Piżmaczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piżmaczek
Ilustracja
Piżmaczek wiosenny
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd szczeciowce
Rodzina piżmaczkowate
Rodzaj piżmaczek
Nazwa systematyczna
Adoxa L.
Sp. Pl. 367. 1 Mai 1753

Piżmaczek (Adoxa L.) – rodzaj roślin należący do rodziny piżmaczkowatych. Obejmuje 3 gatunki występujące w strefie umiarkowanej i chłodnej półkuli północnej, przy czym 2 gatunki to endemity chińskie[2]. We florze Polski jeden gatunek – piżmaczek wiosenny (Adoxa moschatellina), będący zarazem gatunkiem typowym rodzaju[3].

Morfologia[edytuj]

Byliny z cienkimi, pełzającymi rozłogami zakończonymi bulwiastymi zgrubieniami. Bulwki są białe i wyrastają z nich w kolejnym roku pędy nadziemne. Łodyga pojedyncza lub w liczbie dwóch, naga. Liście odziomkowe w liczbie od 1 do 3 trójdzielne lub podwójnie trójdzielne. Liście łodygowe 2, naprzeciwległe, rzadko skrętoległe. Wszystkie liście ogonkowe. Kwiatostan szczytowy z kwiatami skupionymi główkowato, w przypadku A. omeiensis groniaście. Kwiaty żółtozielone, 4- lub 5-krotne. Kielich kubeczkowaty, w kwiecie szczytowym złożony z dwóch listków, w kwiatach bocznych z 3. Korona z krótką rurką i 3-6 płatkami. Płodnych pręcików 4-5. Pylnik jednokomorowy. Zalążnia dolna lub wpół dolna, zbudowana z 4-5 owocolistków. Szyjek słupka 4-5, zakończonych główkowatymi znamionami. Owoc mięsisty, jagodokształtny[2].

Systematyka[edytuj]

Synonimy taksonomiczne[3]

Moscatella Adans., Moschatellina Mill.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny piżmaczkowatych Adoxaceae stanowiącej klad bazalny w obrębie rzędu szczeciowców Dipsacales w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots)[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Dipsacanae Takht., rząd szczeciowce (Dipsacales Dumort.), rodzina piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.), podrodzina Adoxoideae Syme in J.E. Sm. & Soweby, plemię Adoxeae Dumort., rodzaj piżmaczek (Adoxa L.)[4].

Gatunki flory Polski[5]:
Pozostałe gatunki[2]:

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
  2. a b c Deyuan Hong, David E. Boufford: Adoxa (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-04-17].
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Adoxa (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.