Przejdź do zawartości

Publiusz Serwiliusz Watia Izauryjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Publiusz Serwiliusz Watia Izauryjski
Publius Servilius Vatia Isauricus
Data urodzenia

ok. 120 p.n.e. lub 134 p.n.e.

Data śmierci

44 p.n.e.

konsul rzymski
Okres

od 79 p.n.e.
do 79 p.n.e.

Publiusz Serwiliusz Watia Izauryjski (łac. Publius Servilius Vatia Isauricus) – prominentny polityk republikańskiego Rzymu. Syn Gajusza Serwiliusza Watii i Cecylii Metelli, córki Kwintusa Cecyliusza Metellusa Macedońskiego[1]. Ojciec konsula w 48 p.n.e., również Publiusza Serwiliusza Watii Izauryjskiego.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy wzmiankowany jest w roku 100 p.n.e.; Cyceron w mowie[2] w obronie Rabiriusza wymienia Serwiliusza w gronie młodych optymatów, którzy wzięli udział w stłumieniu ruchu Saturninusa. Pretor najprawdopodobniej w 90 p.n.e. W latach 89–88 p.n.e. zarządzał w randze propretora prowincją, Sardynią lub Cylicją, odbywając po powrocie triumf. Przy poparciu Sulli starał się o konsulat na 87 p.n.e. ale przegrał wybory na skutek wzrastającej niechęci stronnictwa popularów do Sulli[3]. W 87 p.n.e. w czasie wojny domowej był legatem Lucjusza Korneliusza Sulli. W 82 p.n.e. był ponownie legatem Sulli i rozgromił przeciwników w bitwie pod Kluzjum[4][5]. Konsul w 79 p.n.e. wyznaczony przez Sullę. Początkowo sprzeciwiał się odbyciu przez Pompejusza triumfu (Pompejusz nie sprawował jeszcze przewidzianych w cursus honorum urzędów uprawniających do triumfu) ale później zmienił zdanie[6]. Po konsulacie objął namiestnictwo (jako prokonsul) prowincji Cylicja[7] z zadaniem przeprowadzenia kampanii przeciwko piratom. Trudna sytuacja w prowincji Azji związana z wojnami Rzymu z Mitrydatesem rozzuchwaliła piratów operujących z wybrzeży Cylicji, którzy praktycznie panowali na morzu pomiędzy Kretą, Achają i Cyreną[8]. Serwiliusz najpierw pokonał piratów w bitwie morskiej a następnie po wyparciu ich z morza, przeniósł działania na ląd. Wygrał wiele bitew, zdobył szereg miast piratów (między innymi Olympos w Licji i Fazelis w Pamfilii), pokonując też Izaurów i zdobywając ich główna twierdzę, Izauros[9][10][8]. Frontinus podaje[11], że Serwiliusz zmienił bieg strumienia, z którego czerpali wodę obrońcy twierdzy, zmuszając ich w konsekwencji do poddania Iazuros. Pod jego rozkazami służył w Cylicji późniejszy dyktator, Gajusz Juliusz Cezar[12]. Po powrocie do Rzymu odbył triumf w 74 p.n.e. i otrzymał przydomek (agnomen) Izauryjski. Zwycięstwo Serwiliusza nad piratami nie było jednak ostateczne, wkrótce ponownie rozpanoszyli się na morzach i Rzym musiał znów wydać im wojnę, tym razem zlecając dowództwo Pompejuszowi[8]. W 63 p.n.e. Serwiliusz ubiegał się o godność najwyższego kapłana (pontifexa maximusa) po zmarłym wtedy Kwintusie Cecyliuszu Metellusie Piusie piastującym dotychczas ten urząd. O stanowisko to ubiegał się też inny znakomity senator Kwintus Lutacjusz Katulus Kapitoliński, ale obaj zostali pokonani przez Cezara[13]. W 55 p.n.e. został wraz z Markiem Waleriuszem Messalą wybrany cenzorem[14]. Zmarł w 44 p.n.e.

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Drzewo genealogiczne Serwiliuszów

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Cyceron w mowie Pro domo sua bezpośrednio zwraca się do Serwiliusza, mówiąc o Metellusie jako jego dziadku Marek Tulliusz Cyceron: Pro domo sua; 123. [dostęp 2009-04-25]. (łac.).
  2. Marek Tulliusz Cyceron: Pro C. Rabirio perduellionis reo ad quirites; 21. [dostęp 2009-04-23]. (łac.).
  3. Sulla, Rozdział dziesiąty. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.
  4. Księga druga, 28. W: Wellejusz Paterkulus: Historia rzymska. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2006, s. 74. ISBN 83-04-04830-2.
  5. Sulla, Rozdział dwudziesty ósmy. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.
  6. Pompejusz, 14 Sulla, Rozdział dziesiąty. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.
  7. Periocha księgi XC. W: Tytus Liwiusz: Dzieje Rzymu od założenia Miasta. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982, s. 276.
  8. 1 2 3 Księga Pierwsza, 41. W: Lucjusz Anneusz Florus: Zarys Dziejów Rzymskich. Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 1973, s. 65.
  9. Periocha księgi XCIII. W: Tytus Liwiusz: Dzieje Rzymu od założenia Miasta. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982, s. 275.
  10. Księga druga, 39. W: Wellejusz Paterkulus: Historia rzymska. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2006, s. 90. ISBN 83-04-04830-2.
  11. III 7,1. W: Sekstus Juliusz Frontinus: Strategemata. [dostęp 2009-04-125]. (ang.).
  12. Boski Juliusz, Rozdział 3. W: Gajusz Swetoniusz Trankwillus: Żywoty Cezarów. Warszawa: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 1972, s. 32.
  13. Gajusz Juliusz Cezar, Rozdział 7. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. T. II. Wrocław: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 2004, s. 556. ISBN 83-7316-826-5.
  14. "M(arcus) Valerius M(arci) f(ilius) / Ma(ni) n(epos) Messall(a) / P(ublius) Serveilius C(ai) f(ilius) / Isauric(us) cens(ores) / ex s(enatus) c(onsulto) termin(arunt)"' w Corpus Inscriptionum Latinarum: 06, 1234g. [dostęp 2009-05-15]. (łac.).