Pałac Wodzickich w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac Wodzickich
Obiekt zabytkowy nr rej. A-43 5.06.1931 oraz 28.03.1973
Pałac Wodzickich w Krakowie
Pałac Wodzickich w Krakowie
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Św. Jana 11
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Pałac Wodzickich
Pałac Wodzickich
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Pałac Wodzickich
Pałac Wodzickich
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Pałac Wodzickich
Pałac Wodzickich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Wodzickich
Pałac Wodzickich
Ziemia50°03′49,70″N 19°56′21,42″E/50,063806 19,939283

Pałac Wodzickich w Krakowie – wczesnoklasycystyczny pałac z bogato dekorowaną fasadą powstały około 1780 r. z połączenia dwóch kamienic i przebudowany na pałac przez starostę krakowskiego Przebedowskiego. Pałac znajduje się przy ul. św. Jana 11.

Pierwotny pałac, zw. niekiedy „Pałacem Przebendowskich”, powstał w tym miejscu ok. 1741 r. w wyniku połączenia i przebudowy dwóch sąsiadujących ze sobą gotyckich kamieniczek. Zachowały się z nich dwa portale z XV i XVI w. Wzniesiona wtedy budowla była rozłożona na planie prostokąta i ustawiona równolegle do ulicy[1].

Po pożarze z 1781 roku został zakupiony przez Franciszka Wodzickiego i przebudowany zgodnie z projektem Jana Ferdynanda Naxa. Frontowa elewacja pałacu jest symetryczna, cechuje się siedmiopolowym podziałem, którego rytm wyznaczają okazałe pilastry oraz imponująca attyka w typie balustrady z wazonami. Na szczycie attyki znajduje się wielki kartusz z herbem rodu Wodzickich (Leliwa) otoczony rzeźbami (m.in. Diany). Dobrze zachowały się także wnętrza pierwszego piętra budynku, gdzie znajdują się oryginalne stiuki, polichromie, boazerie, intarsjowane posadzki i kominek.

Z pałacem Wodzickich wiąże się kilka wydarzeń historycznych. W 1830 r. rezydencja należała do Stanisława Wodzickiego, prezesa Senatu Rządzącego Rzeczypospolitej Krakowskiej. Był on uważany za zwolennika polityki Metternicha i dlatego w grudniu owego roku przed pałacem zebrała się ogromna manifestacja ludności domagającej się ustąpienia Wodzickiego z zajmowanego stanowiska, co też niebawem nastąpiło. W 1848 r. manifestujące tłumy krakowian domagały się od urzędującego w pałacu komisarza Maurycego Deyma, naczelnika urzędu cyrkularnego Krakowa, aby uwolnił więżniów politycznych. Wydarzenie to upamiętnił Teofil Lenartowicz, który przedstawił na rysunku fasadę pałacu i tłum demonstrantów.

Rezydencja przetrwała okres II wojny światowej. Podczas prac konserwatorskich prowadzonych po 1945 r. odkryto wspomnianą polichromię i belkowane renesansowe stropy. Po odrestaurowaniu pałac został przeznaczony na siedzibę Krakowskiego Oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP)[2].

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Pałace Krakowa. Pałac Wodzickich (Przebendowskich), „Echo Krakowa”, 178 (12987) 1989.
  2. Marek Żukow-Karczewski, op. cit.

Bibliografia[edytuj]

  • Adamczewski Jan, Kraków od A do Z, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 2002, s. 300-301.
  • Rożek M., Przewodnik po zabytkach Krakowa, Wydawnictwo WAM, Kraków 2006, s. 82-92.