Pentanol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alkohol amylowy
Alkohol amylowy Alkohol amylowy
Alkohol amylowy
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H12O
Inne wzory C5H11OH
Masa molowa 88,15 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz[1]
Identyfikacja
Numer CAS 71-41-0
PubChem 6276[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Alkohol amylowy (pentan-1-ol) – organiczny związek chemiczny z grupy nasyconych monohydroksylowych alkoholi alifatycznych, zawierający 5 atomów węgla o wzorze sumarycznym: C5H12O lub C5H11OH.

Surowy alkohol pentylowy (tzw. fermentacyjny alkohol pentylowy) jest mieszaniną głównie alkoholu izopentylowego i 2-metylo-1-butanolu.

Izomery[edytuj | edytuj kod]

Znanych jest 8 izomerów pentanolu – cztery z nich są pierwszorzędowe, trzy drugorzędowe i jeden trzeciorzędowy. Wszystkie obejmowane bywają wspólną nazwą "alkohole amylowe"[3].

Izomery alkoholu amylowego
nazwa zwyczajowa wzór Rzędowość Nazwa systematyczna
alkohol amylowy Pentan-1-ol-2D-skeletal.png pierwszorzędowa pentan-1-ol
alkohol izoamylowy
izopentanol
Isoamyl alcohol.svg pierwszorzędowa 3-metylobutan-1-ol
aktywny alkohol amylowy 2-Methyl-1-butanol.svg pierwszorzędowa 2-metylobutan-1-ol
alkohol neopentylowy
neopentanol
Neopentyl-alcohol-2D-skeletal.png pierwszorzędowa 2,2-dimetylopropan-1-ol
Pentan-3-ol-2D-skeletal.png drugorzędowa pentan-3-ol
sec-pentanol Pentan-2-ol-2D-skeletal.png drugorzędowa pentan-2-ol
3-methylbutan-2-ol-2D-skeletal.png drugorzędowa 3-metylobutan-2-ol
tert-pentanol Tert-pentyl-alcohol-2D-skeletal.png trzeciorzędowa 2-metylobutan-2-ol

Najważniejsze izomery[edytuj | edytuj kod]

Alkohol n-pentylowy (1-pentanol) alkohol pierwszorzędowy, ciecz o temperaturze wrzenia 137 °C, słabo rozpuszczalna w wodzie, mieszająca się we wszystkich stosunkach z etanolem i eterem.

Alkohol izopentylowy (3-metylo-1butanol), ciecz o temperaturze wrzenia 128 °C.

2-metylo-1-butanol, ciecz o temperaturze wrzenia 128 °C.

Wszystkie trzy izomery alkoholu pentylowego występują w fuzlach powstających podczas fermentacji alkoholowej.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany do wyrobu estrów o przyjemnym owocowym zapachu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  2. Pentanol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Wikiźródła:1911 Encyclopædia Britannica/Amyl Alcohols (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Red. Małgorzata Wiśniewska: Encyklopedia dla wszystkich Chemia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Techniczne, s. 269. ISBN 8320425905.