Pan Cogito (tom poetycki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pan Cogito
Autor Zbigniew Herbert
Data powstania 1962–1973
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Warszawa
Język język polski
Data wydania 1974
Wydawca Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”

Pan Cogito – piąty tom poetycki Zbigniewa Herberta wydany w 1974 w Warszawie przez Spółdzielnię Wydawniczą „Czytelnik” w nakładzie w 10 tys. egzemplarzy[1]. Drugie wydanie krajowe przygotowało w 1993 Wydawnictwo Dolnośląskie. Tom powstawał w latach 1962–1973 i jest uznawany za przełomowy w twórczości poety[2]. Maszynopis autor złożył w Czytelniku w styczniu 1973 roku, ale jeszcze kilka miesięcy trwały trudne rozmowy z cenzurą[1]. Tom składa się z 40 utworów. Postać Pana Cogito w pierwszej lub trzeciej osobie i z pozycji dystansu, snuje ironicze, sarkastyczne lub nostalgiczne i czułe refleksje nad światem, kondycją człowieka we współczesnym świecie[3]. Najsłynniejszy wiersz z tomu - Przesłanie Pana Cogito - był wielokrotnie interpretowany przez aktywistów społeczno-politycznych, a także artystów (Teatr ES HQ, Antonina Krzysztoń,Tadeusz Woźniak, Przemysław Gintrowski)[4], inne wiersze z tomu także były w polu zainteresowań[styl do poprawy] muzyków (Wojciech Waglewski, Adam Nowak, Sebastian Karpiel-Bułecka).

Spis utworów[edytuj | edytuj kod]

  • Pan Cogito obserwuje w lustrze swoją twarz
  • O dwu nogach Pana Cogito
  • Rozmyślania o ojcu
  • Matka
  • Siostra
  • Pan Cogito a perła
  • Poczucie tożsamości
  • Pan Cogito myśli o powrocie do rodzinnego miasta
  • Pan Cogito rozmyśla o cierpieniu
  • Przepaść Pana Cogito
  • Pan Cogito a myśl czysta
  • Pan Cogito czyta gazetę
  • Pan Cogito a ruch myśli
  • Domy przedmieścia
  • Alienacje Pana Cogito
  • Pan Cogito obserwuje zmarłego przyjaciela
  • Codzienność duszy
  • Późnojesienny wiersz Pana Cogito przeznaczony dla kobiecych pism
  • Żeby wywieść przedmioty
  • Pan Cogito rozważa różnicę między głosem ludzkim a głosem przyrody
  • Sekwoja
  • Ci którzy przegrali
  • Pan Cogito biada nad małością snów
  • Pan Cogito a poeta w pewnym wieku
  • Pan Cogito a pop
  • Pan Cogito o magii
  • Pan Cogito spotyka w Luwrze posążek Wielkiej Matki
  • Historia Minotaura
  • Stary Prometeusz
  • Kaligula
  • Hakeldama
  • Pan Cogito opowiada o kuszeniu Spinozy
  • Georg Heym – przygoda prawie metafizyczna
  • Pan Cogito otrzymuje czasem dziwne listy
  • Rozmyślania Pana Cogito o odkupieniu
  • Pan Cogito szuka rady
  • Gra Pana Cogito
  • Co myśli Pan Cogito o piekle
  • Pan Cogito o postawie wyprostowanej
  • Przesłanie Pana Cogito

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Franaszek, Andrzej, Herbert : biografia, wyd. Wydanie I, t. t. II, Kraków, s. 410-426, ISBN 978-83-240-5376-6, OCLC 1035558972 [dostęp 2018-09-16].
  2. Agnieszka Kluba, Pan Cogito, Nowa Panorama Literatury Polskiej [dostęp 2018-09-16] (pol.).
  3. Barańczak, Stanisław, 1946-2014., Uciekinier z Utopii : o poezji Zbigniewa Herberta, wyd. Wyd. 2, (1 krajowe), Wrocław: Tow. Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, 1994, ISBN 83-7091-013-0, OCLC 32688851 [dostęp 2018-09-16].
  4. Mariusz Cieślik, Śpiewak Pana Cogito, „WPROST.pl”, 18 października 2015 [dostęp 2018-09-16] (pol.).