Pięciornik biały

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pięciornik biały
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj pięciornik
Gatunek pięciornik biały
Nazwa systematyczna
Potentilla alba L.
Sp. pl. 1:495. 1753
Morfologia
Kwiat
Liść

Pięciornik biały (Potentilla alba L.) – gatunek byliny kłączowej z rodziny różowatych (Rosaceae). Gatunek neutralny wobec kontynentalizmu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zasięg gatunku obejmuje centralną i wschodnią Europę, na południu sięgając po północne Włochy i Macedonię[2]. Gatunek W Polsce gatunek szeroko rozprzestrzeniony, choć lokalnie rzadki, a brak go niemal zupełnie na wybrzeżu i w górach[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina niskopienna, o pędach kwiatowych osiągających do 15 cm wysokości. Pędy pokryte przylegającymi lub wznoszącymi się włoskami[2].
Organy podziemne
Kłącze grube bez rozłogów krótkie, pokryte ciemnobrunatnymi resztkami przylistków i zakończone rozetką liści. Wyrastają z niego korzenie wrzecionowato zgrubiałe, mięsiste.
Łodyga
Widlasto rozgałęziona, pełzająca. Podnoszą się pędy kwiatonośne, zakończone 2-3 kwiatami. Są one zwykle krótsze od liści odziomkowych, skąpo ulistnione, z nielicznymi 3-listkowymi liśćmi.
Liście
Liście odziomkowe głęboko powcinane, dłoniaste, 5-listkowe, osadzone na długich ogonkach. Listki siedzące, podługowate, jajowatolancetowate, z nielicznymi ząbkami na szczycie, z wierzchu ciemnozielone od spodu i na brzegach srebrnoszare, jedwabiście owłosione. Przylistki czerwonożółte.
Kwiaty
Płatki korony dość duże, sercowate, biało kremowe w liczbie pięciu, tworzą okwiat o średnicy 2-2,5 cm. Płatki poprzedzielane są srebrzysto owłosionymi działkami. Zebrane w luźne kwiatostany osadzone są pojedynczo na długich szypułkach wyrastających z wierzchołków łodygi lub kątów liści. W środku kwiatu liczne słupki i pręciki na wypukłym dnie kwiatowym.
Owoc
Orzeszek, odpadający.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Bylina, hemikryptofit, w pełni mrozoodporna, pączki zimujące znajdują się na poziomie ziemi. Kwitnie w okresie od kwietnia do czerwca.
Siedlisko
rośnie w lasach liściastych, zaroślach w miejscach słonecznych i nieznacznie ocienionych, na glebach piaszczysto-gliniastych, przeciętnie żyznych, dobrze przepuszczalnych, umiarkowanie wilgotnych na wiosnę, a suchych latem o obojętnym pH .
Fitosocjologia
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku All. świetlistych dąbrów Potentillo albae-Quercion petraeae[4].

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina wykorzystywana w ogrodach skalnych oraz na rabaty mieszane. Podstawowym walorem są ozdobne liście i kwiaty. Wymaga słonecznego stanowiska. Nie jest wymagający co do gleby, ale najlepiej rośnie na glebach lekkich, piaszczystych lub piaszczysto-gliniastych. Rozmnaża się go z sadzonek lub nasion wysiewanych jesienią. Strefy mrozoodporności 5-9[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001.
  2. a b T.G. Tutin, V.H. Heywood, N.A. Burges, D.M. Moore, D.H. Valentine, S.M. Walters, D.A. Webb: Flora Europaea. Vol. 2. Cambridge, London, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney: Cambridge University Press, 1981, s. 46. ISBN 0-521-06662-X.
  3. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 428. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.