w Kubliczach, który wszedł w skład okręgu mińskiego[2].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według spisu ludności w grudniu 1919 roku okręg zamieszkiwało 1 091 138 osób, z których 64,5% zadeklarowało się jako Białorusini, 14,6% – Polacy, 11,3% – Żydzi, 3,5% – „tutejsi”, 0,2% – Litwini, 5,9% – przedstawiciele innych narodowości (głównie Rosjanie). Największymi jego miastami były: Mińsk (102 392 mieszk.), Bobrujsk (29 704 mieszk.) i Słuck (14 162 mieszk.). Na terytorium okręgu znajdowało się też 8781 innych miejscowości, z których 1 miała 5–10 tys. mieszkańców, a 31 miało 1–5 tys. mieszkańców[3].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W okręgu mińskim w roku szkolnym 1919/1920 działały 1123 szkoły powszechne, 71 szkół średnich i 14 szkół zawodowych. Ogółem uczyło się w nich 84 690 uczniów i pracowało 2454 nauczycieli. Wśród szkół powszechnych było: 643 nauczające w języku rosyjskim (42 541 uczniów, 906 nauczycieli), 262 nauczające w języku polskim (13 106 uczniów, 348 nauczycieli), 194 nauczające w języku białoruskim (10 417 uczniów, 271 nauczycieli) i 24 nauczające w języku jidysz (2633 uczniów, 99 nauczycieli). Najlepsze warunki nauczania panowały w szkołach żydowskich (1 nauczyciel na 27 uczniów), a najgorsze w rosyjskich (1 nauczyciel na 47 uczniów). W marcu 1920 roku istniało 279 szkół nauczających w języku polskim i 1208 szkół nauczających w innych językach[4].

Szczegółowy podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.km² Mieszk. Miasto powiatowe Mieszk.
Okręg Miński
bobrujski 10500 188.976 Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg Bobrujsk 29.704
borysowski 6700 147.673 Borysów 5.452
ihumeński 8010 221.758 Coat of Arms of Červień, Belarus.svg Ihumeń 4.669
lepelski ¹ ? ? Coats of arms of None.svg Kublicze ?
miński 5213 304.004 Coat of arms of Minsk.svg Mińsk ² 102.392
Mińsk miasto ² ? 102.392 Coat of arms of Minsk.svg Mińsk 102.392
słucki 5524 228.727 Coat of Arms of Slutsk, Belarus.svg Słuck 14.162
¹ 9 lutego 1920 r. utworzono powiat lepelski z terenów powiatów lepelskiego i połockiego z tymczasową siedzibą w Kubliczach, który wszedł w skład Okręgu Mińskiego(Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 9, poz. 149)
² 25 października 1919 r. utworzono powiat miejski w Mińsku (Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 26, poz. 276)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 19, poz. 174
  2. Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 9, poz. 149
  3. I. Tablice ogólne. W: Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). s. 25, 31.
  4. Joanna Gierowska-Kałłaur: Rozdział VII. Szkolnictwo na ziemiach podległych Zarządowi Cywilnemu Ziem Wschodnich. W: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). s. 243–244.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). LwówWarszawa: Książnica Polska T-wa Naucz. Szkół Wyższych, 1920, s. 50, seria: Prace geograficzne wydawane przez Eugenjusza Romera.
  • Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 447. ISBN 83-88973-60-6.