Polylepis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polylepis
Ilustracja
Polylepis tomentella pod szczytem Sajama
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd różowce
Rodzina różowate
Nazwa systematyczna
Polylepis Ruiz et Pavon
Prodr. 7. Oct (prim.) 1794[2]
Typ nomenklatoryczny
P. racemosa Ruiz et Pavon[2]
Łuszcząca się kora Polylepis australis

Polylepisrodzaj roślin należących do rodziny różowatych. Obejmuje ok. 20 gatunków[3] (w zależności od ujęcia od 15 do 33[4]) występujących na obszarze Andów w Ameryce Południowej (od północnej Wenezueli po północne Chile i Argentynę[5]). Są to drzewa i krzewy rosnące w górach nawet do 5200 m n.p.m.[5] – nie ma innych roślin drzewiastych występujących na większych wysokościach. Rośliny te służą za źródło drewna opałowego, ich kora wykorzystywana jest w ziołolecznictwie, niektóre gatunki są też uprawiane jako ozdobne, zwłaszcza P. australis o bardzo silnie łuszczącej się korze[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa i krzewy o wysokości od 1 do 27 m. Pędy są w różnym stopniu i w różny sposób owłosione[5].
Liście
Skrętoległe, zimotrwałe lub opadające[6], przylistki u nasady liści łączą się wokół pędu, tworząc pochwę. Blaszka liściowa jest nieparzysto pierzasto złożona i składa się z jednej lub dwóch par (czasem trzech[6]) listków i listka szczytowego[5]. Listki eliptyczne, ząbkowane niebieskawozielone[6].
Kwiaty
Skupione w zwisające kwiatostany groniaste, rzadko krótsze, schowane między liśćmi. Kwiaty wsparte są przysadkami, bezwonne i niepozorne – w dużym stopniu zredukowane – pozbawione płatków, z zielonymi działkami kielicha, licznymi pręcikami (pylniki okazałe[6], często czerwone i owłosione, co jest cechą diagnostyczną rodzaju) i dużym, rozpostartym i frędzlowatym znamieniem[5]. Zalążnia dolna[6].
Owoce
Jednonasienne niełupki zamknięte w hypancjum[5]. Są oskrzydlone i zawierają pojedyncze nasiono[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należący do podplemienia Sanguisorbinae, plemienia Sanguisorbeae, podrodziny Rosoideae, rodziny różowatych (Rosaceae Juss.), rzędu różowców, kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[7][1][8].

Bardzo problematyczna jest klasyfikacja zaliczanych tu roślin. Różni autorzy wyróżniają od 15 do 33 gatunków. Problemy wynikają z powodu niewielkich różnic między gatunkami przy dużej zmienności wewnątrz populacji i zdolności tworzenia mieszańców między prawdopodobnie wszystkimi wyróżnianymi gatunkami[4].

Wykaz gatunków[9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-12].
  2. a b Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2018-12-12].
  3. a b David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 742. ISBN 978-1-107-11502-6.
  4. a b Michael Kessler, Alexander N. Schmidt-Lebuhn. Taxonomical and distributional notes on Polylepis (Rosaceae). „Organisms Diversity & Evolution”. 6, 1, s. 67-69, 2006. DOI: 10.1016/j.ode.2005.04.001. 
  5. a b c d e f Beryl B. Simpson. A Revision of the Genus Polylepis (Rosaceae: Sanguisorbeae). „Smithsonian Contributions to Botany”. 43, 1979. Smithsonian Institution Press. 
  6. a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 236. ISBN 0-333-73003-8.
  7. D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. DOI: 10.1007/s00606-007-0539-9. 
  8. Genus: Polylepis Ruiz & Pav.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2018-12-12].
  9. Polylepis. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-12].