Przęstka pospolita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przęstka pospolita
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina babkowate
Rodzaj przęstka
Gatunek przęstka pospolita
Nazwa systematyczna
Hippuris vulgaris L.
Sp. pl. 1:4. 1753[2]

Przęstka pospolita[3] (Hippuris vulgaris L.) – gatunek rośliny wodnej należący do rodziny babkowatych (Plantaginaceae).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Zasięg obejmuje strefę klimatu umiarkowanego na całym świecie[4]. W Polsce występuje głównie w rozproszeniu na niżu. W Karpatach znane było tylko jedno stanowisko w stawach hodowlanych w Dołach Jasielsko-Sanockich, ale obecnie już tam nie występuje[5].

Morfologia[edytuj]

Łodyga 
Wzniesiona, sztywna, pojedyncza lub górą rozgałęziona[5]. U formy lądowej osiąga wysokość do 30 cm, u formy podwodnej długość do 2 m[6].
Liście 
Równowąskie, wyrastające po 8-12 w okółkach[7]
Kwiaty 
Siedzące w kątach liści, drobne, zielone[7].
Kwitnący pęd
Forma częściowo zanurzona
Forma lądowa

Biologia i ekologia[edytuj]

Rozwój
Bylina. Występuje w formie podwodnej, częściowo zanurzonej i lądowej. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Dojrzałe owoce opadają na muliste dno zbiorników wodnych i pogrążają się w mule. Rozprzestrzeniane są przez prądy wodne i ptaki (hydrochoria i ornitochoria). Rozmnaża się także wegetatywnie przez rozłogi i pączki przetrwalnikowe. Zimuje w postaci pączków przetrwalnikowych. U formy podwodnej zimują całe pędy[6].
Siedlisko
Hydrofit występujący zarówno w wodach stojących, jak i płynących. Preferuje wody o dużej zawartości jonów wapnia. Zasiedla głównie muliste stawy, płytkie, niewielkie jeziora, starorzecza, czasami jednak także wilgotne gleby na lądzie. Forma podwodna czasami tworzy jednogatunkowe łany zajmujące znaczne powierzchnie, czasami wchodzi w skład wielogatunkowych zespołów roślin. Forma częściowo zanurzona wraz z innymi roślinami występuje w szuwarach na płytkich wodach. Forma lądowa ma znaczny udział w zasiedlaniu pomokłych łąk, ale tylko w stadium początkowym, gdy teren jeszcze częściowo zalany jest wodą, potem ustępuje innym gatunkom roślin[6].
Fitosocjologia
Gatunek charakterystyczny szuwarowego zespołu Hippuridetum vulgaris[8] (forma lądowa).
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 32[5].

Ochrona[edytuj]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[9] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia: V).

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-29].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-03-01].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Hippuris vulgaris (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2012-09-28].
  5. a b c Oklejewicz K. 2008. Przęstka pospolita. s. 261-262. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. ISBN 978-83-89648-71-6
  6. a b c Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Zarys hydrobotaniki. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.
  7. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  8. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  9. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.