Plac św. Marka w Zagrzebiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Chorwacja, Zagrzeb
plac św. Marka
Gornji Grad – Medveščak
St. Marks sq Zagreb areal2.jpg
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
plac św. Marka
plac św. Marka
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
plac św. Marka
plac św. Marka
Ziemia 45°48′58,31″N 15°58′24,81″E/45,816197 15,973558

Plac św. Marka (chorw. Trg sv. Marka, wym [tr̩g sʋɛtɔg marka], także Markov trg, wym. [markɔʋ tr̩g]) – plac w Zagrzebiu w najstarszej części miasta, Gradcu. Administracyjnie należy do dzielnicy Gornji Grad - Medveščak.

Plac w przybliżeniu ma kształt prostokąta o wymiarach 85×55 m, a jego powierzchnia wynosi ok. 0,45 ha. Po remoncie w 2006 roku, całość pokryto granitową kostką.

Budynki[edytuj]

W centralnej części placu wznosi się kościół św. Marka (Crkva sv. Marka) – parafialna świątynia zagrzebskiego starego miasta. Oprócz niego, na placu znajdują także inne ważne gmachy związane z chorwacką polityką. Zachodnią pierzeję stanowi Pałac Bana (Banski dvori) – barokowa siedziba rządu Chorwacji, zaś po przeciwnej stronie znajduje się budynek Zgromadzenia Chorwackiego (Hrvatski sabor). Po północnej stronie placu wznosi się siedziba Sądu Konstytucyjnego (Ustavni sud), natomiast na rogu placu i ulicy św. św. Cyryla i Metodego (Ćirilometodska) znajduje się Stary Ratusz (Stara gradska vijećnica), w którym odbywają się sesje rady miasta. W związku z tym, wyrażenia plac świętego Marka używa się niekiedy w znaczeniu przenośnym, dla określenia całokształtu chorwackiej polityki[1].

W 2005 roku nowelizacja chorwackiej ustawy o zgromadzeniach publicznych de facto zakazała wszelkich form demonstracji na placu św. Marka. Nowe prawo zakazuje sprzeciwia się wszelkim formom zgromadzeń publicznych w promieniu stu metrów od siedzib: parlamentu, rządu, prezydenta, Sądu Konstytucyjnego, jak również od osób: szefów państw lub rządów, członków rządu, czy przewodniczących parlamentów państw obcych podczas ich pobytu w Chorwacji. Wspomniana zmiana wywołała liczne kontrowersje; przez niektórych została wręcz uznana za zamach na społeczeństwo obywatelskie[2].

Obraz Zabicie Matii Gubca (na placu przed kościołem św. Marka w Zagrzebiu)

Historia[edytuj]

Na placu św. Marka miało miejsce kilka istotnych wydarzeń w histotii Chorwacji. To w tym miejscu w 1573 roku stracono Matiję Gubca, przywódcę powstania chłopskiego. 29 lipca 1845 odbyły się tam wydarzenia tzw. lipcowej ofiary – podczas starcia z cesarską armią austriacką zginęło kilkanaście osób, w tym członkowie Chorwackiej Partii Ludowej[3][4]. 15 maja 1926 r. z budynku położonego przy placu św. Marka 9 nadano pierwszy „chorwacki” sygnał radiowy[5], którym była pieśń pt. „Lijepa naša domovino”, późniejszy hymn Chorwacji[3]. 29 października 1918 r. w gmachu obecnego Hrvatskiego saboru ogłoszono secesję od Austro-Węgier i przystąpienie do nowo powstałego Państwa Słoweńców, Chorwatów i Serbów[6].

Położenie[edytuj]

Od placu odchodzą następujące ulice:

Plac św. Marka. Od lewej: Pałac Bana, Kościół św. Marka, budynek Zgromadzenia Chorwackiego, w oddali Kamienna Brama
Plac św. Marka. Od lewej: Pałac Bana, Kościół św. Marka, budynek Zgromadzenia Chorwackiego, w oddali Kamienna Brama

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. np. Tihomir Ponoš: Digli smo sidro s Trga sv. Marka, koje zapravo nismo bili ni spustili (chorw.). W: Hrvatska revija 2/2011 [on-line]. Matica hrvatska, 2011-07-21. [dostęp 2012-01-15].
  2. Od sutra na snazi zabrana javnih okupljanja na Markovu trgu (chorw.). Vijesti, 2005-08-01. [dostęp 2012-01-16].
  3. a b Iz povijesti (chorw.). Službene stranice grada Zagreba. [dostęp 2012-01-16].
  4. Povijest. 1845. – SRPANJSKE ŽRTVE (chorw.). Hrvatska narodna stranka – liberalni demokrati. [dostęp 2012-01-16].
  5. Povijest radija u Hrvatskoj (chorw.). Virtualni radio museum. [dostęp 2012-01-16].
  6. Hrvatski građanski sabor od 1848. do 1918. godine (chorw.). Hrvatski sabor. [dostęp 2012-01-16].