Pompa turbomolekularna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przekrój pompy turbomolekularnej z uwidocznionymi łopatkami wirnika i statora

Pompa turbomolekularnapompa próżniowa pozwalająca uzyskiwać wysokiej jakości próżnię.

Budowa i zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Podstawowymi elementami pompy turbomolekularnej są dwa układy łopatek:

  • nieruchomego statora,
  • obracającego się wirnika.

Łopatki wirnika rozmieszczone są promieniście na osi a łopatki statora na zewnętrznej obudowie. Płaszczyzna łopatek nie jest prostopadła do osi, lecz skręcona o pewien kąt. Kąt skręcenia płaszczyzny łopatek wirnika jest przeciwny do kąta skręcenia łopatek statora (stanowią lustrzane odbicie) a wieńce wirnika są poprzedzielane wieńcami statora.

Wirnik wprawiany jest w ruch obrotowy nadając w wyniku zderzeń cząsteczkom powietrza prędkość, tak że poruszają się one w kierunku wylotu pompy. W ten sposób z wnętrza komory próżniowej cząsteczki są usuwane a ciśnienie wewnątrz komory spada. Wirnik pompy obraca się bardzo szybko, tak by prędkość łopatek była porównywalna z prędkością ruchów cieplnych cząsteczek. Prędkość obrotowa może dochodzić do stu tysięcy obrotów na minutę.

Parametry pracy[edytuj | edytuj kod]

Pompa turbomolekularna nie może pracować przy ciśnieniu atmosferycznym, gdy droga swobodna cząsteczek powietrza jest zbyt krótka, i wymaga użycia innej pompy do uzyskania próżni wstępnej rzędu 1 Pa. W zależności od konkretnej konstrukcji i zastosowań uzyskiwana próżnia jest z zakresu 10−2 ÷ 10−7 Pa. Prędkość pompowania waha się od kilkunastu litrów na sekundę w pompach laboratoryjnych do tysięcy litrów na sekundę w instalacjach przemysłowych[1].

W standardowych pompach laboratoryjnych wirnik obraca się 800 (starsze pompy) lub 1500 (nowsze pompy) razy na sekundę (odpowiednio 48 000 i 90 000 obrotów na minutę).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Janusz Groszkowski, Zagadnienia próżni w nauce, technice i przemyśle, Warszawa: WNT, 1983, ISBN 83-204-0522-X, OCLC 749228800.