Passer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Passer[1]
Brisson, 1760[2]
Przedstawiciel rodzaju – samica wróbla zwyczajnego (P. domesticus)
Przedstawiciel rodzaju – samica wróbla zwyczajnego (P. domesticus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wróble
Rodzaj Passer
Gatunki

zobacz opis w tekście

Passerrodzaj ptaka z rodziny wróbli (Passeridae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 10,5-18 cm, masa ciała 11-48 g[4]. Są to ptaki zazwyczaj towarzyskie, niekiedy także synantropijne (np. wróbel zwyczajny). Osiadłe lub koczujące, rzadko wędrowne. Składają do ośmiu jaj wysiadywanych przez 12–14 dni przez oboje rodziców. Młode pierzą się przez 14–24 dni.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa pochodzi od łacińskiego słowa passer, passeris – „wróbel”[5].

Gatunek typowy[edytuj | edytuj kod]

Fringilla domestica Linnaeus

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Badania filogenetyczne wykazały, że najbardziej bazalne gatunki rodzaju pochodzą z Afryki. Za najstarszy gatunek uznany został Passer melanurus. Passer nie należy także do trznadli (Emberizinae), co dawniej sugerowano, są jednak z nimi blisko spokrewnione[6]. Do rodzaju należą następujące gatunki[7]:

Przypisy

  1. Passer, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés: a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Paryż: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 36. (fr.)
  3. F. Gill, D. Donsker: Old World sparrows, snowfinches & weavers (ang.). IOC World Bird List: Version 5.4. [dostęp 2015-12-05].
  4. Summers-Smith 2009 ↓, s. 793-806.
  5. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2015. [dostęp 2015-12-05]. (ang.)
  6. Luis M. Allende, Isabel Rubio, Valentin Ruíz-del-Valle, Jesus Guillén i inni. The Old World Sparrows (Genus Passer) Phylogeography and Their Relative Abundance of Nuclear mtDNA Pseudogenes. „Journal of Molecular Evolution”. 53 (2), s. 144–154, 2001. DOI: 10.1007/s002390010202 (ang.). 
  7. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Passeridae Rafinesque, 1815 - wróble - Sparrows, snowfinches and allies (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-05].
  8. T.O. Elgvin, J.S. Hermansen, A. Fijarczyk, T. Bonnet, T. Borge, S.A. Sæther, K.L. Voje, G.-P. Sætre. Hybrid speciation in sparrows II: a role for sex chromosomes?. „Molecular Ecology”. 20 (18), s. 3823–3837, 2011. DOI: 10.1111/j.1365-294X.2011.05182.x (ang.). 
  9. J.S. Hermansen, S.A. Sæther, T.O. Elgvin, T. Borge, E. Hjelle, G.-P. Sætre. Hybrid speciation in sparrows I: phenotypic intermediacy, genetic admixture and barriers to gene flow. „Molecular Ecology”. 20 (18), s. 3812–3822, 2011. DOI: 10.1111/j.1365-294X.2011.05183.x (ang.). 
  10. a b C. Hilary Fry, Stuart Keith: The Birds of Africa. Cz. 7: Sparrows to Buntings. Londyn: Christopher Helm, 2004. ISBN 0-7136-6531-9. (ang.)
  11. a b G.M. Kirwan. Studies of Socotran birds III. Morphological and mensural evidence for a 'new' species in the Rufous Sparrow Passer motitensis complex endemic to the island of Abd 'Al-Kuri, with the validation of Passer insularis Sclater & Hartlaub, 1881. „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 128 (2), s. 83-93, 2008 (ang.). 
  12. a b P.G. Ryan, L. Nupen, B. Rose, A.S. Suleiman. Geographic variation in Socotra Sparrows Passer insularis. „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 130 (2), s. 75-82, 2010 (ang.). 
  13. a b I. Sinclair, P.G. Ryan: Birds of Africa South of the Sahara. Wyd. 2. Kapsztad: Struik Publishers, 2010. ISBN 1770076239. (ang.)
  14. Summers-Smith 2009 ↓, s. 799.
  15. Summers-Smith 2009 ↓, s. 798.
  16. G.M. Kirwan, M. Schweizer, R. Ayé, A. Grieve. Taxonomy, identification and status of Desert Sparrows. „Dutch Birding”. 31 (3), s. 139-158, 2009 (ang.). 
  17. G. Sangster, J.M. Collison, P.-A. Crochet, A.G. Knox, D.T. Parkin, S.C. Votier. Taxonomic recommendations for Western Palearctic birds: ninth report. „Ibis”. 155, s. 898-907, 2013. DOI: 10.1111/ibi.12091 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • D. Summers-Smith: Family Passeridae (Old World Sparrows). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 14: Bush-shrikes to Old World Sparrows. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 760-813. ISBN 978-84-96553-50-7. (ang.)