Pomnik Żołnierza Polskiego we Włocławku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik Żołnierza Polskiego
we Włocławku
Ilustracja
Pomnik w 2012
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Włocławek
Typ pomnika obelisk
Styl architektoniczny socrealizm
Projektant Marian Wnuk
Całkowita wysokość 8 m
Data budowy 1945
Data odsłonięcia 1945
Ważniejsze przebudowy 1950, 1994
Położenie na mapie Włocławka
Mapa lokalizacyjna Włocławka
Pomnik Żołnierza Polskiego
Pomnik Żołnierza Polskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Żołnierza Polskiego
Pomnik Żołnierza Polskiego
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Pomnik Żołnierza Polskiego
Pomnik Żołnierza Polskiego
Ziemia52°39′18,5″N 19°03′59,3″E/52,655139 19,066472

Pomnik Żołnierza Polskiego – znajdujący się na Placu Wolności we Włocławku obelisk poświęcony żołnierzom polskim. Wcześniej – Pomnik Wdzięczności.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

W dniach 17-19 stycznia 1945 ewakuowano z Włocławka ludność niemiecką, zaś 20 stycznia wkroczyły do miasta oddziały Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego. Na Placu Wolności grupa żołnierzy została ostrzelana, w wyniku czego zginęło sześciu z nich. Pochowano ich na miejscu śmierci[1].

Pierwszy pomnik[edytuj | edytuj kod]

W miejscu, w którym pochowano poległych czerwonoarmistów stanął pierwszy pomnik, zbudowany jeszcze w 1945. Na ceglanej podmurówce znajdował się drewniany postument w kształcie trapezu, na którym z kolei umieszczono czerwoną, pięcioramienną gwiazdę. Od samego początku jednak zakładano, że pomnik ten będzie miał charakter tymczasowy. Już w styczniu 1946 Miejska Rada Narodowa podjęła uchwałę o budowie nowego pomnika.

Budowa drugiego pomnika[edytuj | edytuj kod]

Konkurs na projekt nowego pomnika rozpisano w 1949. Na konkurs wpłynęło 6 prac, z czego zakwalifikowano pięć, a ostatecznie wybrano pracę, która zajęła drugie miejsce. Był to projekt autorstwa profesora Mariana Wnuka. Prace budowlane rozpoczęły się w 1950. 1 listopada dokonano rozbiórki poprzedniego pomnika, a prochy żołnierzy przeniesiono na cmentarz komunalny. Uroczystego odsłonięcia dokonano 7 listopada 1951[2].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

W swojej pierwotnej postaci pomnik miał kształt czworobocznego, lekko zwężającego się ku górze obelisku o tępym, ściętym czubie, ustawionego na trójstopniowej bazie. W jego dolnej części znalazły się cztery socrealistyczne płaskorzeźby wykonane przez Władysława Kąckiego. Na ścianie południowej znajdowali się żołnierz polski i czerwonoarmista, na zachodniej - młody mężczyzna i kobieta ze sztandarem, na wschodniej - żołnierz i robotnik a na północnej - robotnica i rolnik. Wokół pomnika znajdowały się cztery wazony na kwiaty. Na południowej i północnej ścianie znalazły się tablice z inskrypcją: "Pomnik ten wzniesiony został w roku 1950 jako dowód wdzięczności mieszkańców Włocławka i powiatu za wyzwolenie spod jarzma hitlerowskiego przez bohaterską armię radziecką"[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od chwili zbudowania pomnik był centralnym punktem uroczystości państwowych odbywających się we Włocławku. Regularnie składano tu wieńce i palono znicze. Po 1989 stał się częstym celem ataków, przede wszystkim oblewania czerwoną farbą. W 1992 w ramach dekomunizacji znalazł się, obok pomników Juliana Marchlewskiego, Ludzi Pracy, Powstania KPRP, na liście uznanych przez Radę Miasta do usunięcia. Jednak, podobnie jak większość pomników, ostatecznie nie został zniszczony z braku środków.

Przebudowa[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 1993 Rada Miasta uchwaliła przebudowę pomnika. Projekt przygotował Antoni Bisaga[3]. Zakładał on przykrycie płaskorzeźb wykonaną z nierdzewnej stali obudową. Realizacja projektu miała miejsce 11 kwietnia 1994. Obudowa przykryła dawne płaskorzeźby, zaś na jej ścianach znalazły się nowe napisy. Od strony południowej: "Żołnierzowi polskiemu walczącemu na wszystkich polach bitew - rodacy 1994", zaś od strony północnej: "Tobie ojczyzno żołnierski trud". Na górnej części obelisku umieszczono wojskowego orzełka. Pomnik też zmienił nazwę na "Pomnik Żołnierza Polskiego". Usunięto także wazony.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Winiarski: Włocławek lat okupacji 1939-1945. Włocławek: 2004, s. 89. ISBN 83-920391-0-6.
  2. Agnieszka Kowalewska, Olga Krut-Horonziak: Ulice i Pomniki Starego Włocławka. Włocławek: 2004, s. 52. ISBN 83-88115-74-X.
  3. a b Agnieszka Kowalewska, Olga Krut-Horonziak: Ulice i Pomniki Starego Włocławka. Włocławek: 2004, s. 54. ISBN 83-88115-74-X.