Rejhane Dżabbari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rejhane Dżabbari
ریحانه جباری‎
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1988
Teheran
Data i miejsce śmierci 25 października 2014
Karadż
Przyczyna śmierci kara śmierci przez powieszenie
Zawód, zajęcie dekoratorka wnętrz
Narodowość irańska

Rejhane Dżabbari (pers. ‏ریحانه جباری‎, ur. 1988, zm. 25 października 2014 w Karadżu) – Iranka skazana na śmierć za zabójstwo Mortezy Abdolalego Sarbandiego[1]. Jej proces i wyrok skazujący na śmierć wywołał międzynarodowy sprzeciw i zaangażowanie organizacji broniących praw człowieka[2].

Dżabbari przebywała w więzieniu od 2007 roku, aż do egzekucji przez powieszenie wykonanej w październiku 2014 za zabicie jej domniemanego napastnika[3]. Opublikowała swoją historię o pobycie w więzieniu, gdzie przebywała 7 lat, częściowo w izolacji. Zgodnie z irańskim prawem, po tym jak udowodniono jej winę, a jej świadectwo samoobrony uznano za nieprawdziwe, tylko rodzina ofiary miała prawo do wstrzymania egzekucji; ta jednak nalegała, aby wykonano wyrok[4].

Okoliczności[edytuj | edytuj kod]

W 2007 roku 19-letnia Dżabbari, która pracowała jako dekoratorka wnętrz, spotkała w kawiarni Sarbandiego, byłego pracownikia irańskiego wywiadu[1]. Według sprawozdawcy ONZ do spraw praw człowieka w Iranie, Ahmada Szahida, Dżabbari została zatrudniona przez Sarbandiego, który zlecił jej redekorację biura. Sarbandi miał zabrać ją do swojego mieszkania, gdzie została przez niego odurzona i wykrzystana seksualnie[5]. Dżabbari chwyciła kieszonkowy nóż i dźgnęła go, a następnie uciekła z miejsca zbrodni pozostawiając Sarbandiego, który wykrwawił się na śmierć[1][2].

Proces i wyrok śmierci[edytuj | edytuj kod]

Po zabójstwie Rejhane Dżabbari została aresztowana, przez dwa miesiące przebywała w izolacji bez możliwości kontaktu z rodziną ani prawnikiem[4]. Mohammad Mostafaji, który był jej pierwszym prawnikiem, opisał jej historię w swoim blogu[6]. Amnesty International podała, że władze Iranu zmusiły Dżabbari do zmiany prawnika na mniej doświadczonego, utrudniając jej dochodzenie swych racji[5].

W czasie procesu przyznała się do popełnienia czynu, argumentując, że broniła się przed gwałtem, jednak sąd nie uwierzył w jej wersję wydarzeń[7]. Według Amnesty Dżabbari przyznała się do dźgnięcia nożem, ale zeznała, że inny mężczyzna przebywający w miszkaniu zabił Sarbandiego[4]. Rodzina ofiary nalegała, aby skazano ją za morderstwo z premedytacją, gdyż Dżabbari przyznała się, że kupiła nóż na dwa dni przed zabójstwem[5]. W 2009 roku została skazana na karę śmierci, następnie sąd najwyższy utrzymał wyrok w mocy[1]. Matce Dżabbari zezwolona na godzinne odwiedziny przed egzekucją[2]. 25 października 2014 roku została stracona przez powieszenie w więzieniu Gohardasht na północ od Karadżu[7].

W sprawę Rejhane Dzabbari zaangażowała się między innymi Amnesty International, ONZ, Unia Europejska i Gatestone Institute, które apelowały o wstrzymanie jej egzekucji. Kara została przełożona z kwietnia 2014 roku pod wpływem globalnej kampanii, która zebrała 20 tys. podpisów pod petycją[2]. Mimo to, międzynarodowy apel o uczciwy proces i ułaskawienie nie przyniósł skutku[1][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Egzekucja w Iranie. Kobiety nie uratowała wielka światowa kampania (pol.). TVN24.pl. [dostęp 2014-10-31].
  2. a b c d Iranian woman hanged for killing 'man who tried to rape her' after a final reunion with her mother in prison (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2014-10-31].
  3. Iran: A 26-year-old young woman about to be executed (ang.). 24 października 2014. [dostęp 2014-10-31].
  4. a b c Iran's hanging of Reyhaneh Jabbari condemned (ang.). BBC. [dostęp 2014-10-31].
  5. a b c Iran hangs woman despite international uproar (ang.). Al-Dżazira, 24 października 2014. [dostęp 2014-10-31].
  6. Blog Mohammada Mostafaei (pers.). [dostęp 2014-10-31].
  7. a b Iran Hangs Woman Convicted Of Killing Alleged Rapist (ang.). The World Post. [dostęp 2014-10-29].
  8. Iran. Stracono kobietę oskarżoną o zabójstwo byłego pracownika wywiadu (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2014-10-31].