Palmiarnia w Wałbrzychu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Palmiarnia w Wałbrzychu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/687/1407/a-e/WŁ z 3.08.1994[1]
Główny budynek palmiarni
Główny budynek palmiarni
Państwo  Polska
Miejscowość Wałbrzych
Adres ul. Wrocławskiej 158
Rozpoczęcie budowy 1911
Ukończenie budowy 1913
Pierwszy właściciel Henryk XV von Pless
Obecny właściciel Gmina Wałbrzych
Położenie na mapie Wałbrzycha
Mapa lokalizacyjna Wałbrzycha
Palmiarnia w Wałbrzychu
Palmiarnia w Wałbrzychu
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Palmiarnia w Wałbrzychu
Palmiarnia w Wałbrzychu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Palmiarnia w Wałbrzychu
Palmiarnia w Wałbrzychu
Ziemia50°49′46,66″N 16°18′23,24″E/50,829628 16,306456
Strona internetowa

Palmiarnia w Wałbrzychupalmiarnia o powierzchni ok. 1900 m², znajdująca się na terenie wałbrzyskiego Lubiechowa. Przy przy ulicy Wrocławskiej 158. Jest to jeden z najstarszych obiektów tego typu w Polsce, wybudowany w latach 1911–1913 z polecenia Henryka XV von Pless[2]. Palmiarnia, przy której funkcjonuje kawiarnia i sklep z roślinami, jest dostępna dla zwiedzających. W palmiarni rośnie ponad 250 gatunków roślin z całego świata. Ściany palmiarni od wewnątrz pokrywa tuf wulkaniczny z Etny[3][2].

Historia[edytuj]

Wnętrze palmiarni, 2010 r.

Lubiechów został zakupiony w XVI wieku przez księcia Conrada von Hochberg. Od tego czasu był związany z rodem Hochbergów. Pod koniec XIX w. powstał pomysł wybudowania tzw. „zimowego ogrodu”, czyli palmiarni. Z polecenia Henryka XV von Pless palmiarnię wybudowano w latach 1911–1913[1]. Kosztowne przedsięwzięcie pochłonęło 7 mln marek. Wnętrze obiektu wyłożono tufem wulkanicznym pochodzącym z sycylijskiego wulkanu Etna, wykorzystując go do formowania podłoża dla roślin. Kopuła budynku wznosiła się na wysokość 15 m. Przy palmiarni usytuowano ogród japoński, rosarium, ogród owocowo-warzywny i obszar do uprawy krzewów. Po ukończeniu budowy sprowadzono ok. 80 gatunków egzotycznych roślin[4]. W 1963 zmodernizowano budynek, wymieniono ogrzewanie i oszklenie. W 1978 wydłużono szlak turystyczny do 500 m. Wymieniono część konstrukcji.

Od lipca 1994 do września 2012 roku właścicielem palmiarni była Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Obecnym właścicielem jest gmina Wałbrzych, które kupiło palmiarnię we wrześniu 2012 roku. Palmiarnia administrowana jest przez gminną spółkę Zamek Książ[5][4].

Zabytek[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa palmiarnia, wraz ze szklarniami i otaczającymi ją budynkami oraz ogrodem, wpisana jest na listę zabytków województwa dolnośląskiego (nr rej. A/687 z 3.08.1994), jako zespół palmiarni stanowiący część zabudowań w zespole zamku Książ[1]. W skład zabytkowego zespołu palmiarni wchodzą:

  • palmiarnia i szklarnie,
  • kotłownia,
  • budynek administracyjny,
  • budynek gospodarczy,
  • budynek mieszkalny,
  • ogród, 1911–1914 (zabytek nr A/1275 z 1.10.2009).

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie. 31 marca 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 2013-12-12].
  2. a b Atrakcje Wałbrzycha – Palmiarnia. Urząd Miejski w Wałbrzychu. [dostęp 2013-12-12].
  3. Palmiarnia w Wałbrzychu (Lubiechowie). W: turystyczny przewodnik [on-line]. PolskieSzlaki.pl, 27 lutego 2007. [dostęp 1 lipca 2011].
  4. a b Zamek Książ – Palmiarnia (pol.). [dostęp 2013-12-12].
  5. Wałbrzych przejął palmiarnię i teraz odwiedzają ją tysiące osób. W: Gazeta Wrocławska [on-line]. 2013-07-26. [dostęp 2013-12-12].