Rdestnica nawodna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rdestnica nawodna
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina rdestnicowate
Rodzaj rdestnica
Gatunek rdestnica nawodna
Nazwa systematyczna
Potamogeton nodosus Poir.
Encycl. suppl. 4:535. 1816[2]
Morfologia

Rdestnica nawodna[3] (Potamogeton nodosus Poir.) – gatunek byliny należący do rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Rdestnica nawodna rośnie w wodach płynących na obu półkulach. W Europie występuje we wschodniej i środkowej części, północna granica jej zasięgu sięga po 57o, a w Ameryce Północnej po 50o szerokości geograficznej. W Polsce jest dość rzadka. Częściej występuje w południowej części kraju, głównie w dorzeczu Warty, Wieprza i Sanu. W Karpatach znane są tylko 3 stanowiska: w miejscowości Dąbrówka w dolinie Skawy, w Hłomczy na Pogórzu Dynowskim i w Rzeszowie na Pogórzu Strzyżowskim[4].

Morfologia[edytuj]

Łodyga
Osiąga długość do 2,5 m. Wyrasta z trwałego, obłego kłącza o różnej grubości[4].
Liście
Jest gatunkiem różnoolistnym. Wiosną na podwodnej części pędu wyrastają na ogonkach półprzeźroczyste liście o ostrym wierzchołku. Gdy pęd dosięgnie powierzchni wody, rozwijają się na nim skórzaste liście pływające, a liście podwodne stopniowo zanikają, tak, że w okresie kwitnienia roślina zazwyczaj nie posiada już liści podwodnych[4]. Liście pływające mają szerokość 2,5-5 cm, długość do 15 cm, mają zaostrzony szczyt i klinowatą nasadę, nie posiadają fałdów, a ich ogonki liściowe nie są rynienkowate[5]. Mają wypełnione gazami duże przestwory międzykomórkowe, dzięki czemu utrzymują się na powierzchni wody[6].
Kwiaty
Zebrane w kłosy na sztywnych szypułach, górą znacznie zgrubiałych (są około dwukrotnie grubsze od łodygi)[5]. Powstają tuż pod powierzchnią wody, ale podczas kwitnienia wyrastają tuż nad powierzchnię. Ich wynurzanie się następuje wskutek powiększania się podczas dojrzewania przestworów międzykomórkowych[6].
Owoce
Orzeszki o długości do. 3,5 mm z ostrym skrzydełkiem i krótkim, prostym lub zakrzywionym dzióbkiem na brzusznej stronie[7]
Gatunki podobne
Rdestnica pływająca. Ma liście pływające o zaokrąglonej nasadzie i zaokrąglonym szczycie, znacznie różniące się od liści podwodnych, które są bezogonkowe, wąskie i długie[7].

Biologia i ekologia[edytuj]

Rozwój
Bylina, hydrofit o biologii rozwoju bardzo podobnej do rdestnicy pływającej. Gdy rośnie w miejscu o małej ilości wody tworzy formę lądową, charakteryzującą się silnie skróconą łodygą i skórzastymi liśćmi podobnymi do liśći pływających. Kwitnie od czerwca do sierpnia[4]. Ma kwiaty przedsłupne, zapylane przez wiatr. Po zapyleniu owocostan pogrąża się w wodzie. Po odpadnięciu od niego owoce mogą przez jakiś czas pływać i są wówczas roznoszone przez prądy wodne [(hydrochoria). Mogą być zjadane przez ryby i ptaki wodne, ich nasiona przechodzą wówczas niestrawione przez ich układ pokarmowy. W ten sposób zwierzęta te rozprzestrzeniają nasiona (endozoochoria). Mogą się rozprzestrzeniać także po przyczepieniu się do odnóży lub piór ptaków (egzozoochoria). Roślina może się rozmnażąć także wegetatywnie przez pączki przetrwalnikowe wytwarzane na kłączach. Po odpadnięciu od rośliny zimują w mule dennym. Zimują również kłącza i pędy leżące na dnie[6].
Siedlisko
Występuje w wolno płynących rzekach, rzadziej w wodach stojących, jeziorach, starorzeczach i wyrobiskach pożwirowych[4]. Występuje w wodach o głębokości do 3 m. Dość dobrze wynurzenie wahania poziomu wody i wynurzenie. Występuje zarówno w wodach o dnie mineralnym, jak i organicznym[7].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 52[4].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-06-29].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-03-15].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b c d e f Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  5. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  6. a b c Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Zarys hydrobotaniki. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.
  7. a b c Klucz do oznaczania makrofitów dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. [dostęp 2017-03-15].