Pistacja terpentynowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pistacja terpentynowa
Ilustracja
Pędy z owocami
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

mydleńcowce

Rodzina

nanerczowate

Rodzaj

pistacja

Gatunek

pistacja terpentynowa

Nazwa systematyczna
Pistacia terebinthus L.
Sp. pl. 2:1025. 1753
Synonimy
  • P. multica Raul.
  • P. palestina Boiss.
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Pistacja terpentynowa (Pistacia terebinthus L.), nazywana także terebintem, terebintowym lub terpenowym drzewem – gatunek drzewa z rejonu Morza Śródziemnego[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Krzew lub nieduże drzewo o wysokości do 8 m. Liście są pierzasto złożone z 5-13 całobrzegich, lancetowatych listków i wydzielają charakterystyczny aromat. Roślina dwupienna. Kwiaty niepozorne, drobne, z 4-5-płatkowym okwiatem. Kwiaty męskie mają 3-5 pręcików, kwiaty żeńskie 1 słupek z 3 znamionami. Są czerwono-purpurowe i pojawiają się od marca do kwietnia. Owocem jest kulisty, drobny, brązowy pestkowiec.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Drewno terebintu jest ciężkie i twarde (używa się go do produkcji eleganckich mebli).
  • Jest źródłem galasów zawierających garbniki używane do wyprawiania delikatnych skór, a także do barwienia jedwabiu.
  • Poprzez nacięcie kory terebintu uzyskuje się żywicę służącą do wyrobu terpentyny (zwanej chios, scio lub terpentyną cypryjską).
  • W Grecji i Turcji nasion terebintu używa się jako cennej przyprawy.
  • Owoce są jadalne, wykorzystuje się je w cukiernictwie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-25] (ang.).
  3. Pistacia terebinthus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.