Pałac Bogd chana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muzeum Pałacu Bogd chana
Богд хааны ордон музей
ilustracja
Państwo  Mongolia
Miejscowość Ułan Bator
Adres ul. Dzajsan
Data założenia 1961
Położenie na mapie Mongolii
Mapa lokalizacyjna Mongolii
Muzeum Pałacu Bogd chana
Muzeum Pałacu Bogd chana
Ziemia47°53′50,50″N 106°54′27,72″E/47,897361 106,907700

Pałac Bogd chana (mong. Богд гэгээний ордон), lub inaczej Pałac Zimowy lub Zielony Pałac – znajdujący się w Ułan Bator dawny pałac ósmego dżebcundampy, a od 1911 także ostatniego chana mongolskiego Bogd chana – najwyższego religijnego i politycznego przywódcy Mongolii. Obecnie znajduje się tu poświęcone jemu muzeum.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kompleks pałacowy położony jest w południowo-wschodnich regionach Ułan Bator, w dzielnicy Bajandzürch, niedaleko od rzeki Tuul gol oraz góry Bogd uul[1]. Pierwotnie składał się z czterech budynków zbudowanych na rozkaz ósmego dżebcundampy, w których mieszkał wraz z żoną Cendijn Dondogdulam (żyjącą w latach 1874-1923).

Pałac Zimowy jest jedynym pozostałym do dzisiaj pałacem z czterech istniejących pałaców Bogd chana[2]. Pozostałymi pałacami władcy były: Pałac Letni, Biały Pałac i pałac Pandelin, który położony był na lewym brzegu rzeki Tuul. Niektóre z pałaców były również wykorzystywane do celów religijnych[3].

Jako że pasją Bogd chana były zwierzęta w pałacu hodowano m.in. słonia, który wykorzystywany był podczas niektórych uroczystości religijnych. Zimą trzymano go w specjalnie ogrzewanym pomieszczeniu, gdzie był doglądany przez trzech lamów[4].

Po śmierci Bogd chana w 1924, Rewolucyjny Rząd Ludowy Mongolii zakazał poszukiwania nowej, dziewiątej reinkarnacji dżebcundampy, a pałac stracił na znaczeniu[4]. Znaczna część obiektu została utracona: zniszczona, rozkradziona lub sprzedana na aukcji. Do tej pory z całego zespołu pałacowego pozostała jedynie centralna część. W budynku Pałacu Zimowego otwarto Muzeum Narodowe w Mongolii, w 1961 roku przekształcone w Muzeum Pałacu Bogd chana[1].

Kompleks muzealny[edytuj | edytuj kod]

W skład zespołu pałacowego wchodzi oprócz samego Pałacu Zimowego także kilka pawilonów i siedem świątyń oraz trzy bramy. Pierwszą bramą od strony południowej jest Brama Jampaj, drewniano-ceglana, z wizerunkiem dwóch smoków, które są symbolami władzy, siły i nietykalności. Brama Centralna, zwana inaczej Potrójną Bramą, przeznaczona była dla Bogd chana i jego otoczenia w trakcie odbywających się tu ceremonii. Na końcu znajduje się Brama triumfalna, nazywana także Bramą Pokoju – symbol zwycięstwa i niezależności od Chin. Zbudowane zostały w latach 1912-1919 przez artystów z różnych stron Mongolii pod kierunkiem architekta Bagdżawa. Po jej bokach znajdują się wysokie maszty na flagi – na prawej wieszano flagę teokratycznego państwa mongolskiego, na lewej zaś żółtą flagę religijną.

Na terenie kompleksu znajdują się obiekty sakralne[1]:

  • Świątynia Maharadżów – mieszcząca zbiory mongolskich instrumentów muzycznych, jak również, biżuterii i kamieni szlachetnych,
  • Świątynia Apostołów (Najdan) – w niej wierni modlili się o szczęście i długowieczność dla Bogd chana,
  • dwie mniejsze świątynie bo bokach Świątyni Apostołów – w jednej znajduje się ekspozycja aplikacji, w drugiej obrazów,
  • Główna Świątynia – dawniej do tej świątyni Bogd chan codziennie przychodził się modlić, obecnie znajduje się w niej ekspozycja rzeźb mongolskich, chińskich i tybetańskich artystów z XVIII i XIX wieku, m.in. dzieła Dzanbadzara,
  • dwie mniejsze świątynie bo bokach Głównej Świątyni – w jednej z nich mieści się obecnie Wystawa Licznych Bóstw, w drugiej Biblioteka Bogd chana. Po przekształceniu pałacu w muzeum większość książek religijnych została przeniesiona do Mongolskiej Biblioteki Państwowej.

Budynek Pałacu Zimowego, który powstał jako dar cara Rosji Mikołaja II, zbudowano w latach 1903-1905 według projektu rosyjskich architektów[2]. W pałacu tym Bogd chan spędzał każdą zimę aż do swej śmierci w 1924. Pokoje chana i jego żony mieściły się na pierwszym piętrze, służący zaś żyli na parterze. W powstałym tu muzeum można podziwiać liczne eksponaty sztuki buddyjskiej, a także rzeczy osobiste chana i jego żony – m.in. meble, naczynia, parasole z pawich piór i żółtego jedwabiu, wspaniałe futra panter śnieżnych, palankin, klejnoty i podarunki, otrzymane niegdyś przez Bogd chana, a także jego tron, łóżko i parę ceremonialnych butów podarowanych mu przez cara Mikołaja II[5]. W zbiorach obejrzeć można kopię Imperialnej Pieczęci Mongolii. Jest tu także kolekcja wypchanych zwierząt (z prywatnego zwierzyńca Bogd chana), a także nieco erotycznych rycin[1]. W pałacu można także obejrzeć dwa portrety: jeden Bogd chana, drugi zaś jego małżonki Dondogdulam. Autorem obu jest Mardzan Szaraw zwany przez Mongołów Żartownisiem[6]. Te, oraz inne jego dzieła przedstawiają z humorem i ironią sceny z życia codziennego Mongołów na przełomie XIX/XX stulecia[2].

Przy pałacu istniał warsztat artystyczny, w którym pracowało ok. 130 malarzy i rzeźbiarzy. Ich dzieła, mające swój charakterystyczny kształt, zalicza się do tzw. szkoły z Urgi („szkoła z Ich Chüree”)[4].

Kolekcja w muzeum pałacowym liczy ponad 8 000 eksponatów, w tym 72 z nich są uznane przez państwo za takie o wyjątkowym znaczeniu. Od 2002 muzeum jest poddawane ciągłym renowacjom, mającym na celu przywrócić dawny blask kompleksowi pałacowemu. W 2007 dzięki chińskiej pomocy, udało się zrekonstruować stare, zdobione bramy. Muzeum przyjmuje od 19 do 20 tysięcy turystów rocznie, z czego 70-80% stanowią obcokrajowcy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Ułan Bator. W: Jane Blunden: Mongolia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 258. ISBN 978-83-01-16275-7.
  2. a b c d THE BOGD KHAAN WINTER PALACE MUSEUM (ang.). www.legendtour.ru. [dostęp 2015-01-03].
  3. Zsuzsa Majer, Krisztina Teleki: Monasteries and Temples of Bogdiin Khьree, Ikh Khьree or Urga, the Old Capital City of Mongolia in the First Part of the Twentieth Century (ang.). Documentation of Mongolian Monasteries. [dostęp 2015-01-03]. s. 36.
  4. a b c Mongolia. W: Szlak transsyberyjski. Wyd. 4. Gliwice: Bezdroża, 2012-05-17, s. 267, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-246-4947-1.
  5. Michael Kohn: Mongolia. Wyd. 4. Lonely Planet, 2005, s. 63. ISBN 1-74059-359-6.
  6. Ułan Bator. W: Małgorzata Dzieduszycka-Ziemilska: Wszyscy jesteśmy nomadami. Warszawa: Świat Książki, 2012, s. 214. ISBN 978-83-7799-775-8.