Powstanie Thökölyego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powstanie Thökölyego
Powstanie antyhabsburskie na Węgrzech 1672-1685
Ilustracja
Imre Thököly
Czas 1672
Miejsce ziemie Górnych Węgier (obecnie Słowacja)
Terytorium Węgry
Wynik zwycięstwo Habsburgów
Strony konfliktu
Kurucowie Habsburgowie
Dowódcy
Imre Thököly Leopold I Habsburg
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane
brak współrzędnych
Antyhabsburskie powstania na Węgrzech

Powstanie Bocskaya (1604-1606)   Powstanie Bethlena (1619-1621)   Powstanie Thökölyego (1672-1685)   Powstanie Rakoczego (1703-1711)

Powstanie Thökölyego – jedno z węgierskich powstań mające miejsce w latach 16721685, w okresie walk Węgrów z dominacją Habsburgów.

W roku 1672 w północno-wschodnich Węgrzech doszło do wystąpień chłopów przeciwko wojskom cesarskim. Na czele powstańców stanął książę Emeryk Thököly (Imre Thököly). Po opanowaniu szeregu miast, Thököly założył własne państwo ze stolicą w Koszycach, w którym rządził 7 lat. W roku 1683 książę przyjął zwierzchnictwo Turcji, z którą sprzymierzył się przeciwko Cesarstwu. Po bitwie wiedeńskiej, Thököly skontaktował się z królem Janem III Sobieskim oferując koronę węgierską jego synowi Jakubowi. Po ekscesach wojsk litewskich w Górnych Węgrzech (Słowacja) Thököly ponownie związał się z Turcją i uderzył na wojska Sobieskiego zmuszając je w 1683 do powrotu do Polski[1]. Po naradzie wojennej 6 grudnia pod Preszowem postanowiono zostawić na Słowacji tylko Litwinów z częścią piechoty i dragonii koronnej, jednak i te wojska zmuszone zostały opuścić Słowację na początku 1684[2]. W roku 1685, w wyniku podstępu, Turcy aresztowali księcia, co spowodowało przejście na stronę cesarską 17 000 kuruców. Po wyjściu na wolność książę nie był już w stanie podjąć nowej walki, gdyż cały kraj zajęty został przez Habsburgów. Powstanie zakończyło się porażką powstańców.

W literaturze węgierskiej i słowackiej często określane jest jako powstanie Kuruców. Pierwszym powstaniem było Powstanie Dozsy w 1514 a ostatnim Powstanie Rakoczego w latach 1703-1711[3][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Ryniewicz Leksykon bitew świata , Warszawa 2008, s.518.
  2. Janusz Sikorski Polskie tradycje wojskowe. Tradycje walk obronnych z najazdami Niemców, Krzyżaków, Szwedów, Turków i Tatarów. , Warszawa 1990, s.424.
  3. Kuruc najpierw był krzyżowcem
  4. Praca zbiorowa Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń. , Warszawa 1990, s.157.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zygmunt Ryniewicz: Leksykon bitew świata, Wyd. Almapress. Warszawa 2004.
  • Zbigniew Wójcik, Historia powszechna XVI - XVII wieku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1968, str. 460
  • Felczak Wacław, Historia Węgier, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Warszawa 1983, str. 152