Pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy pomnika w Warszawie. Zobacz też: pomnik Adama Mickiewicza.
Pomnik Adama Mickiewicza
w Warszawie
Pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie
Pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Typ pomnika posąg
Projektant Cyprian Godebski
Rozpoczęcie budowy 1897
Ukończenie budowy 1898
Odsłonięto 24 grudnia 1898
28 stycznia 1950
Zniszczono 1942
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pomnik Adama Mickiewiczaw Warszawie
Pomnik Adama Mickiewicza
w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pomnik Adama Mickiewiczaw Warszawie
Pomnik Adama Mickiewicza
w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Adama Mickiewiczaw Warszawie
Pomnik Adama Mickiewicza
w Warszawie
Ziemia 52°14′37″N 21°00′53″E/52,243611 21,014722

Pomnik Adama Mickiewiczaneoklasycystyczny monument Adama Mickiewicza znajdujący się na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.

Pomnik zaprojektowany przez Cypriana Godebskiego został odsłonięty 24 grudnia 1898.

Historia[edytuj]

Pomnik ok. 1900

Pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie wzniesiony został na placu powstałym z wyburzenia budynków na terenie dawnej jurydyki Dziekanka, w miejscu fontanny przeniesionej na plac Bankowy. Sam pomnik, dłuta Cypriana Godebskiego, został wkomponowany w otoczenie przez Józefa Piusa Dziekońskiego i Władysława Marconiego.

Posąg o wysokości 4,5 metra został odlany we Włoszech. Kolumna i cokół pomnika zostały wykonane z granitu pochodzącego z kamieniołomów w Baveno w Piemoncie. W Warszawie zastosowano obydwie odmiany granitu baweńskiego: różową o budowie ziarnistej oraz szarą. W oprawie architektonicznej monumentu zwraca uwagę stopniowane barw: od ciemnoszarych schodów wykonanych z granitu z Gniewania na Podolu, poprzez taras i cokół z granitu z Bovano aż po jasnoszarą odmianę tego granitu w kolumnie[1].

Zaprojektowane przez Zenona Chrzanowskiego kunsztowne ogrodzenie pomnika w postaci kutej w żelazie kraty z motywami roślinnymi zostało wykonane w warszawskiej firmie Zielezińskiego. W narożnikach ogrodzenia ustawiono osiem dwuramiennych latarń[2].

Monument został odsłonięty 24 grudnia 1898, w setną rocznicę urodzin poety. Krótka uroczystość, w obecności policji i wojska, została ograniczona przez władze rosyjskie do poświęcenia pomnika. Zakazano przemówień, a w wydarzeniu mogły wziąć udział jedynie osoby zaproszone z biletami wstępu. Cenzura otrzymała polecenie ograniczenie do minimum wzmianek o uroczystości, a z wystaw obrazów i okien księgarń usunięto portrety Mickiewicza[3].

W październiku 1916 nazwę skwer Konstantynowski, na którym znajdował się monument, zmieniono na skwer Adama Mickiewicza[4].

W 1942 pomnik został zdemontowany przez Niemców i wywieziony do Rzeszy, gdzie po wojnie w Hamburgu polska misja wojskowa odnalazła m.in. głowę i fragment torsu. Kopię odlewu wykonał Jan Szczepkowski, odtworzono także cokół i ogrodzenie. Był to trzeci odbudowany pomnik warszawski.

Monument został odsłonięty ponownie 28 stycznia 1950 przez Bolesława Bieruta[5] na zamknięcie jubileuszowego Roku Mickiewiczowskiego. Jednak jego otoczenie nie zostało wtedy jeszcze do końca odtworzone. Żeliwne znicze wokół pomnika powróciły do Polski dopiero w latach 80. XX wieku i wtedy to wróciły na swoje miejsce.

30 stycznia 1968 pod pomnikiem miała miejsce manifestacja studencka przeciwko zdjęciu (na żądanie ambasady ZSRR) z afisza Teatru Narodowego w Warszawie Dziadów.

Pozostałe informacje[edytuj]

W Warszawie znajdują się jeszcze dwa pomniki Adama Mickiewicza. Autorem pierwszego jest Stanisław Horno-Popławski, a monument został odsłonięty w 1955 przy wejściu głównym do Pałacu Kultury i Nauki[6]. W 2000 na terenie Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza odsłonięto popiersie patrona szkoły.

Przypisy

  1. Hanna Sygietyńska: Kamień w architekturze i rzeźbie Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 80.
  2. Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PPT "Kraj", 1990, s. 71. ISBN 83-7005-211-8.
  3. Edward Strzeleckie: Sprawa pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie [w:] Stanisław Tazbir (red.) Z dziejów książki i bibliotek w Warszawie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1961, s. 438–439.
  4. Adam Szczypiorski: Od Piotra Drzewickiego do Stefana Starzyńskiego. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1968, s. 65.
  5. Karol Małcużyński: Szkice warszawskie. Warszawa: Książka i Wiedza, 1955, s. 187.
  6. Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 112. ISBN 83-88973-59-2.

Linki zewnętrzne[edytuj]